Кіріспе
Нидерланд футболшысы (туған жылы 1986)
Райан Гуно Бабел (; 19 желтоқсан 1986 жылы туған) – нидерланд кәсіби футболшысы, соңғы рет TFF Бірінші лигасы клубы «Eyüpspor» үшін ойнады. Ол шабуылшы немесе сол қанатта ойнай алады. Бабел мансабын 1997 жылы «Аякс» клубында бастады, жастар командасынан өсіп, негізгі құрамға енді. 2007 жылдың ортасында «Ливерпульге» ауысуға дейін ол негізгі командада үш маусым ойнады, онда үш тікелей бас бапкердің басшылығымен тұрақты ойын уақытын ала алмады. 2011 жылдың қаңтар айында Бабел «1899 Хоффенхаймға» «Ливерпуль» оған төлеген соманың шамамен жартысына сатылды. «Хоффенхаймдағы» уақыты клубтың үш менеджерімен тәртіптік мәселелермен қиын болды. 2012 жылдың жазында Бабел келісімшартының қалған соңғы жылын сатып алып, бос агентке айналды және «Аякс» клубымен бір жылдық келісімшартқа қайта қол қойды. Содан кейін ол Түркиядағы «Касымпаша», «Бешикташ» және «Галатасарай», Біріккен Араб Эмираттарының «Аль-Айн», «Депортиво Ла Корунья» клубтарында ойнады, сондай-ақ «Фулхэм» клубына қысқа мерзімге оралды және «Аяксқа» арендаға алынды. Бабел 2005 жылдан 2021 жылға дейін Нидерланды ұлттық құрамасының құрамында болды және өзінің елін барлық жасөспірімдер деңгейлерінде көрсетті. Ол 2006 және 2010 жылдары екі әлем чемпионатына қатысып, соңғысында финалға жетті.
Ерте мансап
Бабел Амстердамда дүниеге келген. 1997 жылы ол «АФК Аякс» клубының жастар іріктеу күніне қатысты. Ол бірінші іріктеу кезеңінен өтті, бірақ одан әрі ілгерілеуге мүмкіндік болмады. Дегенмен, келесі жылы «Аякс» оны қабылдады және ол 1999–2000 маусымында олардың D1 командасы үшін өнер көрсетті. «Аякс» голландиялық лига чемпионы атанды, бірақ Бабел сол маусымда тағы да алаңға шыққан жоқ. Тоғыз айдан кейін, 2004 жылдың 20 қарашасында Бабел «Де Графсхап» клубына қарсы өткен матчта (5–0) өзінің алғашқы голын соқты. 2005 жылдың шілдесінде Бабел «Аякс» клубымен жаңа келісімшартқа қол қойды. Ол жаңа маусымды «Аякс» клубының «Йохан Кройф» қалқанында ПСВ Эйндховенді 2:1 есебімен жеңген матчта жеңіс голын соғумен бастады. Бабел Чемпиондар лигасының үшінші іріктеу кезеңінің екі ойынында да «Брондби» клубына қарсы гол соқты, нәтижесінде «Аякс» топтық кезеңге өтті. 2005–06 маусымы Бабел үшін ауыр болды, ол лигада бар болғаны екі гол соқты. Алайда ол ұлттық құрама сапында ойнауын жалғастырды және қараша айында Италияға қарсы екінші голын соқты. Маусым соңында Бабел «Аякс» клубының КНВБ кубогының финалында ПСВ-ге қарсы 2:1 есебімен жеңіске жеткен матчында екінші таймда алаңға шықты. Бабел 2006–07 маусымын тағы бір «Йохан Кройф» қалқанының медалімен бастады, «Аякс» ПСВ-ді 3:1 есебімен жеңді. 2006–07 маусымының қаңтар айындағы трансферлік терезеде Бабел «Арсенал» және «Ньюкасл Юнайтед» клубтарымен байланысты болды, бірақ трансфер орындалмады. Трансферлік әңгімелердің арасында Бабел 2007 жылдың 2 ақпанында «Аякс» клубымен үш жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды. Мамыр айында Бабел голландия кубогының тағы бір жеңімпазы атанды, «Аякс» титулды сәтті қорғады. «АЗ» клубына қарсы матчта пенальти сериясы болды, бірақ Бабел 120 минуттан кейін алаңнан шығарылды.
Ливерпуль
2007 жылдың 10 шілдесінде «Ливерпуль» Амстердам клубына 14 миллион фунт стерлинг ұсыныс жасады деп хабарланды. 12 шілдеде «Ливерпуль» пен «Аякс» 11,5 миллион фунт стерлинг көлемінде келісімге келгені хабарланды, ал кейін «Ливерпуль» 13 шілдеде Бабел бес жылдық келісімшартқа қол қоятынын растады. Ол 13 шілдеде Йосси Бенаюнмен бірге таныстырылды. Бабелге 19-шы нөмірлі жейде берілді. Ол 17 шілдеде «Вердер Бремен» клубына қарсы жолдастық матчта дебют жасады. Ол 2007 жылғы Barclays Asia Trophy турнирінің бірінші кезеңінде ойнауы тиіс еді, бірақ халықаралық рұқсат алуда кешігу болды. Бұл мәселе «Портсмутпен» өткен финалда шешілді. Бабел Премьер-лигадағы дебютін 2007-08 маусымында «Астон Виллаға» қарсы өткізді. Бір аптадан соң ол «Анфилд» стадионында «Челсиге» қарсы дебют жасады. 1 қыркүйекте Бабел «Ливерпуль» сапында «Дерби Каунтиге» қарсы алғашқы голын соқты. Бабел Чемпиондар лигасындегі алғашқы голын 6 қарашада «Бешикташ» клубына қарсы соқты. Ол ойын барысында екі гол соқты және Гарри Кьюэлл берген паспен баспен гол соғуға жақын болды, бірақ соққыдан кейін қалқа тоқтатып алды. Бабел «Ливерпульдің» 2007-08 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіндегі «Олимпик де Марсель» клубына қарсы матчында төртінші және соңғы голды соқты, олардың жеңіске жетуі қажет еді. Ол Чемпиондар лигасының ширек финалының екінші ойынында «Арсеналға» қарсы пенальти жеңіп алып, гол соқты, нәтижесінде «Ливерпуль» 4:2 есебімен (жалпы есеп бойынша 5:3) жеңіске жетті. Ол жартылай финалда «Челсиге» қарсы да орынбасар ретінде шықты, гол соққанмен, «Ливерпуль» қосымша уақытта 3:2 есебімен жеңілді. «Ливерпуль» және «Селтик» клубтарының бұрынғы ойыншысы Кенни Далглиш Бабелдің жылдамдығы мен допты шебер меңгеруімен Премьер-лига қорғаушыларын қорқыта алатынын айтты. 13 қыркүйек 2008 жылы Бабел «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп алған «Ливерпульдің» жеңімпаз голын соқты, бұл оның 2008-09 маусымдағы алғашқы голы болды. Бабел 28 желтоқсан 2008 жылы «Ливерпульдің» «Ньюкасл Юнайтедті» 5:1 есебімен жеңіп алуында екінші голын соқты. 20 қыркүйек 2009 жылы «Вест Хэмге» қарсы есеп 2:2 болғанда, Бабел Дирк Куйтты алмастырып, Фернандо Торреске жеңіс голын соғуға ассист жасады. Бұрын жұмысқа деген жауынгерлігі мен мінез-құлқы үшін сынға ұшыраған Бабел «Вест Хэм» матчындағы еңбегі үшін мақтау алды. 27 қыркүйек 2009 жылы Бабел Фернандо Торресті алмастырып, «Халл Ситиге» қарсы екі гол соқты, нәтижесінде «Ливерпуль» 6:1 есебімен жеңіске жетті. 4 қараша 2009 жылы Бабел Чемпиондар лигасының матчында «Лионға» қарсы 25 метрден гол соқты, нәтижесінде тең есеп (1:1) тіркелді. «Ливерпульдің» бұрынғы ойыншысы Алан Хансен Бабелді «Лионға» қарсы ойнағандай ойнауға шақырды, өйткені ол әлі де «көшбасшы ойыншы» бола алады. 6 қаңтар 2010 жылы «Ливерпуль» «Бирмингем Ситидің» Бабел үшін жасаған 8 миллион фунт стерлингтік ұсынысын қабылдамағаны туралы хабарланды. Кейін Бабел менеджер Бенитес тарапынан тәртіптік жаза алды, өйткені ол «Твиттер» парақшасында «Сток Ситиге» қарсы ойынға қосылмағанын жазды, нәтижесінде оның екі апталық жалақысы 120 000 фунт стерлингке төмендетілді. Ол жиі «Анфилдтен» кетумен байланысты болды, бірақ Рафаэль Бенитес Бабелдің қалуын қалайтынын мәлімдеді. 15 наурыз 2010 жылы ол «Портсмутқа» қарсы 4:1 есебімен жеңіске жетті. 1 сәуір 2010 жылы ол «Ливерпуль» сапындағы карьерасында алғаш рет Еуропа лигасының ширек финалының бірінші ойынында Луисаомен болған жанжақтан кейін 30-шы минутта алаңнан қуылды. Ол «Ливерпульдің» «Бёрнлиге» қарсы «Терф Мур» стадионында 4:0 есебімен жеңіске жетті, нәтижесінде «Бёрнли» Чемпиондық лигаға түсіп қалды. 19 тамыз 2010 жылы Бабел Еуропа лигасының бірінші кезеңінде «Трабзонспорға» қарсы жеңіс голын соқты, бұл оның 2010-11 маусымдағы алғашқы ойыны болды. Ол «Анфилд» стадионында Премьер-лигада «Астон Виллаға» қарсы алғашқы матчын бастады және Премьер-лигадағы алғашқы голын оң аяғымен соқты, бұрынғы «Ливерпуль» қақпашысы Брэд Фриделді жеңді. Бабел жанкүйерлер арасында одан әрі танымал болды, өйткені 31 тамыз 2010 жылы ойыншының «Ливерпульден» Лондонның белгісіз жеріне тікұшақпен саяхаттап жатқаны туралы хабарланды, өйткені «Тоттенхэм» және «Вест Хэммен» трансферлік келіссөздер жүргізіліп жатыр, және оның нақты бағыты туралы болжамдар тарады. Шын мәнінде ешқандай трансфер болған жоқ және тікұшақ туралы оқиға шындыққа жатпауы мүмкін, бірақ бұл сурет қалып қойды және «Babelcopter» термині болашақ трансферлік мерзімде бағыты белгісіз ойыншылар үшін метафораға айналды, ал ойыншы өзі #BabelCopter хэштегін қолдануды насихаттады. Премьер-лигадағы алғашқы ойыншылардың бірі «Твиттерді» жанкүйерлермен байланысу үшін пайдаланды, 2011 жылдың қаңтарында Бабел «Твиттерде» «Манчестер Юнайтед» жейдесіндегі рефери Говард Уэббтің өңделген суретін жариялады, «Ливерпульдің» «Манчестер Юнайтедке» 1:0 есебімен жеңілгеннен кейін. Ол кейіннен ФА тарапынан дұрыс емес мінез-құлқы үшін айыпталды және 10 000 фунт стерлинг айыппұл төледі. 18 қаңтарда «Ливерпуль» «TSG 1899 Hoffenheim» клубынан Бабел үшін 7 миллион фунт стерлинг көлемінде келісімге келді. 24 қаңтарда Кенни Далглиш Бабел «Ливерпульде» қалатынын айтты, бірақ ертесі күні Бабел Германияға «Хоффенхайммен» келісімді аяқтау үшін ұшты.
1899 жыл Хоффенхайм
2011 жылдың 25 қаңтарында Бабелдің «Ливерпуль» клубын тастап, неміс клубы «TSG 1899 Хоффенхаймға» 8 миллион фунт стерлингке ауысқаны расталды. Ол жаңа командасымен 2 жыл 6 айға келісім шарт жасасты. Оның бәсекелестік ойындағы алғашқы матчы 2011 жылдың 26 қаңтарында DFB кубогының ¼ финалында «Энерге Коттбус» клубына қарсы өтті. Бабел Амстердамдағы мұқтаж жастарды қолдау мақсатында «сол бармағын тіктеп» тойлауымен әйгілі. 2011 жылдың 9 сәуірінде Бабел «Хоффенхайм» сапындағы алғашқы голын соқты, бірақ команда «Фрайбургтан» 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. 2011–12 жылғы Бундеслига маусымында Бабел 2011 жылдың 20 тамызында «Аугсбург» клубына қарсы өткен матчта (2:0) маусымның алғашқы голын енгізді. 2011 жылдың 10 қыркүйегінде ол «Майнц 05» клубына қарсы өткен ойында (4:0) «1899 Хоффенхайм» үшін алғашқы дубльін соқты, ал 17 қыркүйекте «Вольфсбургты» 3:1 есебімен жеңген матчта тағы да гол соқты. «Хоффенхайм» сапында 18 ай ойнағаннан кейін, 51 матчта 6 гол соққан Бабел 2012 жылдың 31 тамызында клубтан босатылды.
Аяксқа қайта оралу
Хоффенхайммен келісімшартының қалған мерзімін жеке сатып алғаннан кейін, ол бұрынғы клубы Аяксқа бір жылдық келісімшартпен оралды. 49 нөмірлі жейде киіп, ол Аякс командасының негізгі құрамында тұңғыш рет алаңға шыққанда киген нөмірін тағы да киді. 2012 жылдың 15 қыркүйегінде 2012/13 маусымында РКК Ваальвикке қарсы өткен реттегі матчта Аякс сапында дебют жасады. Ол екінші таймда Дерк Боерригтердің орнына шығып, Амстердамдықтардың 2:0 есебімен жеңіске жеткен матчында Джоди Лукокиге екінші голды соқтыруға көмектесті. 2012 жылдың 23 қыркүйегінде АДО Ден Хаагқа қарсы матчта Аяксқа оралғаннан кейін алғашқы голын енгізді. Маусым ортасында жеңіл жарақатқа ұшыраған Бабел Аякс сапында барлығы 16 лигалық матчта ойнады, Эредивизиде жалпы соғып төрт голдың авторы атанды. Ол сондай-ақ 2012/13 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасында төрт рет, ал 2012/13 жылғы КНВБ Кубогында тағы екі рет өнер көрсетті, онда екінші турдағы ФК Утрехт командасына қарсы матчта 15-ші минутта екінші голды соқты, бұл кезде Амстердамдықтар 3:0 есебімен жеңіске жетті, бірақ ол жарақат алды. Кейін жарақатынан жазылғаннан соң, ол командасының үшінші қатарынан ұлттық чемпионатты жеңіп алуына және жалпы 32-ші титулға қол жеткізуіне көмектесті.
Кейінгі мансап
Келесі буынға жол ашу үшін «Аякспен» келісімшартын ұзартпауды шешкен Бабел түрік клубы «Касымпашаға» қосылуға бекінді. Бұл клубта бұрын «Аякс» ойыншысы болған Шота Арвеладзе бас жаттықтырушы болып жұмыс істеді. Түркияда оған бельгиялық «Брюгге» клубынан келген, Амстердам тумасы Райан Донк та қосылды. Бабел Араб Әмірліктерінің Араб шығанағы лигасының чемпионы «Аль-Айнмен» келісімшарт жасады, бұл келісімге 2 шілдеде 2015 жылы медициналық тексеруден сәтті өткеннен кейін қол қойылды. 2015 жылдың желтоқсанында «Аль-Айн» мен Бабелдің арасында клуб басшылығымен тәртіптік мәселелер және әлеуметтік желілерді пайдалануына байланысты жанжал туды. Клуб нашар өнімділік көрсеткендігіне сілтеме жасай отырып, оны резервтік құрамға жіберді. 2016 жылдың 17 қыркүйегінде Бабел Ла Лигадағы «Депортиво де Ла Корунья» клубына қосылды, келісімшарты жыл соңына дейін күшінде болды. 22 желтоқсанда соңғы төрт ойында үш гол соққаннан кейін «Депор» клубын құлдырау аймағынан шығаруға көмектескен Бабел, отбасына ыңғайлырақ болатын шетелдік ұсыныстарды қарастырып, келісімшартының мерзімі бітуіне рұқсат ететінін мәлімдеді. 2017 жылдың қаңтарында Бабел екі жарым жылдық келісімшарт бойынша «Бешикташ» клубына өтті. Қаңтарда ғана командаға қосылған Бабел сол маусымдағы команданың маңызды ойыншысы болды, 18 лига матчында 5 гол соқты және «Бешикташқа» 15-ші лига титулын жеңуге көмектесті. 2019 жылдың 15 қаңтарында Бабел 2018-19 маусымының соңына дейін «Фулхэм» клубымен келісімшартқа отырды. 2019 жылдың маусымында ол үш жылдық келісімшарт бойынша «Галатасарайға» қосылуға келісті. 2020 жылдың 9 қаңтарында «Аякс» Бабелді маусым соңына дейін жалға алғанын хабарлады.
Халықаралық мансап
Бабел Нидерландыда дүниеге келген, оның тегі Суринамнан. 2005 жылы жасөспірімдер арасындағы FIFA әлем чемпионатына қатысқан. Бабел төрт ойында екі гол соқты, нәтижесінде Нидерланды жартылай финалға өтті. Онда олар Нигериядан пенальтилер сериясында 10:9 есебімен жеңілді (Бабел өзінің пенальтісін соқты). Сол маусымда Бабел 2005 жылдың 26 наурызында Румынияға қарсы өткен матчта халықаралық аренада дебют жасады. Ол Арьен Роббеннің орнына бірінші таймда алаңға шығып, 2:0 есебімен жеңіске жеткен кезде екінші голды соқты. Бабел Аргентинаға қарсы топтық матчта Руд ван Нистелройдың екінші таймдағы ауыстыруы ретінде алаңға шықты. Ван Бастен Бабелдің «келесі Тьерри Генри болуға толыққанды мүмкіндігі бар» деген пікірін білдірген. 2007 жылдың маусым айында Бабел Нидерландыда өткен 21 жасқа дейінгі УЕФА чемпионатында өнер көрсеткен 21 жасқа дейінгі Нидерланды құрамасының құрамында болды. Топтық кезеңде Бабел Португалияға қарсы пенальти соқты, бұл гол Нидерландының жартылай финалға өтуіне және 2008 жылғы Пекин Олимпиадасына қатысу құқығын алуына көмектесті. Оның екінші турнирлік голы финалдағы үздік ойыншы ретінде танылған матчада Нидерланды Сербияны 4:1 есебімен жеңіп, титулын сақтап қалды. 2008 жылдың мамыр айында Бабел УЕФА Еуро-2008 турниріне қатысатын Нидерланды құрамасына шақырылды. 31 мамырда Бабел жаттығу барысында білезігін жыртып алғандықтан құрамнан шығарылғаны хабарланды. Ван Бастен Бабелдің орнына «Челси» клубының қорғаушысы Халид Булахрузды қосты. Бабел 2010 жылғы Оңтүстік Африкада өткен FIFA әлем чемпионатына іріктеу турниріне шақырылды. 2010 жылдың 27 мамырында Нидерландының бас жаттықтырышы Берт ван Марвик ойыншының турнирге қатысатын 23 ойыншыдан тұратын соңғы құрамына енгенін мәлімдеді. Нидерланды финалға жеткенімен, Бабел турнир барысында ешқандай матчта ойнаған жоқ. Бабел 2011 жылдың 11 қарашасында, шамамен бір жылдық үзілістен кейін, Еуро-2012 іріктеуіне қатысқан Швейцарияға қарсы 0:0 есебімен тең түскен достық матчта «Оранье» құрамасына оралды. 2017 жылдың 29 қыркүйегінде Бабел алты жылдық үзілістен кейін 2018 жылғы FIFA әлем чемпионатына іріктеу матчтарына Швеция және Беларусь командаларына қарсы «Оранье» құрамасына қайта шақырылды. Нидерланды турнирге қатыса алмады; дегенмен, Бабел алдағы УЕФА Ұлттар Лигасының жаңа маусымына тұрақты түрде шақырылатын болды. Ол Нидерландының Ұлттар Лигасының алғашқы матчында Францияға қарсы 2:1 есебімен жеңілген кезде теңестіру голын соқты.