Кіріспе

Франклин – АҚШ, Нью-Гэмпшир штатының Мерримак округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 8 741 адамды құрайды, бұл Нью-Гэмпширдің 13 қаласы арасындағы ең төменгі көрсеткіш. Франклинге Батыс Франклин ауылы кіреді.

Тарих

Мерримак өзенін құрайтын Пемигевасет және Виннипесуки өзендерінің қосылған жерінде орналасқан бұл қала 1764 жылы ағылшын-европалық отарлаушылармен қоныстанды және бастапқыда "Пемигевасет ауылы" деп аталды. Ол Солсбери, Андовер, Санборнтон және Нортфилд аймақтарынан бөлініп алынған. 1820 жылы мемлекет қайраткері және мемлекеттің негізін қалаушы Бенджамин Франклиннің құрметіне "Франклин" атауы қабылданды. Виннипесуки өзеніндегі сарқыраманың су энергиясы қаланың диірмендік орталық ретінде дамуына көмектесті. 1828 жылы қала болып, ал 1895 жылы қала мәртебесіне ие болды. Дэниел Вебстер сол кезде Солсбериге қарасты Франклиннің бір бөлігінде дүниеге келген. 127-ші тас жолының жанында осы атақты шешеннің балалық шағындағы үйі сақталған мемлекеттік тарихи орын орналасқан. Ересек болғаннан кейін Вебстер қазіргі 3-ші тас жолы бойындағы Мерримак өзенінің жанындағы "The Elms" шаруашылығына ие болды. 1943 жылы Армия инженерлік корпусы Пемигевасет өзеніндегі су тасқынын бақылау үшін Франклин сарқырамасын тұрғызып, Франклин сарқырамасының үстінде су қоймасын құрды.

География

Франклин солтүстік Мерримак округінде (43.446956, −71.656966) орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы шамамен 51.4 шаршы километр, оның ішінде құрлықтың бөлігі – 48.6 шаршы километр, судың бөлігі – 2.8 шаршы километр, бұл қаланың 5.95% құрайды. Оны Виннипесоки, Пемигевассет және Мерримак өзендері кесіп өтеді. Вебстер көлі қаланың солтүстігінде орналасқан. Франклиннің ең биік нүктесі – қала шегінің солтүстік-батыс бұрышындағы атаусыз төбе, мұнда теңіз деңгейінен биіктік шамамен 1370 футқа (418 метр) жетеді. Франклин толығымен Мерримак өзенінің су жинау алабында жатыр. АҚШ 3-тар жолы және Нью-Гэмпшир 11-тар жолы Франклиннің басты көшесі – Централь көшесін құрайды. Шығысқа қарай бағытталғанда, екі жол да Тилтон және Лакония қалаларына жетеді. US 3 оңтүстікке Боскавен және Конкорд қалаларына, ал NH 11 батысқа Андовер және Нью-Лондон қалаларына барады. Нью-Гэмпшир 127-тар жолы да Франклин қаласының орталығынан өтеді, оңтүстік-батысқа Солсбери және Контукук қалаларына, ал солтүстікке Санборнтон қаласына дейін барады. Нью-Гэмпшир 3А жолы Батыс Франклиннен Бристоль қаласына дейін солтүстікке қарай жетеді.

Демография

2010 жылғы санақ бойынша қалада 8 477 адам, 3 407 үй шаруашылығы және 2 179 отбасы тұрды. 3938 тұрғын үй болды, оның 531-і немесе 13,5% бос болды. Бос тұрған үйлердің 193-і маусымдық немесе демалысқа арналған болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 96,2% ақ нәсілді, 0,5% афроамерикалық, 0,5% американдық үндістер, 0,8% азиялық, 0,02% Гавайи немесе Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,3% басқа нәсілді және 1,7% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,6% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 3407 үй шаруашылығының 30,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 44,8%-ында бірге тұратын күйеу жұбайлар, 13,5%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 36,0%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,4%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 11,8%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,43 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрады.