Кіріспе

Хэмптон-Фолс – АҚШ, Нью-Гэмпшир штатының Рокингем округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 2 403 адамды құрайды.

Тарих

Археологиялық қазбалар қазіргі Хэмптон-Фолс аумағында адамдар шамамен 10 000 жылдан бері қоныстанғанын растады. Алғашқы қоныстанушылар Солтүстік-Шығыс орманды аймақтарының түпкілікті халқы болды. Хэмптон-Фолс жеріне еуропалықтар алғаш рет 1638 жылы қоныстанды, ол Хэмптонмен бір уақытта болды, және сол кезде ол оның бір бөлігі еді. 1643 жылы Хэмптон қонысы Эксетер, Довер, Портсмут, Солсбери және Хаверхиллмен бірге Массачусетс колониясының Норфолк округіне қосылды. Округ 1679 жылға дейін, қазіргі Нью-Гэмпшир қалалары Массачусетс шығанағы колониясынан бөлінгенге дейін сақталды. Мұрағаттарда 1665 жылы қазіргі Уэре монументі тұрған жерге шіркеу болып салынған ғимарат болғаны көрсетілген, бірақ оның алғаш рет қашан салынғаны белгісіз. Қала 1709 жылға дейін ресми түрде Хэмптонның үшінші приходы ретінде құрылмады. Үшінші приход бастапқыда Тейлор өзенінен оңтүстікке және Нью-Гэмпшир/Массачусетс шекарасының солтүстігіне, яғни қазіргі Сибрук, Кенсингтон және Хэмптон-Фолс қалаларынан тұрды. Одан кейін көп ұзамай жиналатын үй салынды, ал Томас Кросби шіркеудің пасторы болды. 1711 жылдың соңында Хэмптон шіркеуінің 49 мүшесі босатылып, үшінші приходтың жаңа шіркеуіне мүше болды. 1718 жылы приходтың қызметкерлері мен өкілі сайланды. Сол жылы алғашқы қалалық жиналыс өтті және қалалық тізімдер де сол жылы бастау алды. Қала 1726 жылы "Хэмптон-Фолс" деген атпен тәуелсіз қала мәртебесін алды, бірақ Революциялық соғысқа дейін енші ретінде танылды. Оның нақты атын жазғандар сол уақытқа дейін кіші әріппен "f" әрпін қолданды. 1732 жылы Хэмптон-Фолстың батыс бөлігін бөліп, оны Кингстонның приходына айналдыруға әрекет жасалды. Бұл ұсыныс толыққанды сәтсіз болды, бірақ бір жағынан сәтті аяқталды: жер бөлінді, бірақ ол Кингстонның құрамына кірмеді – 1737 жылы ол өз алдына қала болып құрылды, Кенсингтон. 1735 және 1736 жылдары қалада "Жұтқыншақ ауруы" (қазіргі кезде дифтерияның қатерлі түрі деп саналады) деген ауру жұқты. Хэмптон-Фолстың 214 тұрғыны қайтыс болды, олардың 96-сы он жасқа толмаған балалар еді. Қаладағы екі ғана үй жұтқыншақ ауруынан таза болды. 1754 жылы ауру тағы да қайта оралды, бірақ бұл жолы салдары азырақ болды, бірақ әлі де көп адам зардап шекті. Сағат 18:30 шамасында қалада торнадо пайда болды. Ол 95-ші тас жолдың жанынан өтіп, жүк көлігін құлатты, нәтижесінде екі адам жарақат алды және каяк ағашқа ілініп қалды.

География

Бостон қаласы оңтүстікке қарай 45 миль (72 км), ал Портсмут солтүстікке қарай 13 миль (21 км) қашықтықта орналасқан. Қаланың ең биік нүктесі – Грейт Хиллдің шыңы, теңіз деңгейінен 246 фут (75 м) биіктікте, Хэмптон-Фолс өзеніндегі Уэрес Миллдің солтүстігінде орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы құрайды, оның ішінде жер ауданы және су ауданы, бұл қаланың 3,39% құрайды. Қалаға Interstate 95, АҚШ 1-жолы, Нью-Гэмпшир 84-жолы және Нью-Гэмпшир 88-жолы арқылы қызмет көрсетіледі.

Экономика

Бір кезде шаруашылық және орман өнеркәсібімен айналысқан қауымдастық болған Тейлор өзеніндегі көптеген сарқырамалар қаладағы диірмендерді сумен қамтамасыз етіп, оларды жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Бүгінде бұл қала көбінесе тұрғын үйлерден тұрады, сонымен қатар АҚШ 1-ші тас жолы бойында көптеген антикварлық дүкендер орналасқан. 1913 жылы құрылған Applecrest Farm Orchards қаланың ең ірі жұмыс берушісі болып табылады және 18 қызметкерді жұмысқа орналастырған.

Білім

Қазіргі уақытта Линкольн Акерман мектебі қаладағы жалғыз мемлекеттік мектеп. Бірақ бұрын бес мемлекеттік мектеп болған: Солтүстік, Оңтүстік, Батыс және екі Шығыс мектебі. Азамат соғысы шамасында салынған Шығыс мектептерінің бірі 1947 жылы пеші жарылып өртенді, ал 1949 жылы оның орнына Линкольн Акерман мектебі салынды. Жаңа мектеп салынып жатқанда оқушылар білім алу үшін көршілес Сейбрук қаласына баруға мәжбүр болды. Екінші Шығыс мектебі жаңа кітапхананың жанына көшірілді. Бір мектеп тұрғын үйге айналдырылды, ал тағы бірін қыс мезгілінде студенттер төбеден итеріп жіберген тас басып қиратты. Жоғары сынып оқушылары көршілес Хэмптон қаласындағы Виннакунет орта мектебінде оқиды.

Линкольн Акерман мектебі

Линкольн Х. Акерман мектебі - балабақшадан 8-сыныпқа дейінгі бастауыш және орта мектеп. Мектеп 1949 жылы салынды және Линкольн Акерманның (1916–1942) есімімен аталады, ол жергілікті Екінші дүниежүзілік соғыс батыры және Нью-Гэмпшир штатындағы белгілі Акерман отбасының мүшесі еді. 1993 жылы мектепке балабақша қосылды, бірақ Нью-Гэмпшир штатында балабақшаға қатыну міндетті емес. 1990 жылдардың ортасында, болашақ бестселлер автор, "Да Винчи кодының" авторы Дан Браун мектептің 6, 7 және 8-сынып оқушыларына испан тілін оқытқан. 2003 жылы Линкольн Акерман «Хэмптон Юнион» газетінде Нью-Гэмпшир білім беруді жақсарту және бағалау бағдарламасы (NHEIAP) деректері бойынша, нәтижелері «штаттың орташа көрсеткіштерінен айтарлықтай жоғары» болғаны және үлгерімнің өсуі үшін аталып өтті. Атап айтқанда, әлеуметтік тағылымдар, тіл және математика пәндері жоғары бағаланды. Қазіргі директор – Бет Раучи, ол 2018 жылдан бері осы қызметте.