Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Старк Равинг Дад" – американдық "Симпсондар" анимациялық телесериалының үшінші маусымының бірінші бөлімі. Ол алғаш рет АҚШ-тағы Fox арнасында 1991 жылдың 19 қыркүйегінде көрсетілді. Эпизодта Гомер жұмыста қызғылт көйлек кигені үшін психиатриялық емханаға жіберіледі. Емханада Гомер өзін поп-жұлдыз Майкл Джексон деп мәлімдеген адаммен бір бөлмеде тұрады. Ал Барт әпкесі Лизаға оған ең керемет туған күн сыйлығын сыйламаймын деп уәде береді. Эпизодты Аль Джин мен Майк Рейсс жазды, режиссерлік жұмысын Рич Мур жүзеге асырды. Майкл Джексон Леон Комповский рөлінде ойнады, бірақ келісімшарттық себептермен оның рөлі кейін ғана расталды; оның қатысуы кейінірек ғана нақтыланды. Джексон осы шоудың жанкүйері болған және оның авторы Мэтт Гронингке қонақ ретінде түсуге ұсыныс жасаған. Джексон бірнеше сюжеттік идея ұсынды және эпизод үшін "Happy Birthday Lisa" әнін жазды. Кейіпкердің ән айту дауысын Кипп Леннон орындады, себебі Джексонның жазбалар компаниясымен келісімшарттық міндеттемелері болды. Эпизод Джексонның мансабына сілтеме жасайды, Комповский "Billie Jean" және "Ben" әндерінің бөліктерін орындайды. "Stark Raving Dad" эпизоды көбінесе жағымды пікірлер алды, әсіресе сценарийі мен Джексонның орындауы үшін. Комповскийді Принс дауыстауы тиіс болған жалғасы Принс сценарийден бас тартқаннан кейін тоқтатылды. 1992 жылы қайта көрсетілгенде президент Джордж Буш айтқан сөзге жауап ретінде балама ашылу көрсетілді, онда ол американдық отбасылар "Уолтондар сияқты болуы керек және Симпсондар сияқты болмауы керек" деді. 2019 жылдың наурыз айында, Disney–Fox келісімі аяқталуға азық қалғанда, Джексонға қатысты жаңа жыныстық зорлық-зомбылық туралы айыптаулар пайда болғаннан кейін, эпизод көрсетілімнен алынып тасталды.
"Stark Raving Dad" is the first episode of the third season of the American animated television series The Simpsons. It first aired on the Fox network in the United States on September 19, 1991. In the episode, Homer is sent to a mental institution for wearing a pink shirt to work. At the institution, Homer shares a room with a man who claims to be pop star Michael Jackson. Meanwhile, Bart promises his sister Lisa he will get her the best birthday present ever. The episode was written by Al Jean and Mike Reiss, and directed by Rich Moore. Michael Jackson guest starred as Leon Kompowsky, but went uncredited for contractual reasons; his role was not confirmed until later. Jackson was a fan of the show and called creator Matt Groening offering to do a guest spot. Jackson pitched several story ideas and wrote the song "Happy Birthday Lisa" for the episode. The character's singing voice was performed by a soundalike, Kipp Lennon, due to contractual obligations Jackson had with his record company. The episode references Jackson's career, with Kompowsky singing portions of the songs "Billie Jean" and "Ben". "Stark Raving Dad" received generally positive reviews, particularly for its writing and Jackson's performance. A sequel in which Kompowsky would have been voiced by Prince was canceled after Prince refused the script. A 1992 rerun featured an alternative opening in response to a speech by President George H. W. Bush, in which he said American households should "be a lot more like the Waltons and a lot less like the Simpsons". In March 2019, shortly before the Disney–Fox deal was finalized, following renewed allegations of sexual abuse against Jackson, the episode was pulled from circulation.
Сюжет
Лиза Бартқа оның туған күнін жыл сайын ұмытып кететінін еске салады, сондықтан ол сегізінші туған күніне сыйлық алуға уәде береді. Осы арада Гомер Барт өзінің "бақытты" қызыл шапанын кір жуғышқа лақтырып жібергеннен кейін оның барлық ақ жұмыс көйлектері қызғылт түске боялатынын көргеннен кейін үрейленеді. Гомер жұмысына қызғылт түсті көйлек киіп барады, мұнда мистер Бернс оның киім киімі Гомердің "еркін ойлаушы анархист" екенін көрсетеді деп күдіктенді. Гомерді психиатриялық тестпен үйге жібереді, бұл доктор Марвин Монроға оның ақыл-ойының дұрыс екенін бағалауға мүмкіндік береді, бірақ Гомер Бартқа тестті аяқтауға мәжбүр етеді, өйткені ол оны өзі орындауға тым жалқау. Барт барлық сұрақтарға "иә" деп жауап береді, олар Гомер дауыстарды ести ме, тез ашуланады ма, немесе оның ішін ылғалтады ма деген сұрақтарға жауап береді. Бернс пен Монро нәтижелерді көрген кезде, олар Гомерді психиатриялық мекемеге жібереді, онда Бартқа ұқсайтын сиялы сынама суреті оның ашуын туғызады. Гомерді Майкл Джексон деп таныстырған үлкен ақ жігітпен бірге камераға отырғызады. Ол Майкл Джексонның шынайы кейіпкерімен таныс емес, сондықтан Гомер оған сеніп, тез арада онымен дос болады. Мардж Гомерді психиатриялық ауруханаға барып, дәрігерлерді Барттың ойдан шығарылған емес, шынайы екенін түсінгенде, оның ақылсыз емес екеніне сендіреді. Джексон өзінің ерікті түрде психиатриялық ауруханада екенін білдіргенде, Гомер оны Симпсондармен бірге тұруға шақырады. Барт оны құпия ұстауға уәде беріп, Джексонның үйіне келуін айтады; Көп ұзамай бүкіл Спрингфилд поп-жұлдызды көру үшін сыртқа жиналады. Гомер Джексонды таныстырған кезде, қала тұрғындары оның қалжың екенін түсінеді және Бартқа ашуланып, кетеді. Джексонның келуіне қатты қуанған Барт Лизаның туған күнін атап өтпейді. Абысынынан талған Лизаның ағасынан бас тартқан хат жазғанын естіген соң, Джексон Бартты олардың арасын түзетуге көмектесуге көндіреді. Олар бірге "Happy Birthday Lisa" атты ән жазады. Ән Лизаны қатты қуантып, оны өміріндегі ең жақсы сый деп атайды. Содан кейін Джексон өзінің шын аты Леон Комповский екенін, ол Нью-Джерсидің Патэрсон қаласынан келген кірпішші екенін айтады. Ол өмірінің көп бөлігінде ашуға толы болғанын, бірақ Джексонның дауысымен сөйлескенде жұбаныш тапқанын түсіндіреді, өйткені ол адамдарды бақытты етті. Леон Симпсондармен қоштасып, Лизаның туған күнін әндейді.
Lisa reminds Bart that he forgets her birthday every year, so he promises to get her a present for her eighth birthday. Meanwhile, Homer panics after seeing that all his white work shirts are dyed pink after Bart tossed his "lucky" red hat into the laundry. Homer is forced to wear a pink shirt to work, where Mr. Burns suspects his attire reveals Homer is a "free thinking anarchist". Homer is sent home with a psychiatric quiz to allow Dr. Marvin Monroe to assess his sanity, but Homer makes Bart complete the quiz because he is too lazy to do it himself. Bart ticks "yes" to all the questions, which ask if Homer hears voices, is quick to anger, or wets his pants. When Burns and Monroe see the results, they send Homer to a mental institution, where he is committed after an inkblot test image that resembles Bart triggers his temper. Homer is put in a cell with a large white man who introduces himself as Michael Jackson. Being unfamiliar with the real Michael Jackson, Homer believes and quickly befriends him. Marge visits Homer at the mental hospital and convinces his doctors that he is not insane when they realize Bart is real and not a figment of Homer's imagination. When Jackson reveals that he is in the asylum voluntarily, Homer invites him to stay with the Simpsons. Despite promising to keep it secret, Bart blabs about Jackson coming to his house; soon all of Springfield gathers outside to see the pop star. When Homer introduces Jackson, the townspeople realize he is an impostor and leave, angry at Bart. In his excitement over Jackson's arrival, Bart fails to acknowledge Lisa's birthday. After overhearing a distraught Lisa writing a letter disowning her brother, Jackson convinces Bart to let him help heal their rift. Together they write and perform a song for her called "Happy Birthday Lisa". The song thrills Lisa, who declares it the best present ever. Jackson then reveals that his real name is Leon Kompowsky, a bricklayer from Paterson, New Jersey. He explains that he had been filled with anger most of his life, but found solace when talking in Jackson's voice because it made people happy. Leon bids farewell to the Simpsons, singing Lisa's birthday song to himself in his normal voice.
Өндіріс
"Stark Raving Dad" шоудың жанкүйері Майкл Джексон үшін арнайы жазылған, ол бір түні Гренингке қоңырау шалып, қонақ ретінде түсуді ұсынған. Ұсыныс қабылданды және сценарийді Ал Джин мен Майк Рейсс Джеймс Л. Брукс ұсынған идея негізінде жазды. Жанның айтуынша, Джексон сценарийді оқығаннан кейін ғана эпизодға келісім берді. Оқу Джексонның менеджері Сэнди Галлиннің үйінде өтті, ал Дэн Кастелланета (Гомердің дауысы) 30 минут кешікті. Жан есіне алады: "Ешкім сөз айтпады, біз жай ғана күтіп отырдық". Оқудан кейін Джексон талаптарын қойды: ол титрде көрсетілмейді, ал оның ән дауысын дауыс өндірушісі (soundalike) орындайды. Бастапқыда эпизод Комповскийдің Джексонның "Man in the Mirror" әнінің бір бөлігін орындауымен аяқталуы керек еді, бірақ ол "Happy Birthday Lisa" әнімен ауыстырылды. Сол сияқты, екінші маусымда актер Дастин Хоффман "Сэм Этик" есімімен "Лизаның орынбасары" эпизодында қонақ ретінде ойнады. "Stark Raving Dad" эпизодынан кейін продюсерлер қонақ жұлдыздар өздерінің қатысқандығын мойындауы керек деп шешті. Джексон Барттың жанкүйері болды және Бартқа бірінші орынды әнмен сыйлағысы келді. Ол "Do the Bartman" әнін бірлесіп жазды, ол эпизод шыққан кезде бірден жарыққа шықты. Шарттық келісімдерге байланысты Джексон әннің жазылуына қатысқандығы үшін авторлық құқыққа ие бола алмады. "Stark Raving Dad" – Dolby Surround форматында түсірілген және көрсетілген "Симпсон" сериалының алғашқы эпизоды. Бұл өзгерісті белгілеу үшін продюсерлер шоудың музыкалық композиторы Альф Клаузенді, алғашқы "Трихаус оф Хоррор" үшін барлық музыканы жасағаннан кейін, ашылу тізбегіндегі тақырып әнінің жаңадан жазылған нұсқасын жасауға шақырып алды. Осы нұсқа ашылу тізбегінде қазірге дейін қолданылып келеді.
"Stark Raving Dad" was written specially for Michael Jackson, a fan of the show, who had called Groening one night and offered to do a guest spot. The offer was accepted and a script was written by Al Jean and Mike Reiss, based on an idea pitched by James L. Brooks. According to Jean, Jackson would not commit to the episode until after a read through of the script. The read through was held at Jackson's manager Sandy Gallin's house, and Dan Castellaneta (the voice of Homer) was 30 minutes late. Jean recalls that "no one said a word, we just sat there waiting". Following the read, Jackson stipulated his conditions: he would go uncredited, and his singing voice would be performed by a soundalike. The episode originally was supposed to end with Kompowsky singing a portion of Jackson's song "Man in the Mirror", but it was changed to "Happy Birthday Lisa". Similarly, in season two, actor Dustin Hoffman had guest starred in the episode "Lisa's Substitute" under the name "Sam Etic". After "Stark Raving Dad", the producers decided that guest stars would have to agree to be credited. Jackson was a fan of Bart, and wanted to give Bart a number one single. He co wrote the song "Do the Bartman", which was released as a single around the same time the episode was produced. Jackson could not take credit for his work on the song due to contractual reasons. "Stark Raving Dad" is the first Simpsons episode originally produced and broadcast in Dolby Surround. To mark the change, the producers commissioned the show's in house music composer Alf Clausen, who was originally hired after providing all the music for the first annual "Treehouse of Horror", to arrange a re recorded version of the theme song for the opening sequence. This version of the theme has remained in the opening sequence since.
Кезекті ашылу
1992 жылдың 30 қаңтарындағы эпизодтың қайталама көрсетілімінде қысқаша балама ашылуы болды, ол үш күн бұрын АҚШ-тың сол кездегі президенті Джордж Буш айтқан сөзге жауап ретінде жазылған. Бұрын шоу президент әйелі Барбара Бушпен "жанжал" жасаған болатын, ол 1990 жылдың 1 қазанындағы People журналында «Симпсондарды» «өзі көрген ең ақымақ нәрсе» деп атады. Жазушылар Бушқа Мардж Симпсон рөлінде сыпайы хат жіберіп, жауап беруге шешім қабылдады. Буш дереу жауап хат жолдап, кешірім сұрады. Кейін, 1992 жылдың 27 қаңтарында Джордж Буш қайта сайлау науқаны барысында сөз сөйлегенде: «Біз американдық отбасыларды нығайтуға және оларды Уолтон отбасыларына жақындатуға, ал Симпсон отбасыларынан алыстатуға тырысамыз» деді. Жазушылар келесі эфирде, «Старк Равинг Дэд» эпизодының 30 қаңтардағы қайталама көрсетілімінде қысқаша жауап беруге шешім қабылдады. Хабарламада әжуалы ашылу болды. «Симпсон мен Далила» эпизодынан алынған көрініс Симпсон отбасының қонақ бөлмесінде басталады, онда олар Буштың сөзін тамашалап отырады. Барт: «Әй, біз де Уолтон отбасылары сияқтымыз. Біз де депрессияның аяқталуын тілейміз!» Ашылу төртінші маусымның DVD жинағында ұсынылған. Бұл сценарий Симпсонның көптеген жарияланбаған сценарийлерінің бірі болды. 2016 жылы Принс қайтыс болғаннан кейін, шоураннер Аль Жан сценарийден екі кадрды жариялады.
The January 30, 1992, rerun of the episode featured a brief alternate opening, which was written in response to a comment made by the then President of the United States George H. W. Bush three days earlier. The show had previously had a "feud" with the President's wife Barbara Bush when, in the October1, 1990, edition of People, she called The Simpsons "the dumbest thing [she had] ever seen". The writers decided to respond by privately sending a polite letter to Bush in which they posed as Marge Simpson. Bush immediately sent a reply in which she apologized. Later, on January 27, 1992, George Bush made a speech during his re election campaign which included the statement: "We are going to keep on trying to strengthen the American family, to make American families a lot more like the Waltons and a lot less like the Simpsons." The writers decided to add a brief response to the next broadcast of The Simpsons, a rerun of "Stark Raving Dad" on January 30. The broadcast included a new tongue in cheek opening. The scene, from the episode "Simpson and Delilah", begins in the Simpsons' living room where the family is watching Bush's speech. Bart replies: "Hey, we're just like the Waltons. We're praying for an end to the depression, too." The opening is featured on the season four DVD box set. The script became one of the few unproduced Simpsons scripts. Following Prince's death in 2016, showrunner Al Jean posted two screenshots of scenes from the script.
Қайталануы
2009 жылы Джексонның қайтысынан кейін, Fox телеарнасы 5 шілдеде «Stark Raving Dad» эпизодын көрсетіп, оған құрмет көрсетті. Продюсерлер эпизодты Джексонның қайтысынан үш күн өткен соң, 28 маусымда көрсетуді жоспарлаған, бірақ синдикация құқықтарымен келіспеушіліктерді шеше алмағандықтан, орнына «Do the Bartman» музыкалық видеосы көрсетілді. Продюсерлер эпизодты алдымен қарап шықты, және жалғыз өзгеріс (Джексонмен қатысы жоқ) – телефон нөмірінің бүркеленуі болды. Брукс «The Wall Street Journal» газетіне: «Бұл біз үшін қымбат эпизод еді. Осы эпизодқа байланысты бізде көптеген жақсы естеліктер бар, және бұл оларды сақтап қалуға мүмкіндік бермейді. Мен кез келген түрінде кітап өртеуге қарсымын. Бірақ бұл біздің кітабымыз, және біз бір тарауды алып тастауға құқылымыз» деді. Эпизод Disney+ стриминг сервисінен де алынып тасталды. Slate журналының журналисі Исаак Батлер бұл әрекетті «өнерге және теледидар саласына жасалған құқықбұзушылық» деп сынады, сондай-ақ бұл корпорациялардың біріккен күштерін және физикалық медианың жоғалуын пайдаланып, мәселелі суретшілердің туындыларын жою арқылы зиян келтіруге бейімделген үрдістің бір бөлігі деп атады.
After Jackson's death in 2009, Fox reran "Stark Raving Dad" on July5 in tribute. The producers had intended to air the episode on June 28, three days after Jackson's death, but could not resolve problems with syndication rights, so the "Do the Bartman" music video was aired instead. The producers screened the episode first, and the only change (which was unrelated to Jackson) was the blurring of a phone number. Brooks told The Wall Street Journal: "This was a treasured episode. There are a lot of great memories we have wrapped up in that one, and this certainly doesn't allow them to remain. I'm against book burning of any kind. But this is our book, and we're allowed to take out a chapter." The episode was also omitted from the streaming service Disney+. The Slate journalist Isaac Butler criticized the removal as "an offense against art and the medium of television, and part of a growing trend of corporations using their consolidated power and the death of physical media to do damage control by destroying works by troublesome artists".