Кіріспе

1105 жылғы шайқас Түркияда

Артах шайқасы 1105 жылы Антиохия қаласының жанындағы Артах қаласында крестшілер әскері мен Селжұқ түрктері арасында болды. Түріктерге Алеппоның Фахр әл-Мулк Ридван басшылық етсе, крестшілерге Антиохия княздығының регенті, Галилея князі Танкред басшылық етті. Крестшілер жеңіске жетіп, Алеппо қаласына қауіп тудырды.

Өмірбаян

1104 жылы Харран шайқасында крестоносшылардың жеңілісінен кейін Антиохияның Оронт өзенінің шығысындағы барлық бекіністері тасталып кетті. Крестоносшылар қатарын жаңару үшін Богемонд Тарантолық Еуропаға аттанды, ал Танкредті Антиохияда регент етіп қалдырды. Жаңа регент жоғалған қамалдар мен қабырғалы қалаларды қайтаруға шыдамдылықпен кірісті. 1105 жылдың көктемінде Антиохиядан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 40 шақырым қашықтықта орналасқан Артах тұрғындары қамалдан Антиохия гарнизонын қууы мүмкін, содан кейін Ридванмен одақтасып немесе оның қамалға жақындауымен оған бағынып берген болуы мүмкін. Артах – Антиохия қаласының шығысында крестоносшылар бақылауындағы соңғы бекініс болды, оның жоғалуы мұсылман әскерлерінің қалаға тікелей қауіп төндіруіне алып келуі мүмкін. Ридван Артахқа гарнизон орналастырды ма, жоқ па – бұл әлі белгісіз.

Шайқас

1000 атты әскері мен 9000 жаяу әскерімен Танкред Арта қамалын қоршауға алды. Алепполық Ридван 7000 жаяу әскер және белгісіз сандағы атты әскерді жинап, бұл операцияға араласуға тырысты. Мұсылман жаяу әскерінің 3000-ы еріктілерден тұрды. Танкред шайқасып, Алеппо әскерін жеңді. Латын князі "жерді тиімді пайдалану" арқасында жеңіс одісқан деп есептеледі. Франктар "жалған шегініс тактикасын" қолданып, тактикалық басымдыққа қол жеткізген болуы мүмкін. Мұсылман жаяу әскері крестоносцтардың алғашқы шегінісінен кейін крестоносцтар лагеріне еніп, кейін крестоносцтар тарапынан күтпеген шабуылға ұшырап, көптегені қаза болды, тек азы ғана қашып құтылды.

Салдары

Танкред княздықтың шығыс шекаралық аймақтарындағы бақылауын нығайтуға кірісті, осының нәтижесінде әл-Жазр және Лайлун аймақтарынан жергілікті мұсылмандар қашқа жолға шықты, бірақ Танкредтің әскерлерінің қолынан бірнешеуі қаза тапты. Жеңіске жеткен соң Танкред Оронт өзенінен шығысқа қарайғы жаулап алуларын ұлғайтты, қарсылық көбінесе шамалы болды. Солтүстік Сириядағы келесі маңызды шайқастар – 1111 жылғы Шайзар шайқасы және 1115 жылғы Сармин шайқасы болды.