Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Диалог жүйесі немесе әңгімелесу агенті (CA) – адаммен әңгімелесуге арналған компьютерлік жүйе. Диалог жүйелері кіріс және шығыс арналарында мәтін, сөйлеу, графика, сезімталдық, қимыл-қозғалыс және басқа да коммуникация түрлерін пайдаланады. Диалог жүйесінің элементтері әлі толық анықталған жоқ, себебі бұл мәселе зерттеу сатысында, алайда олар чат-боттан өзгеше. Типикалық GUI шебері белгілі бір деңгейде диалогқа қатысады, бірақ ол диалог жүйесінің көптеген негізгі компоненттерін қамтымайды және диалог күйі өте қарапайым болады.
A dialogue system, or conversational agent (CA), is a computer system intended to converse with a human. Dialogue systems employed one or more of text, speech, graphics, haptics, gestures, and other modes for communication on both the input and output channel. The elements of a dialogue system are not defined because this idea is under research, however, they are different from chatbot. The typical GUI wizard engages in a sort of dialogue, but it includes very few of the common dialogue system components, and the dialogue state is trivial.
Өмірбаян
Алтысыншы жылдардың басында жазбаша мәтінді өңдеуге ғана негізделген диалог жүйелері пайда болғаннан кейін, алғашқы дауыстап сөйлейтін диалог жүйесі 1977 жылы АҚШ-тағы DARPA жобасы арқылы іске қосылды. Осы бес жылдық жоба аяқталған соң, еуропалық бірнеше жобалар көп тілді (француз, неміс және итальян тілдерін қоса) сөйлей алатын алғашқы диалог жүйесін жасады. Бұл алғашқы жүйелер телекоммуникация саласында нақты салаларда, мысалы, автоматтандырылған күн тәртібі және пойыз кестесі сияқты түрлі телефон қызметтерін ұсыну үшін қолданылды.
After dialogue systems based only on written text processing starting from the early Sixties, the first speaking dialogue system was issued by the DARPA Project in the US in 1977. After the end of this 5 year project, some European projects issued the first dialogue system able to speak many languages (also French, German and Italian). Those first systems were used in the telecom industry to provide phone various services in specific domains, e. g. automated agenda and train tables service.
Табиғи диалог жүйелері
Табиғи диалог жүйесі – адамның мінез-құлқын еліктеп, қолданушылықты және қолданушының қанағаттануын арттыруға бағытталған диалог жүйесінің бір түрі (Берг, 2014). Ол адамдар арасындағы диалогтың ерекшеліктерін (мысалы, қосалқы диалогтар мен тақырыптардың ауысуын) қарастырады және оларды адам-машина өзара әрекеттесуі үшін диалог жүйелеріне енгізуді мақсат етеді. Көбінесе (айтылатын) диалог жүйелері қолданушыдан жүйеге бейімделуді қажет етеді, себебі жүйе өте шектеулі сөздік қорын ғана түсіне алады, тақырыптың өзгеруіне ден қоя алмайды және қолданушыға диалог барысын бақылауға мүмкіндік бермейді. Аралас бастама – қолданушының сұрақтарға жауап берумен ғана шектеліп қалмай, диалогқа белсенді қатысуына жол ашатын тәсіл. Дегенмен, аралас бастаманың болуы ғана жүйені табиғи диалог жүйесі деп санауға жеткіліксіз. Басқа да маңызды жайттар бар: Интерактивті дауыстық жауап беру жүйелеріне бағытталған VoiceXML және өнеркәсіптегі көптеген айтылатын диалог жүйелерінің (клиенттік қолдау қолданбалары) негізі, сондай-ақ A.L.I.C.E. чатботымен танымал AIML – олардың ешқайсысы диалогтық әрекеттер немесе тілдік құрастыру сияқты тіл білімі саласындағы мүмкіндіктерді қамтымайды. Сондықтан NADIA (зерттеу прототипі) осы кемшілікті қалай толтыруға болатынын көрсетеді және жоғарыда аталған кейбір аспектілерді, мысалы, табиғи тілдік құрастыру, бейімделу формалары және қосалқы диалогтарды біріктіреді.
"A Natural Dialogue System is a form of dialogue system that tries to improve usability and user satisfaction by imitating human behaviour" (Berg, 2014). It addresses the features of a human to human dialogue (e. g. sub dialogues and topic changes) and aims to integrate them into dialogue systems for human machine interaction. Often, (spoken) dialogue systems require the user to adapt to the system because the system is only able to understand a very limited vocabulary, is not able to react to topic changes, and does not allow the user to influence the dialogue flow. Mixed initiative is a way to enable the user to have an active part in the dialogue instead of only answering questions. However, the mere existence of mixed initiative is not sufficient to be classified as a natural dialogue system. Other important aspects include: Apart from VoiceXML that focuses on interactive voice response systems and is the basis for many spoken dialogue systems in industry (customer support applications) and AIML that is famous for the A. L. I. C. E. chatbot, none of these integrate linguistic features like dialogue acts or language generation. Therefore, NADIA (a research prototype) gives an idea of how to fill that gap and combines some of the aforementioned aspects like natural language generation, adaptive formulation, and sub dialogues.
Құрал жиынтығы мен архитектуралар
Диалог жүйелерін анықтау үшін қолданылатын ағымдағы жүйелер, тілдер мен технологиялар туралы шолу. Атауы және сілтемелері Жүйе түрі Сипаттамасы Филиалы[s] Ортасы[s] Ескертулер AIML Чатбот тілі Табиғи тілдегі бағдарламалық агенттерді құруға арналған XML диалектісі Ричард Уоллес, Pandorabots, Inc. ChatScript Чатбот тілі Табиғи тілдегі бағдарламалық агенттерді құруға арналған тіл/қозғалтқыш Брюс Уилкокс CSLU Toolkit Мемлекеттік негіздегі сөйлеу интерфейсін прототиптеу ортасы OGI Ғылым және Инженерлік мектебі M. McTearRon Cole жарияланымдары 1999 жылдан бастап. NLUI Server Доменге тәуелсіз құралдар жиынтығы Табиғи тілдегі пайдаланушы интерфейсі жүйелерін құруға арналған толық көптілді негіздеме LinguaSys қораптан шығарылған аралас бастама диалогтарын қолдайды Olympus Ауызша диалог жүйелерін іске асыруға арналған толық негіздеме Карнеги Меллон Университеті Nextnova Мультимодальдық платформа Мультимодальдық бағдарламалық қосымшаларды әзірлеуге арналған платформа. State Chart XML (SCXML) негізінде Ponvia Technology, Inc. VXMLVoice XML Сөйлеу диалогы Көп түрлі диалогты белгілеу тілі Бастапқыда AT&T әзірлеген, кейіннен өнеркәсіптік консорциум басқарған және соңында W3C спецификациясы болған. SALT белгілеу тілі Көп түрлі диалогты белгілеу тілі Microsoft "Стандарттау процесінде VoiceXML деңгейіне жетпеді". Quack.com QXML Дамыту ортасы AOL компаниясы сатып алынған OpenDial Доменге тәуелсіз құралдар жиынтығы Жавада іске асырылған, ауызша диалог жүйелері үшін гибридтік символдық/статистикалық негіздеме Осло университеті NADIA Диалог қозғалтқышы және диалогты модельдеу Табиғи диалогтар/диалог жүйелерін құру. Диалог амалдары, аралас бастама, NLG қолдайды. Java-да іске асырылған. Маркус М. Берг XML негізіндегі диалог файлдарын құру, грамматиканы көрсету қажет емес, жарияланымдар 2014 жылдан бастап.
A survey of current frameworks, languages and technologies for defining dialogue systems. Name & links System type Description Affiliation[s] Environment[s] Comments AIML Chatterbot language XML dialect for creating natural language software agents Richard Wallace, Pandorabots, Inc. ChatScript Chatterbot language Language/Engine for creating natural language software agents Bruce Wilcox CSLU Toolkit A state based speech interface prototyping environment OGI School of Science and EngineeringM. McTearRon Cole publications are from 1999. NLUI Server Domain independent toolkit Complete multilingual framework for building natural language user interface systems LinguaSys out of box support of mixed initiative dialogues Olympus Complete framework for implementing spoken dialogue systems Carnegie Mellon University Nextnova Multimodal Platform Platform for developing multimodal software applications. Based on State Chart XML (SCXML) Ponvia Technology, Inc. VXMLVoice XML Spoken dialogue Multimodal dialogue markup language Developed initially by AT&T, then administered by an industry consortium and finally a W3C specification Example primarily for telephony. SALT markup language Multimodal dialogue markup language Microsoft "has not reached the level of maturity of VoiceXML in the standards process". Quack. com QXML Development Environment Company bought by AOL OpenDial Domain independent toolkit Hybrid symbolic/statistical framework for spoken dialogue systems, implemented in Java University of Oslo NADIA dialogue engine and dialogue modelling Creating natural dialogues/dialogue systems. Supports dialogue acts, mixed initiative, NLG. Implemented in Java. Markus M. Berg create XML based dialogue files, no need to specify grammars, publications are from 2014