Кіріспе
Фоллс-Сити – АҚШ-тың Небраска штатындағы Ричардсон округінің орталығы және қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 4 133 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы 4 325 адамнан және 2000 жылғы 4 671 адамнан азайған.
Falls City is a city in and the county seat of Richardson County, Nebraska, United States. The population was 4,133 at the 2020 census, down from 4,325 in 2010 and 4,671 in 2000.
Тарих
Фолс-Сити 1857 жылдың жазында Джеймс Лейн, Джон Бёрбанк, Дж. Е. Бёрбанк және Айзек Л. Хэмбилер құрған. Бұл адамдардың барлығы жойылғандыққа қарсы болған және қала Lane Trail деп аталатын учаскедегі Жер асты жолының станциясы ретінде құрылды. Қала штаттің оңтүстік-шығыс бұрышында, Үлкен Немаха өзенінің солтүстік жағында орналасқан. 1857 жылы өзеннің жағасы мен арнасы тас және құмтастан тұрған. Қала өзеннің "Немаха сарқырамалары" деп аталған тастың үстінен ағып өтетін жерге жақын салынған, осы сарқырамалардың құрметіне қала аталған. Уақыт өте келе өзен өзгеріп, қазір сарқырамалар жоқ. Қала Канзас-Небраска заңынан туындаған күрестер кезінде құлдардың қашуына көмектесетін Жер асты жолының тоқтау орны болған. Қала тарихының басында Ричардсон округінің орталығы болу үшін ұзақ дауға қатысып, жеңіске жетті. Округ бастапқыда Сейлемді, Небрасканы округ орталығы деп таңдаған, бірақ Сейлемде қолайлы құрылыс алаңы болмағандықтан, жаңа сайлау өтті, онда Фолс-Сити дауыстар тең болды. Соңында 1860 жылы өткен үшінші сайлауда Фолс-Сити округ орталығының тұрақты орны деп жарияланды. Фолс-Сити 19 ғасырдың соңында 1871 жылы Атчисон және Небраска темір жолының, ал 1882 жылы Миссури-Тынық мұхиты темір жолының келгеніне байланысты өсті, сондай-ақ 1909 жылы Фолс-Сити бұл теміржолдардың бөлім станциясы болып тағайындалды. Қала халқы 1950 жылы 6200 адамға жетті. 1966 жылдың жазында нашар ауа райы салдарынан Фолс-Ситиге жақын жерде Бранифф Эйрлайнздің 250 рейсі апатқа ұшырап, барлығы 42 адам қаза тапты. BAC One Eleven ұшағы 6 тамыз күні түнгі уақытта Канзас-Ситиден Омахаға, Нью-Орлеаннан Миннеаполиске дейінгі көп тоқталысты рейстің бір бөлігімен ұшып бара жатқан. 1993 жылы Фолс-Ситиге жаңадан келген Брэндон Тина есімді трансгендер ер адамды екі танысы өлтірді. Олар оның туған кезде әйел деп тіркелгенін білген соң, бір апта бұрын оны ұрып-соғып, зорлаған. Брэндон зорлау туралы полицияға хабарлаған, бірақ Ричардсон округінің шерифі оны қорғау үшін ешқандай шара қабыланбады; әсіресе, ол екі күдікті зорлаушыны тұтқындамады. Зорлау туралы хабарланғанын білген екі адам Брэндонды Хумбольдт маңындағы шаруа қожалығына іздеп барып, оны тағы екі адаммен бірге өлтірді. Брэндонның анасы кейін шерифті және округті салдарынан келген өлімге, қасақана түрде эмоционалдық зиян келтіргені үшін сотқа берді. Іс бойынша 34 азаматтық құқықтар ұйымы, соның ішінде Ламбда құқықтық қорғау және білім беру қоры үн қосты. Ақырында мәселе Небраска Жоғарғы сотына жетті, ол округтің Брэндонды қорғауға қатысты міндеттерін орындамағаны үшін кінәлі деп тапты. Оқиға 1999 жылы "Балалар жыламайды" атты фильмде бейнеленді; Хилари Суонк актрисасы Брэндон рөлін сомдағаны үшін "Оскар" сыйлығын алды.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 3,06 шаршы миль (8 км²), оның ішінде 3,05 шаршы миль (8 км²) құрлық және 0,01 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.
Негізгі автомобиль жолдары
Қала арқылы өтетін басты магистральдар: АҚШ-тың 73-ші магистралі қаланың солтүстігінен оңтүстігіне дейін өтеді, АҚШ-тың 159-шы магистралі шығысқа қарай Рулло көпіріне қарай (және Миссури штатына қосылады), ал Небрасканың 8-ші магистралі батысқа қарай Салем, Небраскаға қарай және Небрасканың оңтүстік шекарасы бойымен жалғаса береді. Басқа мемлекеттік магистральдар Небраска штатының Ричардсон округіндегі кішірек қалаларды байланыстырады.
Климат
Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Фолс-Сити ыстық жазғы ылғалды континенттік климат аймағында орналасқан (Dfa).
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 4325 адам, 1931 үй шаруашылығы және 1127 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 2190 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 93,1% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 3,2% американдық үндістер, 0,5% азиялық, 0,5% басқа нәсілдерден және 2,5% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,5% құрады. 1931 үй шаруашылығының ішінде 27,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 44,0% - бірге тұратын жұбайлар, 10,9% - күйеуі жоқ әйелдер, 3,4% - күйеуі жоқ ерлер, ал 41,6% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 36,8% жеке адамдардан тұрады, ал 19,5% - 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,19 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,84 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 44,4 жасқа тең. Тұрғындардың 23,4% 18 жасқа дейін, 6,1% 18 мен 24 жас аралығында, 21,2% 25 пен 44 жас аралығында, 25,9% 45 пен 64 жас аралығында және 23,4% 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 47,7% ер адам және 52,3% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 4671 адам, 2008 үй шаруашылығы және 1218 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 2271 тұрғын үй, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала халқының этникалық құрамы: 95,20% ақ нәсілді, 0,13% афроамерикалық, 2,33% американдық үндістер, 0,21% азиялық, 0,26% басқа нәсілдерден және 1,86% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 0,88% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 2008 үй шаруашылығының ішінде 28,5% -ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 48,2% -ы некеде тұрған жұбайлар, 8,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 39,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 35,7% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 21,0% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдарда тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,25 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады. Қала халқы жас бойынша таралып, 24,8% -ы 18 жасқа дейінгілер, 6,3% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 23,2% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,5% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 24,2% -ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрады. Орташа жас 42 жасқа тең. Әр 100 әйелге 87,1 еркек шақ келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 81,0 еркек шақ келеді. 2000 жылғы мәліметтер бойынша, қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 26 773 доллар, ал отбасының орташа табысы 40 523 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 908 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 17 482 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 254 долларды құрады. Халықтың 9,1% -ы және отбасылардың 5,1% -ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 9,2% -ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 10,7% -ы.
Үкімет және инфрақұрылым
2013 жылы полиция курсанттары Небраска құқық қорғау оқу орталығында оқытылады, бұл оқуға ЛГБТ мәселелеріне сезімталдықпен қарау тренингі кіреді, және оның бір бөлігі – «Брэндон Тиннаның тарихы».
Білім
Фолс-Ситидің мемлекеттік мектеп жүйесі – Фолс-Сити мемлекеттік мектептері. Оған екі бастауыш мектеп, жасөсперімдер мектебі және Фолс-Сити жоғары мектебі кіреді. Sacred Heart School католиктік мекемесі K–12 білімін ұсынады.
Мәдениет
2013 жылы шериф Рэнди Хаузер аймақтық консерватизмнің мәні – «өз ісіңе араласпа, өз өміріңді өзің тіршілік ет» дегенге саяды деп айтты.