Микропроцессорлық архитектура
-
Орталық процессор: Компьютердің басқару орталығы
Орталық процессор (CPU) – компьютердің басты бөлігі. Арифметикалық, логикалық операцияларды орындайды, бағдарламаларды іске қосады. Құрылымы мен жұмысы туралы біліңіз!
-
Компьютер процессорларының басқару блогы
Компьютердің CPU-ындағы бақылау блогы – процессор жұмысын басқаратын маңызды бөлік. Дерек ағынын үйлестіреді, архитектураның негізі.💻🧠
-
Күрделі нұсқаулар жинағы бар процессорлар
CISC архитектурасы: күрделі команда жиынтығы, көп қадамды операциялар, жадтан жүктеу, арифметикалық амалдар. Intel 8080, Motorola 68000 мысалдары.
-
Hitachi 6309 микропроцессоры: жетілдірілген мүмкіндіктер мен ерекшеліктері
6309 – Motorola 6809 микропроцессорының Hitachi нұсқасы. Төмен қуатты, жақсартылған мүмкіндіктер, жаңа командалар, жылдамдық және 32-биттік есептеулер!
-
IEEE 754 1985 стандарты: қамбағдар сандарды бейнелеудің алғашқы нұсқасы
IEEE 754 1985 стандарты: Компьютерлерде қалқыма нүкте сандарын көрсету үшін қолданылған, 32/64 биттік форматтар, қателерді басқару, дәлдік опциялары.
-
Микроассемблер және микробағдарламалау негіздері
Микроассемблер: микропрограмманы жасауға арналған бағдарлама. Аппараттық қателерді түзетуге, жаңа нұсқау жиындықтарын қолдануға көмектеседі.💻🛠️
-
68HC11 8-биттік микроконтроллер отбасысы
68HC11 микроконтроллері: Motorola-дан шыққан 8-биттік отбасы. Автомобиль, робот техникасы, сканерлерде қолданылады. EEPROM жады бар. Қазақша мақал.
-
Дональд Кнуттың 64-биттік MMIX архитектурасы
MMIX – Дональд Кнут жасаған 64-биттік RISC архитектурасы. Оқуға оңай, жылдам өнімділікке қабілетті машина тілі. MIX архитектурасының жаңа нұсқасы.
-
Микроконтроллерлер: Бір чиптегі кішкентай компьютер
Микроконтроллерлер – бұл бір чиптегі кішкентай компьютер. Процессор, жад, кіріс-шығыс порттары бар, қабаттасқан жүйелерде қолданылады.
-
Intel Pentium процессорындағы FDIV қатесі
Intel Pentium процессорындағы FDIV қатесі: математикалық есептеулерде бұрыс нәтижелерге себеп болған аппараттық ақау. Қателік 1994 ж. табылды.
-
Қысқартылған нұсқаулар жинағы бар процессор архитектурасы
RISC процессорлары: қарапайым нұсқаулар жиынтығы, жылдам орындалу, тікелей жадқа қолжеткізу. Компьютер архитектурасы, тиімділік, жылдамдық.
-
RISC архитектурасы және SPARC процессорының тарихы
RISC архитектурасы: SPARC процессорларын тоқтату, ARM-ға көшу, RISC дизайнының тарихы, және серверлерді жаңарту туралы ақпарат.
-
Қосымша нүктелі арифметика процессорлары
Жылжымалы нүктелі сандарды өңдеуге арналған FPU (математикалық копроцессор) туралы біліңіз. Қолданылуы, түрлері және компьютер жүйесіндегі орны.
-
68010 және 68012 микропроцессорлары: Архитектурасы және мүмкіндіктері
68010 және 68012 микропроцессорлары: 68000-бен үйлесімділік, жаңа мүмкіндіктер, виртуалды жад қолдауы, Popek & Goldberg талаптары. Техникалық мақала.
-
Төмен деңгейлі компьютерлік бағдарламалық құралдар
Фирмалық бағдарламалық құрал: төмен деңгейдегі бақылау, жабдықпен өзара әрекеттесу, ROM, EPROM, EEPROM жадысында сақталады. Компьютерлер, телефондар, автокөліктерде қолданылады.
-
8-биттік жүйелер архитектурасы
8-биттік компьютерлер архитектурасы: процессорлар, ALU, деректер көлемі, 16-биттік адрестеу, ASCII жиынтықтары туралы мағлұмат. Компьютерлік технологиялар.
-
Компьютерлік бағдарламаның операцияларын сипаттайтын абстрактілі жиынтықтар
Инструкциялар жиынтығы: CPU басқаруын, дерек түрлерін, жадты және компьютердегі бағдарлама операцияларын анықтайтын абстрактілі модель.💻🔍
-
Intel Pentium процессоры үшін MMX нұсқаулар жиынтығы
Intel Pentium процессоры үшін MMX нұсқаулар жиынтығы: SIMD архитектурасы, мультимедиа мүмкіндіктерін арттыру, жаңа буын ойындар мен бейнеқосымшалар.
-
Intel 8048 микроконтроллері және оның қолданылу аймақтары
Intel 8048 микроконтроллері: тіркелгілер, архитектурасы, және 1976 жылы шыққан алғашқы MCS-48 сериясы туралы толық ақпарат.
-
x86 Процессорларының нақты режимі
x86 процессорларының нақты режимі: 1МБ жад, тікелей жадқа қолжетімділік, қорғау жоқ. 80286 дейін жалғыз режим болған, қазір де үйлесімділік үшін қолданылады.
-
Компьютерлік архитектурада 32 биттік кеңдік
32-биттік компьютерлер туралы: процессор, жад, дерек өңдеу, 4ГБ RAM қолдауы. Motorola 68000 және Apple Macintosh тарихы. Компьютер архитектурасы.
-
Motorola DSP56000 процессорлар отбасысы
Motorola DSP56000: сигналды өңдеуге арналған процессорлар отбасы. 1986 жылдан бері өндіріледі, аудио, радар, байланыс жүйелерінде қолданылады. DSP56000 туралы толық ақпарат!
-
AVR микроконтроллерлерінің отбасысы
AVR микроконтроллерлері: Atmel (Microchip) жасаған 8-биттік RISC процессорлары. Flash жады, Arduino платформасымен үйлесімді, білім беруде кең қолданылады.
-
Intel 4004: Төрт биттік микропроцессордың тарихы
Intel 4004 – 1971 ж. шығарылған әлемдегі алғашқы 4-биттік микропроцессор. MOS технологиясының артықшылықтары, интеграция және жылдамдық туралы ақпарат.
-
Микробағдарламаны басқару тізбегі және микросекуенцерлер
Микропрограммалық басқаруда қолданылатын секвенсор (немесе микросеквенсор) туралы мағлұмат. CPU басқару блогындағы адрестерді қалыпқа келтіру, микроинструкциялар.
-
64-биттік компьютерлік архитектура
64-биттік компьютер архитектурасы: процессорлар, дерек бірліктері, жад адрестемесі. 64-биттік жүйелердің мүмкіндіктері мен шектеулері туралы біліңіз.
-
Intel x86 процессорларында жад сегментациясының іске асырылуы
Intel x86 архитектурасындағы жад сегментациясы: 8086, 80286 процессорларындағы жадты кеңейту, қорғау және 64-биттік жүйедегі өзгерістер туралы ақпарат.
-
Hitachi H8 микроконтроллерлерінің тарихы мен сипаттамасы
Renesas H8 микроконтроллерлері: 8, 16, 32 биттік процессорлар туралы толық ақпарат. H8/300, H8/300L, H8/300H модельдері, тарихы мен ерекшеліктері.
-
Электрондық тізбектердің уақыттық синхронизациясы
Электрондық тізбектердегі уақытты синхрондау, екі фазалық сағат сигналдары, MOS интегралды схемалары және 70-жылдардағы микропроцессорлар туралы ақпарат.
-
Microchip технологиясының PIC микропроцессорлары
PIC микроконтроллерлері: Microchip Technology өндірісі, қабаттасқан жүйелерде кең қолданылады. PIC1640 негізіндегі даму тарихы, түрлері мен мүмкіндіктері.
-
x86 Ассамблер тілінің үйлесімділік қасиеттері мен нұсқаулары
x86 ассемблер тілі: Intel 8008 процессорынан бастап үйлесімділік, төмен деңгейлі бағдарламалау, жүйелік драйверлер, жылдам әрекет ететін жүйелер үшін.
-
INT нұсқаулы: жиналым тіліндегі бағдарламалық үзіліс
INT командасы: x86 процессорларында бағдарламалық үзіліс жасау үшін қолданылады. 0-255 аралығындағы үзіліс нөмірін қабылдайды. Нақты режимде жиі қолданылады.
-
MIL STD 1750A: 16-биттік компьютерлік архитектураның сипаттамасы
MIL STD 1750A – 16 биттік компьютерлік архитектура. Әскери стандарт, FPU, MMU опциялары, 216 сөздік жад. Жаңа жобалар үшін қолданылмайды.
-
X86 жүйелік шинасындағы A20 сигналы
A20 желісі – x86 жүйесінің басқару шинасының маңызды бөлігі. 21-біт адресті тасымалдайды, 4ГБ жадты қолдауға мүмкіндік береді. Компьютер архитектурасы туралы біліңіз!
-
PIC16C84, PIC16F84 және PIC16F84A микроконтроллерлерінің шолуы
PIC16C84, PIC16F84, PIC16F84A микроконтроллерлері: Microchip Technology өндірісі, EEPROM жады, тізбекті бағдарламалау, банк ауыстыру. Қазақша мақал.
-
Кіріктірілген жүйелерді түзету құралдары
Кіріктірілген жүйелерді түзету (debugging) үшін ICE құрылғысы – бағдарламалық жасақтаманы сынауға арналған аппараттық құрал. Ескі жүйелерде процессорды ауыстыру арқылы жұмыс істейді.
-
Сандық тізбек: Барел жылғышының құрылысы мен қолданылуы
Цифрлық схемалар: Барел жылғыштың жұмыс принципі, компьютерлердегі қолданылуы, жылдам операциялар, микропроцессорлардағы ролі. Біттерді жылжыту және айналдыру.
-
MIPS процессорын симуляциялауға арналған құралдар
SPIM симуляторы – MIPS процессорларын (R2000, R3000) оқытуға арналған құрал. PCSpim, xspim Windows, macOS, Linux жүйелерінде қолданылады. BSD лицензиясы.
-
Ашық RISC: Ашық бастаулы процессор архитектурасы
OpenRISC – ашық бастау кодты процессорлар жобасы. OR1k архитектурасы, 32/64 биттік процессорлар, Verilog тілінде жасалған. Тегін жүктеу!
-
Компьютерлік құрылғылардағы нұсқаулар конвейері
Компьютерлік архитектура: RISC процессорларының 5 кезеңді команда конвейері туралы біліңіз. MIPS, SPARC, Motorola 88000, DLX мысалдары.💻🚀
-
DLX процессоры архитектурасы
DLX процессоры: RISC архитектурасы, оқу мақсатында жасалған, MIPS негізіндегі 32-биттік жүйе. ASPIDA және VAMP жүзеге асырулары бар. Компьютерлік архитектура.
-
Масатоси Шима: Микропроцессордың жасалу тарихындағы маңызды тұлға
Масатоси Шима – жапондық инженер, Intel 4004 микропроцессорының жасалуына үлкен үлес қосты. Busicom жобасынан бастап, Intel-дегі жұмысына дейін қараңыз.
-
4 биттік компьютерлік архитектура
4 биттік компьютер архитектурасы: процессорлар, АЛУ, есептеулер. 16 мәнді санау жүйесі, калькуляторлар, микротолқынды пештерде қолданылуы. БCD өңдеуі.
-
Төмендетілген Оқу Компьютері (SIC) және оның эмуляторы
Жүйелік бағдарламалауды үйрену үшін SIC (Simplified Instructional Computer) – қарапайым, түсінікті компьютер архитектурасы. SIC эмуляторын жасау оқу курсының бөлігі.
-
Кернеу тіркелгішінің жұмыс принципі мен түрлері
Регістр связи (LR): жылдамдық пен тиімділік үшін қосымшаға оралу адресін сақтайды. POWER, ARM, SPARC процессорларында қолданылады.💻🚀
-
Процессордың жағдай тіркегіштері мен тулары
Процессордың жағдай тіркелгіші: мақсаттары, түрлері (FLAGS, PSW, APSR). Нәтижелер туралы қосымша ақпаратты сақтайды, процессор операцияларын бақылайды.
-
Zilog Z180 Микропроцессоры: Сифаттары мен мүмкіндіктері
Zilog Z180 – Z80 процессорының жаңасы, 1МБ дейін жадты қолдайды. Жоғары өнімділік, кіріктірілген функциялар, Z80 үйлесімділігі. Техникалық деректер!
-
80386 және одан кейінгі микропроцессорлардағы виртуалды 8086 режимі
80386 процессорындағы V86 режимі – ескі 8086 қолданбаларын жаңа операциялық жүйеде іске қосуға мүмкіндік беретін аппараттық виртуализация технологиясы.💻🔍
-
MSX Turbo R процессоры: R800 және Z80 арасындағы эволюция
R800 процессоры: MSX Turbo R компьютері үшін жасалған, Z80-мен үйлесімді, жаңа CPU. ASCII Corporation әзірлеген, Mitsui құрастырған. Техникалық деректер!
-
Процессор архитектурасындағы адрестеу тәсілдері
CPU архитектурасындағы адрестеу режимдері – нұсқаулардың операндаларын анықтау тәсілдері. Ассемблер және компилятор жазушыларға маңызды!
-
SHARC процессоры: архитектура, мүмкіндіктері және қолданылуы
SHARC процессорлары: Analog Devices өнімдері, жоғары өнімді DSP, аудио өңдеу, радар жүйелері үшін қолданылады. Архитектурасы, мүмкіндіктері туралы біліңіз!
-
68HC12 және MC9S12 микроконтроллерлерінің шолуы
68HC12 микроконтроллері: Motorola/Freescale архитектурасы, HC11-ге үйлесімді, 8/16 биттік процессор, 128КБ дейін жад. Бағдарламалау үшін қолайлы!
-
LEON процессоры: Ғарышқа арналған радиацияға төзімді микропроцессорлар отбасысы
LEON процессоры: 32-биттік, радиацияға төзімді CPU, SPARC V8 архитектурасы. ESA әзірлеген, ашық лицензиясы бар, ғарыш жүйелеріне арналған.
-
Zilog eZ80 микропроцессоры: Техникалық сипаттамалары мен мүмкіндіктері
Zilog eZ80 – Z80 микропроцессорының жаңартылған нұсқасы. Жылдамдығы 3 есе жоғары, 50 МГц дейін жетеді. Техникалық сипаттамалары мен артықшылықтары туралы біліңіз!
-
Компьютерлік нұсқаулар жинағының ортогоналдығы
Компьютерлік нұсқаулар жиынтығы: ортогоналды жиынтықтардың ерекшеліктері, түрлері, VAX 11 мысалы. RISC архитектурасымен салыстыру.💻🔍
-
Fairchild F8 микропроцессоры: тарихы мен дамуы
Fairchild F8 – 1975 ж. шығарылған 8-биттік микропроцессор. CPU, ROM, RAM интерфейстерінен тұрады. Бағдарламалауға арналған қарапайым жүйе.
-
8-биттік SC/MP микропроцессоры
SC/MP – 1976 жылғы 8-биттік микропроцессор. Төмен құн, жадты бөлісу мүмкіндігі, қарапайым жүйе құруға арналған. INS8060, INS8070 нұсқалары.
-
1990-жылдарғы AT&T Hobbit микропроцессоры
AT&T Hobbit микропроцессоры 1990-жылдары жасалған. CRISP архитектурасы, C тілі үшін оптимизацияланған, жылдам өңдеу, бірақ коммерциялық сәтсіздікке ұшырады.
-
RISC негізіндегі микропроцессорды жобалау бойынша зерттеу жобасы
RISC процессор дизайнындағы маңызды зерттеу жобасы: Berkeley RISC, MIPS, SPARC және ARM архитектураларының бастауы. Микропроцессорлар тарихы.
-
Zilog Z8 Микроконтроллерінің Архитектурасы және Дамуы
Zilog Z8 микроконтроллері: тарихы, Z8 Encore!, eZ8 Encore! сияқты жаңа нұсқалары. Өнімділігі артып, циклдар саны азайған жаңа eZ8 өзегі туралы біліңіз!
-
Intel 8061 микроконтроллері және Ford EEC IV қозғалтқыш басқару жүйесі
Intel 8061 микроконтроллері: Ford EEC IV авто двигательдерін басқару, Toshiba & Motorola өндірісі, ерекшеліктері мен 8096-мен салыстыру.
-
MIC-1 процессор архитектурасы және құрылымы
MIC-1 процессоры: құрылымы, микрокоды, MAL тілі, 32 биттік тіркегіштер, ААЛ және ығыстырғыш. Оқулықтардағы қарапайым мысал. Компьютерлік архитектура.
-
Құрылғыны қолдау үшін BIOS-қа опциялық ROM қосу
💻Option ROM – компьютердің BIOS жүйесіне қолдау қосатын, құрылғыны бастап құратын және драйвер ретінде жұмыс істейтін микробағдарлама.💻
-
PICAXE микроконтроллері және оның бағдарламалауы
PICAXE микроконтроллер жүйесі – Microchip PIC негізіндегі, хобби деңгейіндегі электрондық құрылғыларды жасауды жеңілдететін, BASIC тілімен бағдарламаланатын платформа.
-
Қайта орналасу векторы: процессордың бастапқы нұсқаулық мекенжайы
Қайта орналастыру векторы: CPU қайта қосылғаннан кейін бастапқы нұсқауларды іздейтін жад мекенжайы. 8086 процессорында FFFF0h адресінде орналасқан.💻
-
Компьютерлік архитектурадағы биттік кеңдік
Компьютерлік архитектура: 8, 16, 32, 64 битті жүйелердің дамуы, дерек көлемі мен өнімділіктің артуы. Қазіргі технологиялар мен тиімділігі туралы ақпарат.
-
Бағдарламаланатын үзіліс басқарушысы
Программируемый контроллер прерываний (PIC): интегральная схема для обработки запросов прерываний от устройств. Приоритезация, режимы работы, архитектура ПК.
-
65C02 микропроцессоры: CMOS нұсқасы және даму тарихы
65C02 микропроцессоры: CMOS нұсқасы, 6502-ге жақсарту, қуатты үнемдеу, жаңа командалар. Портативті компьютерлерде, өнеркәсіптік жүйелерде қолданылады.
-
Motorola 68881/68882 сериялы жүзбелі нүктелік процессорлары
Motorola 68881/68882 – 68020/68030 процессорларымен қолданылатын, есептеу жылдамдығын арттыратын қосымша FPU чиптері. Технология тарихы мен ерекшеліктері.
-
Atmel AT89 сериялы 8051 үйлесімді 8-биттік микроконтроллерлер
Atmel AT89: Intel 8051 үйлесімді 8-биттік микроконтроллерлер. Төмен құн, кең қолданыс, DIP қаптамасы, USB, I²C, SPI, CAN басқарушылары.
-
x86 архитектурасының қалқыма нүкте арифметикасы үшін x87 жиынтығы
x86 архитектурасының x87 жиынтығы – қалқыма нүкте арифметикасы үшін. 8086 процессорларына қосымша, жылдам есептеулерге мүмкіндік береді. NPX кеңейтімдері.
-
48 биттік архитектура және деректер өңдеу
48-биттік сандар туралы: компьютер архитектурасы, 281 трлн мәнді ұсыну қабілеті, 256 ТБ жадты тікелей мекендеу. CPU, ALU туралы ақпарат.
-
PicoBlaze
-
Үзіліс векторлық кестесі: жалпы түсінік
Үзіліс вектор кестесі – дерек құрылымы, үзіліс сұраныстарын тиісті өңдеушілермен байланыстырады. Процессор архитектурасында маңызды роль атқарады.
-
Жүйе ішінде бағдарламалау техникасы
Ішкі жүйеде бағдарламалау (ISP/ICSP) – микроконтроллерлерді тікелей құрылғыға орнатып, қосымша жабдықсыз жаңартуға мүмкіндік береді. Әртүрлі протоколдар бар.
-
V850: 32-биттік RISC процессор архитектурасы
V850 – Renesas Electronics-тің 32-биттік RISC CPU архитектурасы. Кіріктірілген микроконтроллерлер үшін, жылдам әрі тиімді өңдеуге арналған.
-
Инструкция жинағын симуляциялау құралы
Инструкция жинағын симуляциялаушы – бағдарламалық жасақтаманы сынау құралы. Жаңа процессорлардың архитектурасын алдын ала тестілеуге, үйлесімділікті қамтамасыз етуге көмектеседі.
-
Интелдің Бағдарламаланатын Үзіліс Контроллері (APIC) отбасысы
APIC – Intel процессорларындағы жолғы үзіліс контроллері. Көппроцессорлық жүйелерде тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. LAPIC, I/O APIC туралы біліңіз.
-
IBM жүйесіндегі Бағдарлама Статусы Сөзі (PSW) туралы
IBM System/360 жүйесіндегі PSW (программалық статус сөзі) тіркелгіші, оның құрылымы, функциялары, биттері мен шартты кодтары туралы ақпарат.💻🔍
-
Ассемблерлер: Түрлері мен мүмкіндіктері
Ассемблерлер: түрлері, құрамы, мақсаты. Компилятор жүйесіндегі рөлі, түрлі процессорлар үшін қолданылуы, кросс-ассемблерлер туралы ақпарат.
-
Parallax Inc.: Микроконтроллерлер мен робот техникалық білім беру саласындағы компания
Parallax Inc. – Калифорниядағы микроконтроллерлер, робот жинақтары мен оқу материалдарын өндіретін жетекші компания. BASIC Stamp, Propeller бағдарламалау.
-
MIPS: Төңкерілген Архитектура және Компьютерлік Технологиялардың Дамуы
MIPS архитектурасы: RISC процессорларын зерттеу, VLSI технологиясы, оптимизациялық компиляторлар. Компьютерлік технологиядағы маңызды жаңалық!
-
Минималды нұсқаулар жинағы бар процессор архитектурасы
Минималды жиынтық нұсқаулар жинағы (MISC) CPU архитектурасы – процессордың қарапайым, жылдам және кішкентай нұсқаулар жинағы. Стектік машина архитектурасы.
-
x86 Архитектурасындағы Үзіліс Дескриптор Кестесі (IDT)
x86 архитектурасындағы үзіліс дескриптор кестесі (IDT) туралы біліңіз. Үзілістерге жауап беру үшін процессор қолданатын дерек құрылымы. Құрылым, түрлері, қолданылуы.
-
W65C21S перифериялық интерфейс адаптерінің сипаттамасы
W65C21S – WDC микропроцессорларымен жұмыс істейтін икемді PIA. Екі перифериялық құрылғыны басқаруға, дерек бағытын таңдауға мүмкіндік береді.
-
W65C22 интерфейс адаптерінің сипаттамасы
W65C22 интерфейс адаптері: 65xx процессоры үшін I/O құрылғысы. MOS Technology 6522-ге толық үйлесімді, 14 МГц, DIP/PLCC қаптамаларында қолжетімді.
-
W65C51 асинхронды байланыс интерфейсі адаптерінің сипаттамасы
W65C51 ACIA интерфейсі – микропроцессорлармен серийді байланыс құрылғыларын қосуға арналған, MOS 6551-ге толық аналог. Бағдарламаланатын жылдамдық генераторы бар.
-
AVR32 Микроконтроллері Архитектурасы және Ерекшеліктері
AVR32 микроконтроллері: Atmel жасаған 32-биттік RISC архитектурасы. Жылдам өнімділік, бір циклде орындалатын командалар, және жоғары тиімділік!
-
NXP RS08 микроконтроллері: қысқартылған архитектура және мүмкіндіктері
RS08 микроконтроллерлері: NXP Semiconductors өндірген 8 биттік процессорлар. HC08-ге қарағанда қарапайым, төмен құнды жүйелерге арналған.
-
CSG 65CE02 микропроцессоры: даму және ерекшеліктері
CSG 65CE02 микропроцессоры: 8/16 бит, Commodore, MOS Technology 6502 отбасы. Төмен қуат тұтыну, жылдамдық және үнемділік туралы толық ақпарат! 💻🔍
-
NAR 2
-
TMS6100
-
FLAGS register
-
Carry flag
-
Control register