Кіріспе

IEEE 754 1985 жылғы жылжымалы нүктелік сандарды компьютерлерде бейнелеуге арналған тарихи өнеркәсіп стандарты болып табылады, ол 1985 жылы ресми түрде қабылданды және 2008 жылы IEEE 754 2008, ал 2019 жылы IEEE 754 2019 шағын түзетуімен жаңартылды. 23 жыл бойы бұл жылжымалы нүктелік есептеулер үшін ең көп қолданылатын формат болды. Ол бағдарламалық қамтамасызда, жылжымалы нүктелік кітапханалар түрінде, сондай-ақ көптеген процессорлар (CPU) мен жылжымалы нүктелік процессорлардың (FPU) нұсқауларында аппараттық қамтамасызда іске асырылды. IEEE 754 1985 стандартын іске асырған алғашқы интегралдық схема Intel 8087 болды. IEEE 754 1985 сандарды екілік түрінде көрсетеді және төрт деңгейлі дәлдік үшін анықтама береді, олардың ең көп қолданылатындары:

Дәлдік | Кеңдік | Толық дәлдіктегі диапазон
------- | -------- | --------
Жарым дәлдік | 32 бит | ±1.18 x 10⁻³⁸ дейін ±3.4 x 10³⁸
Қос дәлдік | 64 бит | ±2.23 x 10⁻³⁰⁸ дейін ±1.80 x 10³⁰⁸
Ондық цифрлер саны (шамамен) | | 7 | 16

Стандарт сонымен қатар оң және теріс шексіздікті, «теріс нөлді», нөлге бөлу сияқты жарамсыз нәтижелерді өңдеу үшін бес ерекше жағдайды, осы ерекше жағдайларды көрсету үшін NaNs деп аталатын арнайы мәндерді, жоғарыда көрсетілгеннен кіші сандарды көрсету үшін денормалдық сандарды және төрт дөңгелектеу режимін анықтайды.

Денормалданған сандар

Жоғарыда сипатталған сандық өрнектеулер нормаланған деп аталады, яғни жасырын алғашқы екілік сан 1 болады. Төмендеу кезінде дәлдіктің жоғалуын азайту үшін IEEE 754 нормаланған өрнектеуде мүмкін емес кішкентай бөлшектерді бейнелеуге мүмкіндік береді, жасырын алғашқы цифрды 0 етіп өзгерту арқылы. Мұндай сандар денормалданған деп аталады. Олар нормаланған сан сияқты көп маңызды цифрларды қамтымайды, бірақ операцияның нәтижесі нақты нөлге тең болмаса, бірақ нормаланған санмен бейнелеуге тым жақын болғанда дәлдіктің біртіндеп жоғалуын қамтамасыз етеді. Денормалданған сан, барлық 0 биттерінен тұратын ығысқан экспонентамен көрсетіледі, бұл бірлік дәлдігінде -126 экспонентасын (оны -127 емес), ал қос дәлдігінде -1022 экспонентасын (оны -1023 емес) білдіреді. Ал, нормал санды білдіретін ең кішкентай ығысқан экспонента 1 болады (төмендегі мысалдарды қараңыз).

Сан емес элементтердің бейнеленуі

Бұрыс экспоненталық өріс, есептеу нәтижесінің шексіздік екенін немесе жарамсыз екенін көрсету үшін барлық 1 биттерімен толтырылады.

NaN

Ауыспалы нүктелі арифметиканың кейбір операциялары жарамсыз, мысалы, теріс санның квадрат түбірін табу. Жарамсыз нәтижеге жетуі – жылжымалы нүктелік қателік деп аталады. Қателік нәтижесі "Сан емес" дегенді білдіретін NaN деп аталатын арнайы кодпен көрсетіледі. IEEE 754 1985 стандарты бойынша барлық NaN мына форматта болады:

таңбасы = 0 немесе 1.
беткейленген көрсеткіші = барлық 1 биттері. бөлшегі = барлық 0 биттерінен басқа кез келген мән (барлық 0 биттері шексіздікті білдіргендіктен).

Қашықтық және дәлдік

Дәлдік – екі тікелей келесі мантиссалық өрнектеме арасындағы ең кішкентай айырмашылық ретінде анықталады; демек, ол тек мантиссаға байланысты; ал қадам – екі тікелей келесі сан арасындағы айырмашылық ретінде анықталады.

Нақты сандарды кеңейту

IEEE стандарты жеке оң және теріс шексіздіктерді қолданады (және кеңейтеді) аффиналды кеңейтілген нақты сандар жүйесі арқылы. Стандартты жасау кезінде, бір белгісіз шексіздікпен, бағдарламашыларға режимді таңдау мүмкіндігін беру арқылы, жобалау арқылы кеңейтілген нақты сандар жүйесін қосу туралы ұсыныс болды. Алайда, соңғы стандарттың күрделілігін төмендету үшін проективтік режим алынып тасталды. Intel 8087 және Intel 80287 процессорлары осы проективтік режимді қолдайды.