Кіріспе

Цифрлық медиадағы мазмұн деректері туралы метадеректерді басқару. Метадеректерді басқару – басқа деректер туралы метадеректерді басқару процесі болып табылады, мұндағы осы "басқа деректер" көбінесе мазмұн деректері деп аталады. Бұл термин ең көп қолданылатыны – цифрлық медиа саласында, бірақ метадеректердің бұрынғы түрлеріне каталогтар, сөздіктер және таксономиялар жатады. Мысалы, Дьюи ондық жіктеуіші – 1876 жылы кітапханалар үшін әзірленген метадеректерді басқару жүйесі.

Метадеректер схемасы

Метадеректерді басқару – метадеректер схемасын, моделін немесе басқа да құрылымдалған жиынтық жүйені жасау, бақылау, жетілдіру, сипаттау, анықтау және басқару үшін ұштан-ұшқа дейінгі процестер мен басқару аясын қамтиды, бұл дербес түрде немесе репозиторий ішінде және оған байланысты қолдау процестерінде (көбінесе мазмұнды басқаруды қамтамасыз ету үшін) жүзеге асырылады. Веб-жүйелер үшін URL-дер, кескіндер, бейнелер және т.б. объектілердің, атрибуттардың және мәндердің үштік кестесінен сілтемеленуі мүмкін.

Қолданылу аясы

Нақты білім салалары үшін әрқайсысының метадеректер шекараларын басқару қажет, себебі жалпы онтология белгілі бір саланың мамандарына, олардың тілі сол салаға ғана тән болғандықтан, пайдалы емес.

Метадеректер менеджері

Білімді басқару шешімін әзірлеу, метадеректер схемасын жасау және метадеректерді басқару жүйесін құру процесінде дерек иелері белгілеген метадеректер стандарттарын, сондай-ақ жалпы қабылданған жақсы тәжірибені сақтау үшін арнайы маман тағайындалуы мүмкін. Бұл маман метадеректер схемасының бизнес және техникалық деңгейлерін күтуге жауапты болады және көбінесе стратегияны әзірлеуге және іске асыруға қатысады. Метадеректерді басқарушы шешімге қатысты барлық мәселелерді білуге міндетті емес, бірақ тиісті схема жасалуын қамтамасыз ету үшін процестің барынша көп бөлігін түсінуі қажет.

Метадеректерді уақыт бойынша басқару

Білімді басқару шешіміндегі метадеректерді басқару – метадеректер стратегиясының маңызды қадамы болып табылады. Метадеректердің кез келген сәтте толық, жаңарып тұратын және дұрыс болуын қамтамасыз ету осы стратегияның бір бөлігі. Метадеректерді басқару жобасы – жүйе пайдаланушыларына жақсы жобаланған метадеректер жүйесінің мүмкіндіктерін және метадеректердің тиімділігін арттыру жолдарын түсіндіруді де қамтиды. Схеманың өзектілігін сақтау үшін метадеректерді үнемі бақылауға кеңес беріледі.

Уикипедия метадеректері

Уикипедия – мақалалар мен файлдардың метадеректерін белсенді басқаратын жоба. Мысалы, ерікті редакторлар жаңа талдармалық мақалаларды танымалдылығына (атаққа ие болуына), аты-жөніне, туған және/немесе қайтыс болған күндеріне сәйкес мұқият іріктеп алады. Сол сияқты, ерікті редакторлар есім, муниципалитет немесе географиялық координаталар негізінде жаңа архитектуралық мақалаларды мұқият іріктеп алады. Егер жаңа мақалалар қолданыстағы мақалалармен метадеректер бойынша сәйкес келіп, дұрыс альтернативті жазу түріне ие болса, олар қолмен тексеріліп, қажет болған жағдайда біріктіру үшін белгіленеді. Егер жаңа мақалалар Уикипедияның шеңберінен тыс немесе басқаша жарамсыз деп табылса, олар жоюға ұсынылады. Уикипедиядағы метадеректерді қадағалауға көмектесу үшін 2012 жылы жаңа «Викимедиа» жобасы – «Викидеректер» құрылды. Суреттер туралы толыққанды метадеректерді көру үшін суреттерге басыңыз: