Кіріспе

Бұрынғы бір орындық жарыс чемпионаты

Formula 3 Euro Series – 2003 жылы француз және неміс Formula Three чемпионаттарының бірігуі нәтижесінде құрылған, Formula Three шассиіне арналған еуропалық жасөспірімдердің бір орындық формуласы. Бұл чемпионатты қоса, Formula 3 санаты – еуропалық жүргізушілердің Формула 1 әлем чемпионатына өтуіне арналған, Халықаралық Автоспорт Федерациясы (FIA) анықтаған бір орындық жарыстардың ең жоғары деңгейіне қадам сатысы болып табылады. 7 мәрте Формула-1 чемпионы Льюис Хэмилтон 2005 жылы Euro Series жүргізушілер титулын жеңіп алды. EuroSeries чемпиондары Пол ди Реста (2006 жылғы чемпион), Ромен Грожан (2007), Нико Хюлькенберг (2008) және Жюль Бьянки (2009) Формула-1-де қатысты. Серияда жарысқан басқа да Формула-1 жүргізушілерінің ішінде 4 мәрте әлем чемпионы Себастьян Феттель, Адриан Сутил, Камуи Кобаяши және Нико Росберг бар. 2012 жылы FIA серия тоқтатылатынын және 2013 жылы FIA Formula 3 Еуропа чемпионатының құрамына енгізілетінін хабарлады.

Өмірбаян

Еуропалық Формула 3 чемпионатының идеясы 1975 жылға дейін барып жетеді, ол F3 Еуропа кубогы деп аталатын бес жарыстан тұратын сериямен бастау алды. Жарыстар Монакода, Германиядағы Нюрбургрингте, Швециядағы Андерсторпта, Италиядағы Монцада және Франциядағы Круа-ан-Терноада өткізілді. Серия жеңімпазы австралиялық Ларри Перкинс болды, ол Team Cowangie командасының Ralt Ford машинасын басқарды. 1976 жылы Кубок 1984 жылға дейін жалғасқан, толық масштабты, он кезеңнен тұратын Еуропалық F3 Чемпионатына айналды. Оның чемпиондарының қатарында болашақта Формула 1 жүргізушілері болған Риккардо Патрезе (1976 жылғы чемпион), Ален Прост (1979) және қасіретті қаза тапқан Мишель Альборето (1980) сияқты есімдер бар.

Қазіргі заман

Қазіргі Формула 3 Евросериясы 2003 жылы Еуропаның автоспортты басқарушы екі ұлттық органы – Францияның Француз Спорт Автомобиль Федерациясы (FFSA) және Германияның Deutscher Motor Sport Bund (DMSB) арасындағы ынтымақтастық нәтижесінде құрылды. FFSA мен DMSB арасындағы жаңа серіктестік Франциядағы ұлттық Формула 3 чемпионатының жабылуына әкеп соқты, ал Германияның ұлттық чемпионаты Рекаро Формула 3 Кубогымен ығыстырылды, бірақ DMSB бастапқыда оның құрылуына кедергі келтіруге тырысты. Бұл төмен деңгейдегі серияны ADAC, F3V (Германияның Формула 3 қауымдастығы) және жаңа Евросерияға қатыспауды шешкен бірнеше неміс командалары (мысалы, Бертрам Шафер Рейсинг) құрды. BSR иесі Бертрам Шафер серияның промоутері болып табылады. FFSA және DMSB Еуросериясының спорттық регламентін анықтау үшін бірлесіп жауапкершілікке ие. Чемпионатты ұйымдастыру және насихаттауды ITR жүзеге асырады, ол DTM туристік автомобильдер чемпионатында да осындай функцияны атқарады.

Орындар

Чемпионат он турнирден тұрады, әрқайсысы екі жарыстан құралған, және олар Еуропаның әртүрлі трассаларында өткізіледі. Бұл турнирлердің шамамен 50-60 пайызы Германиядағы трассаларда өтеді, ал қалғандары Ұлыбритания, Франция, Нидерланды, Италия, Бельгия және Испания сияқты әртүрлі елдерде ұйымдастырылады. Көптеген кезеңдер Deutsche Tourenwagen Masters жарыстарымен бірге өткізіледі. Атақты трассалардың қатарында Франциядағы Пау және Ле-Ман, Ұлыбританиядағы Брэндс-Хатч, Испаниядағы Каталония трассасы, Португалиядағы Эсторил, Италиядағы Адрия және Бельгиядағы Спа-Франкоршамп бар. 2004 жылдан бастап Нидерландының Зандворт қаласында өткізілетін Формула 3 Мастерс жарысы чемпионаттың бір кезеңіне қосылды. 2005 жылы серия Монакода Гран-приді қолдау шарасы ретінде қатысты, бұл 1997 жылдан бері Монакода өткен алғашқы Формула 3 жарысы болды. Бұл танымал автокөлік жарыстар орны Формула 3-пен тығыз байланыста.

Техникалық және спорттық ережелер

FFSA және DMSB FIA санкциялаған F3 формуласы негізінде, бірнеше шасси өндірушілермен және өндірістік 4 цилиндрлі 2 литрлік қозғалтқыштармен, сондай-ақ шиналар мен отынның бақыланатын жабдықталуымен жаңа чемпионат құрды. Көптеген F3 чемпионаттарындағыдай, итальяндық Dallara компаниясы шассидің басты жеткізушісі болып табылады. Алғашқыда қатысуды екі көлік командасымен шектеу жоспарланған, бірақ бұл талап кейіннен жеңілдетілді. Формула 3 чемпионаттарының көпшілігінде бірнеше және жеке көліктердің қатысуы жиі кездеседі. Кейбір Формула 3 чемпионаттары, мысалы, Британ Формула 3 чемпионаты, төмен бюджетті командалар мен жүргізушілерге ескірген шасси спецификацияларымен бәсекелесуге мүмкіндік беру үшін екі деңгейлі жүйені қолданады. Құнды азайту мақсатында Формула 3 шасси регламенті тек белгілі бір уақыт аралығында маңызды жаңартуларға ғана рұқсат береді, ал жылдық жаңартулар ұсақ жақсартулармен ғана шектеледі. Бұл сынып 2007 жылдан бастап қолданылмайды. 2006 жылы сынақтар әр жүргізуші/көлік үшін ең көп дегенде 10 күнмен шектелді, жарыс алаңдарында сынақтарға рұқсат берілмеді. Осының салдарынан командалар мен жүргізушілер жарыс күндері өткізілетін сынақ сессияларынан барынша тиімді пайдалануға мәжбүр болды, бұл сессиялар 2005 жылы 90 минуттан 60 минутқа дейін қысқартылған еді. Шиналарды пайдалану жарыс апта соңында бір көлікке үш жиынмен шектеледі. Жауын-шашынға арналған шиналарды пайдалануға шектеу жоқ, бірақ олар жарыс төрешілері қажет деп тапқан жағдайда ғана қолданылуы мүмкін. Формула 1-ден басқа жарыс түрлеріндегідей, шиналарды жылыту құрылғыларына рұқсат етілмейді. Жарыс апта соңында рұқсатсыз қозғалтқышты ауыстыру старттық торда он орынға айып салуға әкеп соғады.

Іс-шаралардың кестесі

Әр жарыс күні жұма күні басталады, 60 минуттық жаттығу сессиясымен және бірінші жарыстың старттық тордағы орналасуын анықтайтын іліктесу (қабілетін бағалау) сессиясымен. Екі жарыс өтеді: сенбі күні шамамен 100–110 км, жексенбі күні шамамен 70–80 км. Бірінші жарысты аяқтамаған жүргізушілер екінші жарыста қалған орындарды, шығу ретімен иеленеді.

Шассилер мен қозғалтқыштар

Жаңа чемпионаттың басталуымен үш қозғалтқыш жеткізуші қосылды: HWA өндірген Mercedes Benz, Spiess өндірген Opel және TOM's өндірген Toyota. Renault және Mugen Honda қозғалтқыштарымен жарысқан командалар саны шектеулі болды. Серияның бірінші жылында HWA Mercedes үш командадан жеті қатысушыға қозғалтқыштармен қамтамасыз етті. Олардың ішінде ASM Formule 3 болды, олармен кейіннен өте табысты серіктестік орнатылды. 2004 жылы ASM командасымен алғашқы Формула 3 чемпионатында жеңіске жеткеннен бері Mercedes-тің жетістігі Euro Series командалары арасында оның танымалдығының өсуіне ықпал етті және Spiess Opel-ді жалғыз қалған бәсекелес ретінде қалдырды. 2007 жылғы маусым Opel қозғалтқыштарымен қатысқан соңғы маусым болды, сол маусымда Volkswagen серияға қосылды. Серия басталғанда, барлық қатысушылар шасси жеткізушісін таңдауда консервативті тәсіл танытып, орнықты Dallara F302/F303-ті таңдады. Баламалы шассилер кейде сыналып, жарыстарға қатысты, бірақ түрлі себептерге байланысты олар кеңінен қолданылған жоқ. 2004 жылғы ашылу кезеңінде Coloni Motorsport командасы екі Anglo Japanese Lola Dome F106/03 шассиін сынады, бірақ команда Италия F3 чемпионатында жарысуға оралғаннан кейін олардан бас тартты. Кейіннен екі шасси өндіруші де бөлінісіп, Lola B05/30 және Dome F106 модельдерін жасады. Dome 2005 жылы өнімдерін Euro Series командаларына ұсыну ниетін білдірді, бірақ олар серияда жарысқан жоқ. 2005 жылдың ақпанында AM Holzer Rennsport француз конструкторы Mygale-ден 05F3 үлгісіндегі жаңа F3 шассиін пайдалануға ниеттенгенін мәлімдеді. Алайда, Холцер маусым басталғанда Dallara F305-ке қайта оралды. Осы аралықта тәжірибелі француз командасы Signature шасси дизайнымен айналысып, SLC-ті жасады. Fabio Carbone басқаратын бір SLC Opel, Signature командасының төрт машиналық құрамында үш Dallara F305 шассиімен бірге жарысты, бірақ команда күткендей бәсекеге қабілетті болмады және 2006 жылы толығымен Dallara шассилеріне қайта оралды. Lola, Mygale және SLC шассилерінің жаңартылған нұсқалары ATS F3 Cup жарыстарында қолданылды.

Жүргізушілер мен командалар

F3 Euroseries профилі 12-15 елдің тұрақты түрде қатысатын көпұлтты жарыс тізімін қалыптастырды. Ол сонымен қатар Франция, Германия, Ұлыбритания, Италия және Швейцария сияқты Еуропа елдерінің ең жақсы жасөспірімдер командаларын тартады. Көптеген Euro Series жүргізушілері DTM туристік автомобильдер сериясына және GP2 F1 қолдау сериясына, сондай-ақ Формула-1 жарыстары мен сынақтарына жол ашты. Льюис Хэмилтон мен Нико Росберг GP2-де чемпиондық атандыру арқылы Формула-1-де орын алды. Хэмилтонның бұрынғы Euroseries командаласы, Жапонияның F3 чемпионы Адриан Сутил Force India үшін, Себастьян Феттель Red Bull Renault үшін, Казуки Накадзима Williams және Ромен Грожан 2009 жылы Renault F1 үшін жарысады. Басқалары, мысалы, Alexandre Prémat, Jamie Green, Bruno Spengler және Alexandros Margaritis DTM-де бақ сынасады.

2003 жылғы маусым

Алғашқы маусымға Франция және Германия чемпионаттарының біріккен үздік командалары қатысты. Бірінші Euro Series жүргізушілер чемпионы – австралиялық Райан Бриско, ол Италиядағы Prema Powerteam командасының Dallara Opel F303 машинасын жүргізді. Маусым қызықты өтті, жарыс жеңістері сегіз жүргізуші, алты команда және үш қозғалтқыш өндірушісі арасында бөлісті. Бриско сол кезде Toyota жүргізушілерді дамыту бағдарламасының тәрбиеленушісі болды және 20 жасында олардың Формула 1 машинасының бірін сынақтан өткізді. 2003 жылғы чемпионаттағы үш жүргізуші – Роберт Кубица, Тимо Глок және Нико Росберг – Формула 1-де өнер көрсетті.

2004 жылғы маусым

Брискоудың титулы Opel қозғалтқышы бар машинада жүргізген пилот үшін бүгінгі күнге дейін жалғыз чемпиондық атақ болып табылады, себебі 2004 жылы Mercedes қолдауымен ASM Formula 3 көш бастады. Оның алғашқы пилоттар титулын Ұлыбританиялық Джейми Грин жеңіп алды. Маусым өркендеген сайын ол чемпионатта үстемдік құрды, нәтижесінде жеті жарыста жеңіске жетіп, тағы жеті мәрте жүлделі үштіктің құрамына кірді. Ол Mercedes қолдауымен DTM-ге өтті және содан бері оның зауыттық командасында бекінді.

2005 жылғы маусым

ASM және Mercedes өткен маусымдағы өнімділігін одан әрі жақсартты. Чемпионатты Ұлыбританияның Льюис Хэмилтон басып алды, ол McLaren Mercedes Formula One командасының тәрбиеленушісі болған. Ол 20 старттан 15 жарысты жеңіп, 13 поул-позиция және 10 ең жылдам айналым жасады. Хэмилтон GP2-ге өтіп, дебюттік жылында сол чемпионатты жеңіп алды. Содан кейін ол 2008 жылы McLaren командасымен ең жас F1 әлем чемпионы атанды, титулды екінші маусымында жеңіп алды. 2005 жылы жарысқа Red Bull Racing жүргізушісі Себастьян Феттель де қатысты, ол маусымды ең жоғары нәтиже көрсеткен жаңадан келген жүргізуші ретінде аяқтады.

2006 жылғы маусым

2006 жылғы чемпионатта жағдай өзгеріссіз қалды. Үшінші жыл қатарынан командалар титулын ASM жеңіп алды, ал чемпион – Пол ди Реста – олардың Mercedes қозғалтқышты Dallara машинасының бірінде бәсекелесті. Себастьян Феттель ди Реста мен тағы екі жүргізушіге қосылып, ASM командасының қатарын кеңейтті және чемпионатты екінші орында аяқтады. Кері старт жүйесінің қолданылуы чемпионаттың тартыстылығын арттырып, рекордтық мөлшерде жеңімпаздарды анықтады – подиумның ең жоғары сатысына он бір түрлі жүргізуші көтерілді. Mercedes ди Рестаға DTM-де орын берді, ол кейіннен Force India Formula One командасы үшін жарысқа қатысты.

2007 жылғы маусым

2007 жылғы жүргізушілер чемпионатын Ромен Грожан жеңіп алды, ал оның ең жақын бәсекелесі Себастьен Буэми болды.

Жүргізушілердің

МаусымЖүргізушіКомандаҚозғалтқышПольЖеңісПодиумЕң жылдам айналымҰпайларЖеңіске жеттіАйырмашылық 2003 Райан Брисскоу Prema Powerteam Opel 4 8 10 5 110 Жарыс 17/20 31 2004 Джейми Грин ASM Formule 3 Mercedes 5 7 - - 14 8 139 Жарыс 15/20 51 2005 Льюис Хэмилтон ASM Formule 3 Mercedes 4 8 10 5 172 Жарыс 15/20 78 2006 Пол ди Реста ASM Formule 3 Mercedes 5 5 9 1 86 Жарыс 19/20 11 2007 Ромен Грожан ASM Formule 3 Mercedes 4 6 12 7 106 Жарыс 19/20 11 2008 Нико Хюлькенберг ART Grand Prix Mercedes 6 7 8 6 85 Жарыс 17/20 35.5 2009 Жюль Бьянки ART Grand Prix Mercedes 6 9 12 7 114 Жарыс 17/20 39 2010 Эдоардо Мортара Signature Volkswagen 5 7 11 6 101 Жарыс 15/18 25 2011 Роберто Мерхи Prema Powerteam Mercedes 8 11 10 10 406 Жарыс 23/27 121 2012 Даниэль Юнкаделла Prema Powerteam Mercedes 5 4 9 5 240 Жарыс 24/24 14

Командалар"

Маусым Команда қозғалтқышы Поляризация Жеңіс Подиумдар Ең жылдам айналымдар Ұпайлар Жеңіске жеткені АйрықшаRef 2005 ASM Формула 3 Мерседес 14 17 22 13 261 Жарыс 15/20 158 2006 ASM Формула 3 Мерседес 8 10 25 7 197 Жарыс 18/20 50 2007 ASM Формула 3 Мерседес 7 11 30 10 229 Жарыс 15/20 110 2008 ART Grand Prix Мерседес 9 11 18 12 159 Жарыс 17/20 48.5 2009 ART Grand Prix Мерседес 8 9 20 8 183 Жарыс 19/20 20 2010 Signature Volkswagen 7 8 25 8 193 Жарыс 16/18 45 2011 Prema Powerteam Мерседес 12 15 23 13 693 Жарыс 25/27 123 2012 Prema Powerteam Мерседес 9 13 30 14 609.5 Жарыс 21/24 168

Жаңадан келгендер"

2003 жылдан 2008 жылға дейін чемпионаттың нәтижесі әр түрлі турнирлік есептегі жеңістермен анықталды, ал жаңашылдар турнирлік есептегі ұпайлары жақшада көрсетілген. 2009 жылдан 2012 жылға дейін үздік жаңашылдың нәтижесі жалпы жүргізушілер турнирлік есептегі ең жоғары орнымен анықталды.
Маусым Драйвер Команда Engine Поул Жеңіс (жаңашыл) Подиум Ең жылдам айналым Ұпайлар (жаңашыл) Жеңіске жеткен Айрықша айырма
2003 Christian Klien Mücke Motorsport Mercedes 6 3 (8) 8 3 89 (134) 20 жарыстың 17-сі 132
2004 Franck Perera Prema Powerteam Opel 0 0 (6) 4 0 48 (147) 20 жарыстың 19-ы 17
2005 Sebastian Vettel ASL Mücke Motorsport Mercedes 0 0 (8) 6 1 63 (157) 20 жарыстың 18-і 25
2006 Kamui Kobayashi ASM Formule 3 Mercedes 0 0 (11) 3 1 34 (119) 20 жарыстың 15-і 22
2007 Edoardo Mortara Signature Plus Mercedes 0 2 (7) 4 2 37 (99) 20 жарыстың 19-ы 6
2008 Erik Janiš Mücke Motorsport Mercedes 0 0 (2) 0 0 5 (78) 20 жарыстың 20-сы 1.5
2009 Valtteri Bottas ART Grand Prix Mercedes 2 0 3 1 62 20 жарыстың 19-ы 8
2010 António Félix da Costa Motopark Academy Volkswagen 0 3 4 2 40 18 жарыстың 17-сі 5
2011 Nigel Melker Mücke Motorsport Mercedes 2 2 9 4 251 27 жарыстың 22-сі 22
2012 Pascal Wehrlein Mücke Motorsport Mercedes 1 1 10 1 226 24 жарыстың 22-сі 54