Кіріспе
Американдық футболшы (1984 жылы туған)
Кайл Райт (18 қазан 1984 жылы туған) – бұрынғы американдық футбол шебері (квотербек). 2008 жылы «Минесота Викингс» командасымен драфттан тыс еркін агент ретінде келісімшарт жасасқан. Сондай-ақ, «Сан-Франциско 49ерс» құрамында да ойнады. Ол Майами университетінде студенттер футболында өнер көрсетті.
Алғашқы жылдар
Райт өзінің орта мектептегі карьерасын Калифорния штатының Напа қаласындағы Vintage High School командасының негізгі квотербекі ретінде бастады. Бірінші курстың соңында ол Данвиллдегі Monte Vista High мектебіне ауысты, алғашқы жылы екінші нөмірлі квотербек болды, ал қалған 2 жылы негізгі ойыншы ретінде өнер көрсетті. Райт 2002-2003 маусымында елдегі ең үздік орта мектеп квотербегі деп танылды, сол кезде ол Gatorade National Player of the Year және SuperPrep National Player of the Year атағын алды, сондай-ақ Scout рекрутинг журналы оны елдегі ең жақсы ойыншылардың бесіншісі деп бағалады. Ол 2003 жылғы U.S. Army All-American Bowl ойынына қатысты. Бұған қоса, Райт 2003 жылғы түлектердің арасында rivals.com сайты бойынша ең жақсы про-стильді квотербек деп аталды, ал оның қалалық қарсыласы, Сан-Рамон-Вэлли орта мектебінің квотербекі Сэм Келлер, болашақта ASU және Небраска командаларының ойыншысы, тоғызыншы орынға ие болды. Нәтижесінде, ол Флорида штаты, Оңтүстік Калифорния және Теннесси сияқты көптеген мектептерден ұсыныстар түскеніне қарамастан, Майамиді таңдады.
Колледж мансабы
Райт орта мектепті бір семестр ерте бітіріп, 2003 жылдың көктемгі семестрінде Майами университетіне оқуға түсті. Оған "Quarterback U." деген атқа лайық келесі дара квотербек болып, Джим Келли, Берни Косар, Винни Теставерде, Стив Уолш, Крейг Эриксон, Джино Торрета, Райан Клемент және Кен Дорси салт-дәстүрін жалғастыру үміті артылған еді. 2003 жылғы маусымда Райт резервке жіберілді, ал келесі маусымда Брок Берлиннің дублері болды. Бірақ білезігіне жарақат алып, араның шағуына аллергиялық реакция көрсетуі салдарынан маусымы небары бірнеше ойыннан кейін аяқталды. Берлин бітіргеннен кейін, 2005 жылғы маусымға қарай Майамидің басты квотербек орны бос болды. Көктемгі жаттығуларда Райт жақсы өнер көрсетіп, қызыл көйлекті бірінші курс студенті Кирби Фрименнен басымдық алып, басты орынды жеңіп алды.
2005 жылғы маусым
Райттың алғашқы маусымындағы негізгі ойыншы ретіндегі өнері оның әлеуетін көрсетті. 2005 жылдың 12 қарашасында Уэйк Форестқа қарсы өткен 47:17 есебімен жеңіліс сыйырып, 5 тачдаунды пас беріп, мектеп рекордын теңестірді. Райт Майамиді 9-3 есебімен алдыңғы маусымдағыдай нәтижеге жеткізді, оның ішінде ұлттық рейтингтегі Клемсон және Вирджиния Тех командаларына қарсы жеңістер де бар. ФСУ-ға 10-7 есебімен жеңілген алғашқы ойында, бірнеше пас қабылдамағандықтарына қарамастан, Майами ФСУ-дан 313 ярдқа қарсы 170 ярдпен басым түсті. Екі сәтке түспеген гол және 28 ярдтан соққыдан қағып жіберген үшінші гол мүмкіндігі олардың жеңілуіне себеп болды. Райт және «Харрикенз» 8 ойынды қатарынан жеңіп (оның ішінде Блэксбургте бұрын жеңіліске ұшырамаған Вирджиния Техқа 27-7 есебімен жеңіс), екі сауалнамада да үшінші орынға көтерілді. Дегенмен, Райт Майамидің кестесіндегі кейбір күшті командаларға қарсы қиындықтарға тап болды (оның 18 тачдаунды пасының 12-сі жеңіліс рекордтары бар командаларға қарсы болды: Дьюк, Темпл және Уэйк Форест), ал 3 жеңіліс маусымында Пич Боулда LSU-ға 40-3 есебімен жеңілді. Райт үміт беруші және жемісті маусым өткізді, өйткені ол АСС лигасында тачдаунды пас беруде көшбасшы болды (18), Вирджиния Тех командасының Маркус Викке қарағанда пас тиімділігі бойынша екінші орын алды және квотербек ретінде АСС лигасының Құрметті Атаулы тізіміне енді.
2006 жылғы маусым
2006 жылғы маусымда Райттан зор үміттер күтілді. «Маями» шабуылдық координаторларын ауыстырып, Рич Олсонды жұмысқа алды және жаңа шабуыл стратегиясын енгізді. Райт маусым алдындағы АТК құрамасының квотербекі болып таңдалды және АТК-ның «Жылдың үздік ойыншысы» атауына дауыс беруде «Джорджия Тех» командасының қабылдаушысы Кальвин Джонсоннан кейін екінші орын алды. Райт сондай-ақ «Максвелл» сыйлығының тізіміне енді және «Хейсман» жүлдесіне ие болу мүмкіндігі бар деп есептелді. Райт кейде жақсы ойын көрсетті, бірақ маусым басындағы үлкен үміттерді ақтауға жете алмады. Оның қиындықтары жалпы команданың жағдайымен үйлесті, ол маусымның үшінші ойынында ұлттық чемпионат үшін күрестен шығып қалды. 9 ойында Райт 1655 ярдқа 8 тачдаун мен 7 перехват жасады, және пастардың 60,8%-ын сәтті аяқтады. «Маями» командасы «Вирджиния Тех»-ке 17:10 есебімен ұтылған кезде Райт жанкүйерлер тарапынан сынып қалды, ол екі маңызды пасты қате жіберіп, мансабындағы ең нашар ойынды көрсетті. Райт алаңнан шыққанда, ашуланған «Маями» жанкүйерлері оны сөгіп, қорлады. Райттың әкесі, бұл жағдайды естіп, жанкүйерлермен тілдесіп, оларды ұрысқа шақырып, нәтижесінде «Orange Bowl» қауіпсіздік қызметкерлері оны тоқтатып, «Маями» спорт директоры оны қамаумен қорқытты. Ашуы басылғаннан кейін, Райттың әкесі ұлын қорғауға тырысқанын айтты. «Вирджиния Тех»-ке ұтылған кезде Райт бас бармағын сындырып алды, және бұл жарақат оны келесі аптадағы «Мэриленд» командасына қарсы ойынға қатысудан шеттетті. Бір аптадан кейін оған бас бармағына операция жасалды, нәтижесінде ол 2006 жылғы маусымның қалған бөлігін өткізіп жіберді. Оны Кирби Фримен ауыстырды. Фримен «Маями» командасын 2:2 есебімен жеңіске жеткізді, соның ішінде маусымды «Бостон колледжі» командасын жеңіп аяқтады және Жаңа жыл қарсаңында «MPC Computers Bowl» турнирінде «Невада» командасын тізе бүктірді.
2007 жылғы маусым
Маями университеті Рэнди Шеннонды бас бапкерлікке көтерді және үш жылдың ішінде үшінші шабуылдық үйлестірушісін жалдады – Патрик Никсті, ол «Джорджия Тех» командасынан келді. 2007 жылдың 28 тамызында бас бапкер Рэнди Шэннон Маршаллға қарсы маусымның алғашқы ойынында Кирби Фрименді Кайл Райттан басымдыққа ие бастапқы квотербек деп тағайындады. Екі ойында Фримен 30 талқыдан 12-сін табысты өткізіп, 98 ярдқа жетті, сондай-ақ бір тачдаун мен бір ұстап алу жасады. Бұл көрсеткіштер Майамиді 119 ірі колледж командасының арасында ойынға орташа есеп бойынша және бір әрекеттегі ярдтар бойынша 118-орынға қойды. 2007 жылдың 11 қыркүйегінде Шэннон Райттың 15 қыркүйектегі ФИУ-ға қарсы ойында бастапқы рөлін қайта алатынын хабарлады. Райт бастапқы ойыншы ретінде ойнағанда «Харрикенз» 4–2 есебімен жеңіске жетті, оның ішінде FSU және ұлттық рейтингтегі «Техас A&M» командаларын ұтты, ал жалпы есеп бойынша сол жылы 5–7 көрсеткішті тіркеді. Жарақат салдарынан Райт команданың соңғы 4 ойынына қатыса алмады, нәтижесінде «Харрикенз» барлық төрт ойында жеңіліске ұшырады. Кайл Райт Майамидегі соңғы маусымын 1,747 ярдқа 12 тачдаунмен аяқтады, сондай-ақ 66 ярдқа жүгіріп, 3 тачдаун жасады. Колледжтік карьерасын аяқтаған кезде Райттың соңғы статистикасы төмендегідей болды: 5,835 ярдқа пас берді, 38 тачдаун жасады, 31 рет допты ұстап алды. Ол −99 ярдқа жүгіріп, 4 ұпай жинады.
Миннесота викингтері
Майамидегі карьерасын аяқтағаннан кейін Райт Солтүстік Калифорнияда квотербектер жаттықтырушысы Том Мартинеспен жаттықты. 2008 жылдың сәуірінде Райт Майами Херальд газетіне NFL драфтында өзінің таңдалына күтіп отырғанын, ең болмаса екінші күні таңдалатынын айтты. Райт драфтта таңдалмады, бірақ 2008 жылдың 28 сәуірінде «Миннесота Викингс» командасымен еркін агент ретінде келісімшартқа қол қойды. 2 шілдеде ол командадан босатылды.
Сан-Франциско 49ерс
7 шілдеде Сан-Франциско 49ers командасы «Викингтерден» Райтты трансферге алғанын, ал Дрю Олсонды құрамнан шығарып, оның орнына Райтты қосып алғанын хабарлады.