Кіріспе

Аламогордо (,/æ//l//ə//m//ə/'/ɡ//ɔr//d//oʊ/) – Нью-Мексико штатының Отеро округінің орталығы. Чихуахуа шөлінің Тулароса ойпатында орналасқан қала, шығысында Сакраменто таулары, батысында Холломан әуе күштері базасы жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 31 384 адамды құрайды. Аламогордо 1945 жылғы Тринити сынағымен, яғни атом бомбасының алғашқы жарылысымен әйгілі. Адамдар Аламогордо аймағында кем дегенде 11 000 жылдан бері тұрып келеді. Қазіргі елді мекен 1898 жылы Эль-Пасо және Солтүстік-Шығыс темір жолын салуға көмек көрсету үшін құрылған, ол жоспарланған қаланың ерте мысалы болып табылады. Қала 1912 жылы қалыптастырылған. 1933 жылы White Sands Ұлттық ескерткіші құрылғаннан бастап туризм маңызды экономикалық факторға айналды, ол бүгінгі күнге дейін қаланың ең ірі тартымды орындарының бірі болып табылады. 1950-60 жылдары Аламогордо пилоттардың қауіпсіздігі және АҚШ-тың ғарыш бағдарламасын дамыту саласындағы зерттеулердің ресми емес орталығы болды. Аламогордо – кеңес басқарушы жүйесі бар жарғылық қала. Қала әкімдігі азаматтарына көптеген демалыс және ойын-сауық орындарын ұсынады, оның ішінде қала орталығындағы үлкен саябақ, қала бойынша орналасқан көптеген кішкентай саябақтар, гольф алаңы, Аламеда саябағындағы хайуанаттар бағы, жаяу жолдар желісі, Аламогордо қалалық кітапханасы және қарттар клубы бар. Джеральд Чемпион аймақтық медициналық орталығы – коммерциялық емес, әскери және азаматтық мекеме, сонымен қатар Холломан әуе күштері базасының ауруханасы болып табылады.

География

2010 жылы Аламогордоның жалпы ауданы 19,3 шаршы миль (50 км²) құрады, барлығы құрлық. Қала Сакраменто тауларының батыс беткейінде және Тулароса ойпатының шығыс жиегінде, 4330 фут (1320 м) биіктікте орналасқан. Ол Рио-Гранде жарылысының аймағында және Чихуахуа шөлінің ең солтүстік бөлігінде жатыр. Тулароса ойпатында тектоникалық белсенділік төмен. Аймаққа тән өсімдіктер Оңтүстік Нью-Мексиконың етегіне тән, оларға креозот бұтасы, мескит, тұз бұтасы, қамыс, шөл есекқұйрығы және көптеген түрлі кактус және юкка кіреді. Тулароса ойпаты – эндорхейлік, яғни жабық ойпат; демек, одан су ағып шықпайды. Осыған және аймақтың геологиялық ерекшеліктеріне байланысты, ойпаттағы су қатаң: оның жалпы еріген қатты заттардың концентрациясы өте жоғары, 3000 мг/л-ден асып түседі. Аламогордода орналасқан Ұлттық тұзсыздандыру зерттеу орталығы – Су шаруашылығы бюросының лабораториясы, ол тұзды суды тұщыландыру бойынша зерттеу және дамыту жұмыстарын жүргізеді. Уайт-Сэндс ұлттық паркіндегі гипс кристалдары Люсеро көлінде қалыптасады. Таулардан ағып келетін су еріген гипсті алып, Люсеро көлінде жиналады. Су кепкеннен кейін, жел гипс кристалдарын көтеріп, ойпатқа таратып жазады. Аламогордода тіркелген ең төменгі температура 2011 жылдың 3 ақпанындағы күшті суық толқында болды. Қар өте сирек жауады, орташа мөлшері 0-ден аспайды және медианасы нөлге жақын. 1960 жылдың желтоқсан айында бір айда ең көп қар жауған.

Демография

2020 жылғы санақ бойынша 31 384 адам болды. 2000 жылғы санақ кезінде қалада 13 704 үй шаруашылығы және 9728 отбасы тұрды. 15 920 тұрғын үй болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 70,4% ақ нәсілді, 5,6% афроамерикалық, 1,1% американдық үндістер, 1,5% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан, 12,1% басқа нәсілдерден және 4,2% екі немесе одан көп нәсілдерден. Халықтың 32,0% латын американдықтары немесе латын ұлтынан. 13 704 үй шаруашылығының 36,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 55,6% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 29,0% отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 25,2% жеке адамдардан тұрады, ал 8,8% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,57, ал отбасының орташа мөлшері 3,07 болды. АҚШ Халық санағы бюросының халықты бағалау бағдарламасы бойынша 2008 жылдың 1 шілдесінде Аламогордо және Отеро округінің халық саны тиісінше 35 757 және 62 776 деп бағаланды.

Неміс қауымдастығы, 1992-2019 жылдар

Бұрын Аламогордода неміс қауымы болды, себебі неміс әуе күштері Холломан әуе базасында орналасқан еді. 1992 жылы бұл әуе күштері Холломанды АҚШ-тағы негізгі ұшқыштарды даярлау орталығы ретінде таңдады. Холломанды ауа райының жағдайына байланысты таңдаған. "Кіші Германия" деп аталатын тұрғын алабы болды, ондағы үйлерде неміс үлгісіндегі электр розеткалары орнатылған еді. "Дойче Шкуле" мектебі Аламогордода неміс балаларын оқытты, жергілікті мектептер де солай істеді. Сонымен қатар, аймақтағы супермаркеттерде неміс тағамдары сатылды. 1999 жылға қарай Аламогордода шамамен 1110 неміс халқы мен 900 неміс әскери қызметкері болды. 2003 жылға қарай Аламогордода шамамен 2000 неміс болды. Сол жылы Германия Ирак соғысына АҚШ-қа қосылмағандықтан, американдықтар мен немістер арасында шиеленіс туды. Неміс әуе күштері кеткенге дейін, Холломан әуе базасында неміс әуе күштері ұйымдастырған Октоберфест фестивалі жыл сайын қыркүйек айының соңында өткізіліп тұрды. Фестивальге жұртшылық шақырылып, Аламогордо мен база арасында тегін автобустар жүріп тұрды.

Экономикалық тарих

Аламогордо XIX ғасырдың соңында салынып жатқан трансконтиненталдық темір жолдың бір бөлігі – Эль-Пасо және Солтүстік-Шығыс темір жолын салуға көмек көрсету үшін компаниялық қала ретінде негізделді. Алғашқыда қаланың басты өндірісі темір жол үшін қабысшалар жасауға арналған ағаш дайындау болды.

Әскери әсері

Қала шекарасынан шамамен 3 миль (5 км) батыста орналасқан Холломан әуе күштері базасы Аламогордо тұрғындарының ең ірі жұмыс берушісі болып табылады және жергілікті экономикаға маңызды әсер етеді. Кейбір есептеулерге сәйкес, Холломан Аламогордо экономикасының жартысын құрайды. 49-шы ұрысшы қанатының баспасөз қызметінің мәліметінше, 2008 жылғы қаңтар айының көрсеткіштері бойынша Холломан тікелей 6111 адамды жұмыспен қамтып, жалпы жалақы қоры 266 миллион долларды құрайды. Бұл база тікелей емес жолмен тағы 2047 жұмыс орнын ашып, 77 миллион доллар жалақы төлейді. Жалақы төлеу, құрылыс жобалары, жабдықтар, қызметтер, денсаулық сақтау және білім беруді қоса алғанда, қауымдастықта жұмсалған жалпы сома 482 миллион долларды жетеді. Аймақта шамамен 6700 әскери зейнеткер тұрады. АҚШ Әскери-әуе күштері мен Германия Әскери-әуе күштерінің қызметкерлерін ескерсек, базада 1383 әскери қызметші және 1641 әскери тәуелді, ал базадан тыс 2765 әскери қызметші және 2942 әскери тәуелді тұрады. Болашақ жауынгерлік жүйелер – АҚШ армиясының ауқымды модернизация жобасы. Жұмыстың басым бөлігі Форт-Блисте, ал қалғаны Уайт-Сэндс зымыран полигонында және Холломан әуе күштері базасында жүргізіледі. Аламогордоның осы үш базаға жақын орналасқандығына байланысты экономикалық пайда көруі күтілуде.

Өнер және мәдениет

Аламогордода екі әуесқой театр тобы бар. Аламогордо музыка театры Фликингер сахналық өнер орталығында жылына екі музыкалық қойылым қояды. NMSU A Театры Аламогордо қаласындағы Нью-Мексико мемлекеттік университетінің Роховек көркем өнер орталығында жас көрермендерге арналған жыл сайынғы көктемгі қойылым, сондай-ақ жалпы көрермендерге арналған жыл сайынғы күзгі қойылым ұйымдастырады.

Жыл сайынғы мәдени іс-шаралар

Жер күні жәрмеңкесі жыл сайын сәуір айының соңғы сенбісінде Аламеда саябағындағы зообақта өткізіледі. Онда көбелектерді босату, ғылыми жәрмеңке, балаларға арналған іс-шаралар, сондай-ақ жергілікті денсаулық сақтау мекемелері мен коммерциялық емес ұйымдардың ақпараттық стендтері ұйымдастырылады. Отеро округі жәрмеңкесі жыл сайын тамыз айының басында Аламогордодағы Уайт-Сэндс бульвары мен Фейрграундс-роуд қиылысында орналасқан округтік жәрмеңке алаңында өтеді. Онда родео, мал бағалау, тамақ және ойын орындары, карнавалдық көңілдесулер бар. Көрме залында коммерциялық емес және мемлекеттік мекемелер ақпараттық стендтер орнатады. Котонвуд өнер және қолөнер фестивалі Аламеда саябағындағы Аламогордо сауда палатасының ұйымдастыруымен әрбір Еңбек күні демалысында өткізіледі. Бұл негізінен қолмен жасалған заттарды сатушылардың көрмесі, сонымен қатар музыка, ойын-сауық және тамақ ұсынылады. White Sands Balloon Invitational жыл сайын қыркүйек айының соңында өткізіледі. Ыстық ауа шарлары Бірінші көшедегі Райнер Штейнхофф футбол алаңынан немесе Уайт Сэндс ұлттық паркінен ұшырылып, Тулароса ойпатының үстімен қалықтайды.

Спорт

Тау жүгіруінің ханымдарына арналған жарыс желтоқсан айында Григгс спорт кешенінде өтеді. Жарыс жартылай марафон, 10 шақырым, 5 шақырым немесе корпоративтік кубок эстафетасынан тұрады және NMSU Alamogordo-дағы Тау стипендиялық қорының қажеттіліктеріне қаражат жинайды. Аламогордода көңілді жүгірулер/серуендеулер танымал, бірақ олардың көпшілігі үлкен шаралардың бір бөлігі ретінде ұйымдастырылады. Қайта оралатын шаралардың бірі – «Батысқа қарай жүру», әр қазан айында Аламеда паркі жануарлар бағында өтетін 2 шақырымдық (2 км) серуендеу. Онда денсаулық жәрмеңкесі, тікелей музыка және балаларға арналған іс-шаралар ұйымдастырылады. Бұл шараның бір саласы – «Dance Otero», жыл бойы дене шынықтыру формасы ретінде ұйымдастырылатын бейресми балл бұйыру. Екі бағдарлама да Otero PATH арқылы жүзеге асырылады, ол – денсаулықты сақтаудың алдын алу шараларын қолдайтын жергілікті коммерциялық емес ұйым. Жыл сайын бірнеше спорттық іс-шаралар өтеді. Томми Падилланың есімімен аталған баскетбол турнирі наурыз айында өтетін жыл сайынғы шара. Бұл – Аламогордо орта мектебінің студенттеріне стипендия беру үшін қаражат жиналатын ересектер турнирі. Гас Маккер 3x3 баскетбол турнирі – ұлттық бағдарлама, ол жыл сайын мамыр айында Аламогордода турнир өткізеді. 2008 жылға дейін оны Аламогордо сауда палатасы, ал содан кейін Аламогордо қаласы ұйымдастырды. Қала кіреберіс ақысының 72% және сатушылардың жалпы табысының 5% бөлігін алады. 2009 жылы турнирге 233-тен астам команда қатысты. Аламогордоның жалғыз кәсіби спорт командасы – «White Sands Pupfish» бейсбол командасы, ол 2011 жылдан 2019 жылға дейін Jim Griggs Field-те, тәуелсіз Pecos Лигасында ойнады, бірақ пандемияға байланысты Хьюстон қаласында өткен 2020 жылғы қысқартылған маусымда 4 командадан тұратын жарысқа қатыспады.

Саябақтар мен демалыс

Аламогордо қаласы бойынша шашыраңқы орналасқан көптеген шағын парктер мен бірнеше ірі парктер бар. Назар аударуға лайық парктер:

Аламеда паркі – Х-көше мен Индиан Уэллс жолының арасында, Уайт Сэндс бульварының батыс жағында орналасқан қалалық парк. Парктің көп бөлігі пахта ағаштарының көлеңкесінде. Парктің оңтүстік жағында Аламеда паркі зообағы, ал солтүстік жағында Теміржол және ойыншық пойыздар мұражайы – «Ойыншық пойыздар қоймасы» орналасқан. Вашингтон паркі – қала орталығында, Вашингтон және Орегон даңғылдарымен шектелген, Бірінші көшеден Индиан Уэллс жолына дейін созылатын қалалық парк. Паркте қалалық әкімдік және бірнеше басқа қалалық ғимараттар орналасқан, сондай-ақ үлкен ойын құрылғылары бар балалар ойын алаңы бар. Флорида авенюі мен Fairgrounds Road бұрышында орналасқан Jim R. Griggs спорт кешенінде және U.S. Route 70 және Walker Road бұрышында орналасқан Travis C. Hooser Ballfield Complex (әрі Walker Field деп те аталады) қоғамдық спорт алаңдары бар. Аламогордо зейнеткерлер орталығы – қарттарға арналған қалалық мекеме, ол әлеуметтік орталық және жаттығу залын ұсынады, сондай-ақ бірге тамақтану және «Дөңгелектегі тамақ» қызметтерін ұсынады. Desert Lakes Golf Course – Desert Lakes Road-тағы Гамильтон жолының оңтүстік жағында орналасқан қаланың меншігіндегі гольф алаңы. Бұл 18 лункалы алаң. Клуб үйінде мейрамхана мен кәсіби дүкен орналасқан. Алаңда PGA гольф кәсіпқоры жұмыс істейді. Қаланың ішінде емес, бірақ жақын жерде бірнеше ұлттық және мемлекеттік саябақтар бар. Оливер Ли еске алу мемлекеттік паркі АҚШ 54-ші тас жолында оңтүстікке қарай 10 шақырым жерде орналасқан, кемпинг, жаяу серуен және пикник жасауға мүмкіндік береді. Сидни Пол Гордон оқ ату полигоны, қаладан солтүстікке қарай 5 шақырым жерде, Ла-Луздағы 19 Rock Cliff Road-та орналасқан. Бұл мылтық, тапанша және садақ атуға арналған полигон. Полигонда әр ай сайын бірнеше жарыс өткізіледі.

Үкімет

Аламогордо 1912 жылы құрылған. ), ал жарғысы қалалық ережелер кодексінің І бөлігі ретінде келтірілген. Оның басқару жүйесі – кеңесші басқарушы (жаңа Мексикада Комиссия/Басқарушы деп аталады). Қала әкімі – қалалық кеңестің мүшесі. 2018 жылғы мәліметтер бойынша Ричард Босс қала әкімі лауазымын атқарады. Аламогордоның қаржы жылы әр жылдың 30 маусымында аяқталады, сондықтан 2008 қаржы жылы 2007 жылдың 1 шілдесінен 2008 жылдың 30 маусымына дейін жалғасты. 2008 жылғы бюджет жобасы бойынша кіріс 61 454 402 доллар, ал шығыс 73 655 777 доллар көрінеді. Аламогордо мемлекеттік мектеп округінде екі жоғары мектеп (соның ішінде жан-жақты Аламогордо жоғары мектебі), үш орта мектеп және 11 бастауыш мектеп бар. Нью-Мексико соқырлар мен көру қабілеті бұзылғандар мектебі – Аламогордода орналасқан мемлекеттік білім беру мекемесі. Германия үкіметі бұрын Холломан әуе базасындағы неміс тактикалық оқу орталығында орналасқан неміс әуе күштерінің қызметкерлерінің балалары үшін Deutsche Schule Alamogordo (Неміс мектебі) атты мекемені ұйымдастырған, бірақ 2019 жылы неміс әскері шығарылғаннан кейін ол жабылды. Осыдан кейін аталған Imago Dei академиясы ғимаратты сатып алды. Аламогордо қалалық кітапханасы Аламогордо және Отеро округіне қызмет көрсетеді. Нью-Мексико мемлекеттік университетінің кітапханасы да жалпы қолданысқа ашық.

Медиа

Аламогордодағы басты газет – Аламогордоның күнделікті жаңалықтары (ADN), MediaNews Group компаниясына тиесілі. ADN аптасына алты күн жарық көреді; дүйсенбі күні шықпаса, жазылғандар El Paso Times газетін алады. ADN сондай-ақ Hollogram газетін шығарады, ол жақын орналасқан Холломан әуе базасында тегін таратылады және базадағы жаңалықтарды қамтиды. Аламогордода басқа балама газеттер шығарылмаған, бірақ қаладағы өнерге арналған тегін Las Cruces айлық газеті The Ink таратылады. Дегенмен, қазір 2nd Life Media Alamogordo Town News https://2ndlifemediaalamogordo.town.news/ азаматтық журналистика негізіндегі тегін онлайн газет жұмыс істейді. Қала әкімшілігі қаланың барлық үйлеріне поштамен жіберілетін City Profile айлық ақпараттық бюллетенін және қала веб-сайтында электрондық түрде жарияланатын Communiqué блогын шығарады. Бір телеарна, KVBA LD, Аламогордодан хабар таратады. Оның діни бағыты бар және бейсенбіден сенбіге дейін апталық жергілікті жаңалықтар бағдарламасы көрсетіледі. Baja Broadband компаниясы кабельдік теледидар қызметін ұсынады. Екі коммерциялық радиокомпания бар: WP Broadcasting және Burt Broadcasting; әрқайсысы бірнеше форматтағы бірнеше стансаны басқарады. Жариянаттан түскен табысқа емес, демеушілікке және қайырымдылыққа сүйенетін екі «тыңдаушылар қолдауымен» радиостанса бар. KLAG евангелие музыкасын таратады және жергілікті шараларды тікелей эфирде көрсетеді, соның ішінде көптеген қоғамдық іс-шаралардан репортаждар жасайды. KALH LP – төмен қуатты FM стансасы, түрлі радио форматтарын, сағат сайын желілік жаңалықтарды және кейбір сағаттарда жергілікті жаңалықтарды ұсынады. Бұл стансалар NPR-мен байланысты емес. Жергілікті NPR стансасы – Лас-Крусестегі KRWG FM, ол Аламогордоға жергілікті ретрансляциялық станса арқылы жетеді. Бірнеше ірі фильмдер Аламогордода немесе оның жанында түсірілді. 2007 жылғы «Трансформерлер» фильмінің көп бөлігі Уайт Сэндс зымыран полигонында түсірілді, ал қосымша түсірілімдер Аламогордо аймағындағы Холломан әуе күштері базасында өтті. 2009 жылғы «Трансформерлер: Құлағандардың кек алуы» фильмінде де осы екі әскери база маңызды орын алды. 2009 жылғы «Бірінші жыл» фильмінің бір бөлігі Аламогордоның жанындағы Уайт-Сэндс ұлттық ескерткішінде түсірілді. Аламогордо 2005 жылғы «Америкадағы 14 күн» деректі фильмінде бейнеленген он төрт қаланың бірі болды. Отеро округінің кино кеңсесі Аламогордо мен Отеро округінде толығымен немесе жартылай түсірілген фильмдердің тізімін ұстап тұрады. 2013 жылдың мамыр айында Аламогордо қалалық комиссиясы Канадалық Fuel Industries кино өндіріс компаниясының Атари қоқыс полигонын қазу туралы келісімін бекітті. Fuel Entertainment компаниясы Xbox Entertainment Studios және Lightbox компанияларымен бірлесіп, 1983 жылы Atari ойындарының жаппай көмілуі туралы деректі фильм жасады, бұл ойын мәдениетінің ең танымал аңыздарының бірі саналады. 2014 жылдың 26 сәуірінде видео ойын археологтары ескі Аламогордо полигонындағы жылдар бойы жиналған қоқыстарды іріктеуге кірісті. Е.Т. ойындарының алғашқы партиясы үш сағат қазылғаннан кейін табылды, ал жүздеген ойындар қоқыс үйінділерінен және экскаватормен қазылған топырақтан табылған. Аламогордо қаласы мен Fuel Entertainment арасындағы келісім бойынша, Fuel Entertainment компаниясына 250 ойын немесе табылған ойындардың 10 пайызы берілуі тиіс болды. АҚШ-тың 70 және 54 тас жолдары қаланың солтүстік және оңтүстік жағынан өтеді. Essential Air Service бағдарламасы бойынша бұрынғыда субсидия алған New Mexico Airlines компаниясының коммерциялық рейстері тоқтатылды. 2008 жылы Greyhound Lines компаниясы Аламогордоға қалааралық автобус қызметін ұсынды. 2017 жылы Аламогордо мен Эл-Пасо халықаралық әуежайы арасында күнделікті шаттл фургон қызметі болды. Z Trans – қала орталығында, White Sands Mall, Holloman әуе базасында және Mescalero қаласындағы Mountain Gods Resort & Casino құрылысында паратранзит және жоспарлы қызметтерді ұсынатын қоғамдық көлік жүйесі. Z Trans ерекшелігі – оның жеке меншікте болуы (Зиа терапия орталығына тиесілі, бұл коммерциялық емес ұйым), бірақ ол жергілікті және мемлекеттік субсидиялар алады. Union Pacific теміржол жүк тасымалын жүзеге асырады. Қазіргі уақытта қалааралық жолаушылар пойызы жоқ. 2003 жылы Аламогордо қалалық әкімшілігі велосипед және жаяу жолдары желісін салуға кірісті. Қосымша ақпарат пен карталарды Аламогордоның кешенді жоспарында табуға болады. 2005 жылы New Mexico Rails to Trails Association «Теміржолдан жолдарға» жобасын іске қосты, ол ескі теміржол төсеніштерін жаяу жолдарына айналдырды. Отеро округіндегі оның жол жүйесі, Cloud Climbing Rail Trail, болашақта Аламогордоны айналып өтуі жоспарланған.

Коммуналдық қызметтер

Қаланың электр қуатын PNM Resources компаниясы қамтамасыз етеді. Табиғи газды қалаға New Mexico Gas Company жеткізеді. Аламгордо қаласында түнгі аспандағы жарық ластануын азайту мақсатында қараңғы аспан ережесі қолданылады. Қала көшелері жоғары қысымды натрийлі шамдармен жарықтандырылған.