Кіріспе

Сент-Мэри орта мектебі – Калгари қаласындағы, Альберта провинциясы, Канададағы орта білім беретін мектеп. Оны Калгари католик мектеп округі (CCSD) басқарады. Бұл мектеп Калгариде тарихи маңызымен кеңінен танымал. Ол қаланың түкпір-түкпірінен, тіпті басқа католик орта мектептеріне жақын тұратын көптеген оқушыларды өз бағдарламаларымен қызықтырады, оларды жергілікті мектептерде ұсынылмайтын мүмкіндіктермен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, кейбір оқушылар үшін ата-аналары мен әже-шешелері оқыған мектепте білім алу дәстүрге айналған.

Тарих

Сент-Мэри – Калгаридегі әлі де жұмыс істеп тұрған ең көне мектеп (ғимарат емес, мектептің өзі салыстырмалы түрде жаңа). Бұл қазіргі Альбертадағы алғашқы католик мектебі, толық мемлекеттік қаржылық қолдау алған. Сент-Мэри мектебінің тарихы Калгари аймағындағы мемлекеттік қаржыландырылатын католик білім беру тарихының маңызды бөлігі болып табылады. 1820 жылы Францияның Амиен қаласында Исаның адал серіктері католик әйелдер қауымдастығы құрылды. Оның мақсаты балаларға білім беру институттарын ашу болды. 1884 жылы Калгари сол кездегі Солтүстік-Батыс территориясында қала ретінде тіркелді. 1885 жылы аудан құрылды: No1 Лакомб жеке мектеп округі Солтүстік-Батыс территориясы үкіметінің шешімімен Калгари және айналасындағы католик халқы үшін 12-сыныпқа дейін білім беру мақсатында құрылды. Бұл аймақта католик білім беруді мемлекеттік қаржыландырудың бастауы болды. Округ аумақтық үкіметтен (кейін провинциялық үкіметтен) қаржыландырылды және мүлік салығы есебінен қосымша қаражат жинауға құқық берілді. Алайда, жүйенің алғашқы жылдарында шіркеу және ерікті жарналар (ақша және жер) білім беруді қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Мектептің ашылуы: Бірінші Сент-Мэри мектебін Исаның адал серіктері, анасы Мэри Грин басшылығымен ашты. Бастапқыда мектеп сестердің екі қабатты ағаштан жасалған монастырындағы ортақ ғимараттарды пайдаланды. Ол белгілі миссионер әке Альберт Лакомбтың берген жерінде орналасқан, ол франкофондық Рулевиль ауылындағы Сент-Мэри көшесіндегі жаңа салынған миссиясын және оны қоршаған аумақты сыйлады. Бұл жер кейін 19-шы даңғылдың (19 Avenue S.W.) Калгари бөлігі болып белгіленді. Калгари қаласынан ең көп студент келді. Округтың сайланған сенімділері Сент-Мэри мектебіне жауапты болды және басшылық етті, ол өзінің алғашқы тарихында округтің орталығы болды. Бастапқыда Сент-Мэри мектебінде Руловиль, Калгари және басқа да жақын ауылдардың балаларына 1-ден 12-ге дейін сыныптар оқытылды. 1893 жылы Қасиетті Жүрек монастырының ғимараты аяқталды, және Сент-Мэри мектебі ағаш үйден жаңа монастырға көшірілді. 1894 жылы Калгари Солтүстік-Батыс территориясындағы алғашқы қала болды, бірақ әлі Сент-Мэриді қамту үшін кеңейген жоқ. 1905 жылы Альберта провинция болып, Солтүстік-Батыс территориясынан бөлінді. Провинция бұрыннан бар католик білім беруді мемлекеттік қолдау саясатын жалғастырды. 1907 жылы Руловиль (сол кезде Сент-Мэри де оның құрамында болды) Калгариге қосылды. Бұл аймақ Калгаридің Миссиялық ауданы ретінде танылды. Сент-Мэри көшесі 19-шы даңғылға (19 Avenue SW) айналды, себебі жолдардың атауларын Калгаридің жолдарды атау/нөмірлеу жүйесіне сәйкес келу үшін өзгертуге тура келді.

1909-1956 жылдар

Жаңа ғимарат салынысымен Сент-Мэри ондаған жылдар бойы ауданның орталығы болып қызмет етті (жаңа мектептер салынғанымен де). Осы кезеңде аудандағы жас отбасылардың саны артуын жалғастырды (кейіннен азайды). 1909 жылы жаңа Сент-Мэри мектебінің ғимараты 1912-ші көше, 2-ші үй мекенжайында салынды. Бұл мектепке толық арналған алғашқы ғимарат болды. Мектеп тарихындағы ең әйгілі ғимарат осы. Ол қызыл кірпіштен және құмтастан тұрғызылды (сол кезде Калгаридегі ғимараттар осылай салынды). 1910 жылы жаңа (1909) ғимарат оқушыларға ашылды, ол сабақтар өткізілетін жалғыз ғимаратқа айналды (монастырь пайдаланылуы тоқтатылды). Мектепте 1-ден 12-ге дейінгі сыныптарды оқытатын тоғыз мұғалім жұмыс істеді. Бұл Калгаридегі католик білімі үшін пайдаланылған жалғыз ғимарат. 1911 жылы Альберта провинциясы Лакомб №1 бөлек мектеп округі атауымен, Калгари №1 Рим-католик мектеп округі болып қайта аталды (олар өздерін Калгари католик мектеп округі деп атайды). 1918 жылы үлкен ұлдардың сыныптары жаңадан ашылған Сент-Мэри ұлдар колледжіне (колледж сөзі орта мектепті білдіреді) көшірілді. Кіші ұлдар 1909 жылғы ғимаратта қалды. Бірақ, қалған оқушылардың көп бөлігі қыздар болғандықтан, 1909 жылғы ғимарат осы кезден бастап Сент-Мэри қыздар мектебі деп аталды. 1918–1919 жылдары әлемді шарлаған испаниялық тұмаудың салдарынан осы және көптеген басқа мектептер уақытша жабылды. 1924 жылы мектеп округінің бас кеңсесі Сент-Мэри қыздар мектебінде (1909 жылғы ғимарат) орналасты. 1952 жылы маңыздылығын сақтап қалғанмен, Сент-Мэри Калгаридегі католик жүйесіндегі орталық рөлін бірте-бірте жоғалта бастады. Мұның бір белгісі – мектеп округінің бас кеңсесі мектептен көшіріліп, орталық жерге орналастырылды.

1957 қазіргі уақытқа дейін

Қазіргі уақытта Сент-Мэри енді ауданның орталық рөлін атқармайды. Аймақтағы жас отбасылардың саны азайып келеді (олар қала маңындағы аудандарға көшіп барады), ал мектеп көбірек студенттерді қала сыртынан қабылдайды. 1957–1958 жылдары Сент-Мэридің ұлдар мектебі 111 – 18 проспекті SW-де салынды, ол Сент-Мэридің барлық ұл оқушыларын қабылдады, ал 1909 жылғы ғимарат (Сент-Мэридің қыздар мектебі) алғаш рет барлық сыныптарда тек қыздарға арналды. 1959 жылы Калгариде жаңа бастауыш және орта мектептер салынғаннан кейін Сент-Мэри (екі ғимаратта да) тек 9–12 сыныптарда білім беруге көшті. 1969 жылы Сент-Мэридің ұлдар мектебі кеңейтілді, осылайша ол аралас білім беретін мектепке айналды. Сабақтар Сент-Мэридің қыздар мектебінен Сент-Мэридің ұлдар мектебіне көшірілді, нәтижесінде бір ғана аралас білім беретін мекеме құрылды. Сент-Мэридің ұлдар мектебі Сент-Мэри орта мектебі деп аталды және 111 – 18 проспекті SW мекенжайында орналасқан мектептің тұрақты орны болды. 1970 жылы 1909 жылғы ғимарат жоғары мектеп ретінде пайдалануын тоқтатты. Ол Сент-Мартин де Поррес атымен аталған орта мектепке айналдырылды (осы атау Аирдридегі басқа мектепке де берілген). 1979 жылы 1909 жылы салынған ғимарат мектеп ретінде жұмысын тоқтатты және католиктік пастырлық орталыққа және балабақшаға айналды. Сент-Мартин де Поррес орта мектебі 1995 жылы жаңа орынға көшірілді. 1909 жылы салынған ғимарат толығымен жабылды және тұрақты пайдаланылмай қалды. 2002 жылы көптеген дау-дамайлар мен оны сақтап қалуға жасалған күш-жігерге қарамастан, 1909 жылғы ескі ғимарат бұзылды. 2005 жылы ескі 1909 жылғы ғимараттың орнында Сент-Мэри орта мектебіне қатысы жоқ Жаңа Лурдес әйелі атындағы мектеп ашылды. Жаңа ғимарат ескі 1909 жылғы ғимараттың көп бөлігін, соның ішінде кіреберісіндегі «Сент-Мэри мектебі» деген жазуын сақтап қалды. Алайда, жаңа мектептің ішкі дизайны мүлдем жаңа болды. Сонымен қатар, ол жақын жердегі Сент-Мэри орта мектебінен тәуелсіз жеке мектеп ретінде жұмыс істейді. 2013 жылы Калгариде болған су тасқыны мектепке көп зиян келтірді. Су тасқынының әсері мектептің жертөлесінде шоғырланды, көптеген сыныптар мен зертханалар қирады. 111 – 18 проспекті SW мекенжайында орналасқан Сент-Мэри орта мектебі әлі де жұмыс істеп, 10-сыныптан 12-сыныпқа дейін білім береді. Жалпы, «Сент-Мэри» мектептерінің барлық ғимараттарының түлектері мектептің бір тарихи мекемесінің түлектері саналады, ол уақыт өте келе бірнеше ғимаратқа ие болды.

Арнайы бағдарламалар

Сент-Мэри жоғары мектебі – 1986 жылдан бері Халықаралық бакалавриат (IB) дипломдық бағдарламасын ұсынатын Калгаридегі санаулы жоғары мектептердің бірі. Мектеп сонымен қатар "Дарынды балаларға көмек" қоғамының мүшесі болып табылады.