Кіріспе
Джон Вернер Кан (John Werner Cahn, 9 қаңтар 1928 – 14 наурыз 2016) – американдық ғалым, 1998 жылғы Ұлттық ғылым медалінің иегері. Ол 1964-1978 жылдары Массачусетс технология институтының (MIT) металлургия кафедрасында профессор болып жұмыс істеді. 1977 жылдан бастап Ұлттық стандарттар және технология институтында (бұрынғы Ұлттық стандарттар бюросы) қызмет етті. Кан өміріндегі материалдарды зерттеу бағытына зор үлес қосты. Термодинамика саласындағы көрнекті ғалымдардың бірі Кан, физикалық құбылыстардың кең спектрін сипаттау және болжау үшін термодинамиканың негізгі заңдарын қолданды.
John Werner Cahn (January 9, 1928 – March 14, 2016) was an American scientist and recipient of the 1998 National Medal of Science. Born in Cologne, Weimar Germany, he was a professor in the department of metallurgy at the Massachusetts Institute of Technology (MIT) from 1964 to 1978. From 1977, he held a position at the National Institute of Standards and Technology (formerly the National Bureau of Standards). Cahn had a profound influence on the course of materials research during his career. One of the foremost authorities on thermodynamics, Cahn applied the basic laws of thermodynamics to describe and predict a wide range of physical phenomena.
Өмірбаян
Ханс Вернер Кан Германияның Кёльн қаласында еврей отбасында туған.
Қатырау
Кристалл өсуінің теориясында Кан беттің термодинамикалық қозғаушы күштердің әсерімен тепе-теңдік күйге жету қабілетінің ерекше екенін тұжырымдады (әдетте, салқындау дәрежесі түрінде). Ол сондай-ақ кристалдық ортадағы әрбір бет немесе шекара үшін, егер осы күш белгілі бір шектен асып кетсе, бет немесе шекараның өзіне перпендикуляр бағытта жылжуы мүмкін екенін, ал аспаса, бүйірлік өсу механизмі қажет болатынын айтты. Осылайша, жеткілікті үлкен қозғаушы күштер болғанда, шекара гетерогендік нуклеация немесе бұрандалы дислокация механизміне тәуелді емес, біркелкі қозғала алады. Қозғаушы күштің жеткілікті болуы шекараның диффузиялық қасиеттеріне байланысты, сондықтан өте диффузиялық шекаралар үшін бұл критикалық қозғаушы күш өте кішкентай болады, сондықтан кез келген өлшенетін қозғаушы күш одан асып түседі. Керісінше, өткір шекаралар үшін критикалық қозғаушы күш өте үлкен болады және өсудің көп бөлігі бүйірлік қадамдық механизм арқылы жүзеге асады.
Тамшы және беттер
1977 жылы Кан ылғалдану термодинамикасының қарапайым математикалық сипаттамасын жариялады: сұйық пен қатты бет арасындағы өзара әрекеттесу. Бұл мақала ылғалдану өтуінің – сұйықтың бетте тамшы түрінде қалыптасудан бастап, бетке біркелкі жайылып, сұйық қабатқа айналу нүктесін сипаттау үшін қарапайым түсіндірме ұсынды. Бұл теория көптеген материалдарды өңдеу технологияларына кең әсер етті.
Квазикристалдар
1982 жылы Дэн Шехтман түсіндіруге қиын ерекшеліктері бар жаңа кристалл құрылымын байқады. Кан мұндай құрылымның термодинамикалық тұрақты болуына қатысты теорияны дамытуға үлес қосты және квазикристалдарды таныстырған маңызды мақаланың бірлескен авторы атанды.
Шыныға көшу
2004 жылы Кан мен Бендерски "изотроптық кристалдық емес металл фазасын" ("q шыны" деп аталады) балқытудан өсіруге болатынын дәлелдеді. Бұл Al-Fe-Si жүйесінде жылдам салқындату кезінде қалыптасатын "алғашқы фаза". Эксперименттік деректер бұл фаза бірінші реттік фазалық өзгеріс арқылы қалыптасатынын көрсетеді. TEM суреттері q шынының балқытудан дискретті бөлшектер түрінде пайда болатынын, барлық бағытта біркелкі өсу жылдамдығымен шар тәрізді өсетінін көрсетеді. Дифракциялық суреттер оның изотропты шыны фаза екенін көрсетеді. Бірақ ядро пайда болуға кедергі бар, бұл шыны мен балқыту арасындағы интерфейстік үзілісті (немесе ішкі бетті) білдіреді.
Зейнетақымен айналысуды зерттеу
Зейнетке шыққаннан кейін Кан Вашингтон университетінде Материалдар ғылымы және инженерия және физика факультеттерінде қосымша профессор қызметін қабылдады.
Жеке өмір
Оның үш баласы және алты немересі болды. Зейнетке шыққаннан кейін ол әйелі Энн Хессинг Канмен бірге Сиэтл қаласында тұрды. 2016 жылдың 14 наурызында Сиэтлде лейкемиядан көз жұмды.