Кіріспе

Сан-Ильдефонсо Пуэбло (Tewa: Pʼohwhogeh Ówîngeh [p’òhxʷógè ʔówîŋgè] "су кесіп өткен жер") – Санта-Фе округі, Нью-Мексико штаты, АҚШ-тағы халық санағымен белгіленген елді мекен (CDP) және федералдық деңгейде мойындалған тайпа, шамамен 1300 жылға дейін құрылған. Пуэбло өздігінен басқарылады және Санта-Фе, Нью-Мексико метрополиялық статистикалық аймағының құрамына кіреді. 2010 жылғы халық санағы бойынша халық саны 524 адамды құрады, ал Нью-Мексико штаты 2012 жылы 1524 адамды көрсетті, сондай-ақ Ішкі істер департаментінің мәліметі бойынша 2012 жылы тіркелген тайпа мүшелерінің саны 628 адамды құрады. Сан-Ильдефонсо Пуэбло – Сегіз Солтүстік Пуэблоның мүшесі, ал пуэбло халқы – Тева тілінде сөйлейтін Түпкілікті американдықтардың Тева этностық тобының өкілдері.

География

Сан-Ильдефонсо (35.897902, 106.121834) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, пуэблоның жалпы ауданы 4,2 шаршы миль (11 км²), оның ішінде 3,9 шаршы миль (10 км²) құрлық және 0,2 шаршы миль (1 км²) (5,54%) су құрайды. Сан-Ильдефонсо пуэблосы Қара Таудың (Black Mesa) етегінде орналасқан.

Демография

2010 жылғы санақ бойынша Сан-Ильдефонсо CDP-да 524 адам тұрды. Халықтың этникалық құрамы: 62,2% - американдық индейлер, 11,3% - ақ нәсілділер, 21,2% - басқа ұлттардан, 5,3% - екі немесе одан көп ұлт өкілдері. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 31,9% құрады. 212 шаңырақтың 29,7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, халықтың 26,3% -ы 18 жасқа дейінгілер, 14,3% -ы 65 және одан асып кеткен жастағы азаматтар, әйелдер 51,7% ал ерлер 48,3% құрады. 2000 жылы Сан-Ильдефонсодағы шаңырақтың орташа табысы 30 000 доллар, ал отбасының орташа табысы 30 972 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 19 792 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 250 долларды құрады. Адам басына шаққандағы орташа табыс 11 039 долларға тең. Отбасылардың 19,1% және халықтың 14,9% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 65 жастан асқандардың 50,0% -ы.

Тарих

Пуэбло 1300 жылы салынған. Мексика 1821 жылы осы аймақты бақылауына алды, ал кейін 1848 жылы Гуадалупе-Идальго шартынан кейін АҚШ бақылауына өтті. Конгресс 1858 жылы пуэблоға 17 292 акр жер бергенін растап, қазіргі заманғы резервацияны құрды, ал бұл жер берілуі 1864 жылы ресімделді. 1918 жылы шешек ауруының таралуы халық санын 100-ден азайтып жіберді. Пуэбло соңғы жылдары саяси дауларға ұшырап, Үндістер ісі жөніндегі бюроға көптеген шағымдар түсті. 2011 жылы бұрынғы пуэблоның вице-губернаторы Пол Д. Рейнбэрд контрабандалық темекі сатуы үшін 33 айға сотталды. 2012 жылы Үндістер ісі жөніндегі апелляциялық кеңесі Сан-Ильдефонсо пуэблосының 2008/09 жылғы губернатор сайлауының нәтижелерін мойындау туралы БИА-ның шешімдерін күштен шығарды, нәтижесінде Леон Ройбал губернатор болып сайланды. 2012 жылы пуэбло Үндістер ісі жөніндегі бюроның қадағалауымен өткен жалпы сайлау арқылы жаңа конституцияны қабылдады. Жаңа конституцияның нәтижесінде әйелдер алғаш рет тайпалық кеңеске сайлануға мүмкіндік алды. Қазіргі таңда жаңа қабылданған конституцияның ресми жарияланған нұсқасы жоқ. 1996 жылғы Сан-Ильдефонсо кодексі пуэблоны басқаратын жергілікті заңдардың ең соңғы қолжетімді нұсқасы болып табылады.

Экономикалық даму

Сан-Ильдефонсо Пуэбло Кәсіпорны (SIPEC) – Сан-Ильдефонсо Пуэблосына толық тиесілі, федералдық түрде тіркелген 17-тармақ корпорациясы. SIPEC-тің міндеті – Сан-Ильдефонсо Пуэблосы үшін экономикалық өсімді және жұмыс орындарын дамыту мақсатында Пуэблоның стратегиялық орналасуын пайдалану көзқарасын бөлісетін компаниялар мен жеке тұлғалармен жұмыс істеу.

Білім

Ол Похоаку Валли мемлекеттік мектептеріне бөлінген. Похоаку Валли жоғары мектебі - аймақтық толыққанды жоғары мектеп. Индейлерді білім беру бюросы пуэблодағы Сан-Ильдефонсо күндізгі бастауыш мектебін басқарады.

Мәдениет

Сан-Ильдефонсо халқы өзінің айқын ерекшелігін сезінеді және ежелгі рәсімдер мен салтыларды, сондай-ақ тайпалық билерді берік сақтайды. Көрермендерге ашық басқа билердің ішінде қыркүйек айының басы мен ортасында өтетін жүгері биі және Пасха билері бар. Сан-Ильдефонсо өзін-өзі үйренгендер тобы деп аталатын өнер қозғалысы болды, оған Альфонсо Ройбал, Тонита Пенья, Джулиан Мартинес, Абель Санчес, Кресенсио Мартинес және Хосе Энкарнасион Пенья сияқты танымал суретшілер кірді.