Кіріспе
Американдық баскетболшы Дэниел "Ди" Браун (17 тамыз 1984 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы және қазіргі колледж жаттықтырушысы. Браун 2002-2006 жылдары Иллинойс университетінде ойнаған, көптеген наградалар мен құрметтерге ие болған, соның ішінде 2005 жылғы "Sporting News" ұлттық жыл ойыншысы атағын алған. Браун 2006 жылғы НБА драфтының екінші турында «Юта Джаз» командасымен таңдалды. Браун 2007-2015 жылдары бірнеше халықаралық баскетбол командаларында өнер көрсетті.
Daniel "Dee" Brown (born August 17, 1984) is an American former professional basketball player and current college coach. Brown played at the University of Illinois from 2002 to 2006, receiving numerous awards and accolades, including the 2005 Sporting News National Player of the Year. Brown was selected in the second round of the 2006 NBA draft by the Utah Jazz. Brown played for several international basketball teams from 2007 to 2015.
Жоғары мектеп
Браун Иллинойс штатының Мейвуд қаласындағы Провизо Ист орта мектебінде оқыды. Ол жоғары сыныпты аяқтағаннан кейін Иллинойс штатында «Жылдың баскетболшысы» (Mr. Basketball) атағын алды және 1981 жылдан бері марапаттау тарихта Иллинойс штатынан бұл құрметке ие болған тоғызыншы баскетболшы болды. Браун 2002 жылы «Gatorade Player of the Year» (Иллинойс штаты), McDonald's All American, Champaign Urbana News Gazette «Жылдың ойыншысы» (2002), IBCA, Chicago Tribune, Chicago Sun Times және Champaign Urbana News Gazette құрамасының бірінші командасының мүшесі атанды. Браун орта мектептегі карьерасын Proviso East командасының барлық уақыттағы ең көп ұпай, нәтижелі пас және доп ұрлау көрсеткіштері бойынша көшбасшысы ретінде аяқтады. Ол жоғары сыныптағы ойындарда орташа есеппен 25,6 ұпай, 5,5 нәтижелі пас және 2,9 доп ұрлады. Жоғары сыныпта үш ұпайлық сызықтан 44% тиянақтылықпен атып, бір ойында 12 үш ұпайлық допты соғып, Аддисон Трейл орта мектебіне қарсы өткен матчта 42 ұпай жинады. Браун «пираттарға» Иллинойс штатының турнирінде «Sweet Sixteen» кезеңіне дейін жол ашты және кіші сыныптағы ойындарда орташа есеппен 19 ұпай, сегіз нәтижелі пас, бес дойбы және бес доп ұрлау көрсеткіштерін көрсетті. Chicago Tribune, Chicago Sun Times және Champaign Urbana News Gazette басылымдары оны бірінші команданың мүшесі деп таныды. Оның қарқынды ойын стилі Чикагодағы БАҚ өкілдерінен «Бір адамдық жылдам шабуыл» (The One Man Fast Break) деген лақап атын алды, ол оның колледж кезеңіне дейін сақталды. Браун Proviso East командасын 25–4 есебімен жеңіске жеткізіп, Батыс Субурбан Алтын Конференциясының чемпионы атанды. RivalsHoops.com сайты оны елдегі екінші нөмірлі плеймейкер және жалпы есеп бойынша 11-ші ойыншы деп бағалады, ал Blue Chip Hoops сайты үшінші нөмірлі плеймейкер және жалпы есеп бойынша 18-ші ойыншы деп санады. All Star Report сайты оны елдегі 19-шы ойыншы деп бағалады. Браун Proviso East командасында футболдан да ойнады, 2000 және 2001 жылдары квотербек ретінде бастап, команданың құрамында болды. Жоғары сыныпта квотербек ретінде жеті ойында 1800 ярдтан астам қашықтықты жүріп өтті және 16 тачдаунға еселік етті. Оның футболдық дағдысы Флорида штатының университеті мен Небраска университетінен шақыру ұсыныстарын алды. Браун Jordan Brand Capital Classic, McDonald's All American және City Suburban All Star ойындарына қатысты. Спорттағы жетістіктерінен бөлек, Браун оқуда да жақсы нәтижелер көрсетті. 2002 жылы Proviso East орта мектебін 382 оқушының арасында 16-шы орында аяқтады.
Бірінші жыл
Браун Иллинойс штатындағы бірінші курстың 32 ойынының 31-інде бастапқы қорғаушы ретінде тағайындалды. Ол бастамаған жалғыз ойында жоғары сынып студенті Нолан Робертс оның орнына шығып, соңғы ойын кешінде өнер көрсетті. Ол ойынды ұрлау көрсеткіші бойынша (1,9) Биг Тен лигасының біріншілігін иеленді және орта есеппен 5,6 нәтижелі пас берді, бұл көрсеткішпен командаласы Дерон Уильямстан кейін екінші орында тұрды. Оның үлесі Иллинойс командасының Биг Тен лигасының тұрақты маусымында екінші орынды алып, 2003 жылғы Биг Тен лигасының ерлер баскетбол турнирінде жеңіске жетуіне көмектесті.
Екінші жыл
Екінші маусымда Браун Дерон Уильямспен бірге екі позицияда – ұпай сақшы және шабуылшы ретінде ойнады. Ол маусымның барлық ойындарында бастапқы құрамда шықты, ойын басына орташа есеппен 13,3 ұпай жинады және командадағы нәтижелі пас беру бойынша Дерон Уильямстан кейін екінші орында тұрды (4,5 нәтижелі пас). Уильямс пен Браун, жас шабуылшы Лютер Хедтің қабілетімен және алдыңғы қатардағы Роджер Пауэлл мен Джеймс Августин екеуінің үйлесімді ойынымен бірге, «Иллинойс» командасын 13–3 есебімен Биг Тен конференциясының тұрақты маусымында жеңіске жеткізді. Бұл мектеп тарихында 1952 жылдан бері алғаш рет Биг Тен конференциясының абсолюттік чемпионы атануына жеткілікті болды. NCAA турнирінде Браун 5-ші орын алған «Иллинойс» командасының 12-ші орын алған «Мюррей Стейт» командасын 72–53 есебімен жеңуіне көмектесті. 4-ші орын алған «Цинциннати Беаркэтс» командасына қарсы екінші турда Браун 14 ұпай жинады және команданың 26 нәтижелі пасының 8-ін жасады, нәтижесінде 92–68 есебімен жеңіске жетті. Бұл «Иллинойс» командасының NCAA турнирінде жоғарырақ орын алған команданы жеңген алғашқы ойыны болды. «Иллинойс» командасы аймақтық жартылай финалда жоғары тұрған «Дьюк» командасына 72–62 есебімен жеңіліп қалды.
Кіші жыл
2004–2005 жылғы студенттер баскетбол маусымында Браун Дерон Уильямс және Лютер Хедпен бірге «Файтинг Иллини» командасын 37–2 есебімен жеңіске жеткізген және 2005 жылғы NCAA I дивизионының ерлер баскетбол турнирінде екінші орын алған атақты үш қорғаушының бірі болды. Браун 2005 жылы «Консенсус бірінші командасының» құрамына енді, Джон Р. Вудэн сыйлығының финалисі болды, үшінші орынды иеленді және «The Sporting News» журналы оны «Жылдың ұлттық ойыншысы» деп таныды. 2004–2005 маусымынан кейін Браун НБА драфтына қатысуға өтініш беруді қарастырды. Алайда, драфтқа қатысатын ойыншыларға арналған НБА алдын ала дайындық лагерінде Браун аяғын сындырып, драфтқа түспей, түлек курсына оралуды шешті. Осы маусымның наурыз айында Браун «Sports Illustrated» журналының мұқабасында пайда болды. «Наурыз келді!» деген тақырыппен, Браунның жейдесінің алғы бөлігін көтеріп тұрған суреті жарияланды.
Ақырғы жыл
Уильямс пен Хедпен бірге Браун және аға құрбысы Джеймс Августин «Иллини» командасын 26–7 есебімен жеңіске жеткізді. Браун Иллинойстағы алғашқы үш жылында шабуылшы-қорғаушы болып ойнаған. Бірақ Иллинойста ойыншы ретінде танымал болған Дерон Уильямс НБА-ға кеткен соң, Браун өзінің басты позициясына – плеймейкерге қайта оралды. Оның соңғы ойыны 2006 жылғы NCAA турнирінің екінші турында «Вашингтонға» 67–64 есебімен ұтылған матч болды. Маусымнан кейін Браунды Associated Press агенттігі екінші команданың құрамына енгізді. Ол ең көп дауыс жинаған алтыншы ойыншы атанды, соның арқасында екінші командадағы көшбасшы болды. Сонымен қатар, ол 2006 жылғы Боб Кузи сыйлығының иегері атанды, бұл сыйлық елдегі үздік студент-плеймейкерге беріледі. Есте қаларлық ойындардың қатарында 2006 жылдың 5 қаңтарында «Мичиган штатына» қарсы өткен матчтағы 34 ұпайы және ACC/Big Ten Challenge аясында «ЮНС» командасына қарсы өткен сыртқы матчтағы 14 ұпайы бар (бұл өткен маусымдағы NCAA чемпионатындағы «ЮНС» командасына жеңіліс үшін алған кек). Браун «Иллини» командасының ұпай (14.2), нәтижелі пас (5.8), ұрлық (1.6) және ойын уақыты (35.8) көрсеткіштері бойынша көшбасшысы болды. Ол өзінің әйгілі қызғылт сары бас банданасын шешіп, мектеп тарихындағы ең жарқын төрт жылды аяқтады. Браун Иллинойс тарихындағы ең көп жеңіс тіркеген ойыншы (Джеймс Августинмен тең – 114 жеңіс), барлық уақыттағы ең көп ойын уақыты (4,698 минут) бойынша көшбасшы және мектеп тарихындағы кез келген ойыншыдан көп матчтарды бастаған (136) ойыншы. Браун мансабында 137 матч өткізді, бұл мектеп тарихында екінші орын (Джеймс Августинмен тең), ол «Иллини» командасының барлық уақыттағы ұпай кестесінде 1,812 ұпаймен үшінші орында, ал үш ұпайлық лақтырулар (299), нәтижелі пас (674) және ұрлық (231) көрсеткіштері бойынша мектеп тарихында екінші орында тұр. Оның нәтижелі пас көрсеткіші Big Ten тарихында бесінші орында, ал үш ұпайлық лақтырулар мен ұрлық көрсеткіштері Big Ten тарихында алтыншы орында. Браун сонымен қатар NCAA турнирінде «Иллинойс» командасының барлық уақыттағы ұпай (179) және алаңға гол (64) бойынша рекорд иегері.
НБА
2006 жылғы НБА драфтында Браун «Юта Джаз» командасымен 46-шы нөмірмен таңдалды, бірақ оған кепілді келісімшарт ұсынылмады. Браун күзде команданың жаттығу лагеріне қатысты, онда ол және басқа да драфттан өтпеген ойыншылар команда құрамына ілесу үшін бақ сынасты. 2006 жылдың 29 тамызында Ди Браун «Джаз» командасымен келісімшартқа отырды және бұрынғы колледж командаластары Дерон Уильямс пен Роджер Пауэллмен қайта қауышты, олар да командамен келісімшарт жасасты. 2006 жылдың 14 қарашасында Браун «Лос-Анджелес Клиперс» клубына қарсы өткен ойында екі айып тастау арқылы НБА-дағы алғашқы ұпайларын енгізді. НБА маусымының алғашқы айында Браун «Джаз» командасының 17 ойынының 8-еуінде қосалқы құрамда ойнады. Жаңа маусымында Браун 49 ойынға қатысып, әр ойында орташа есеппен екі ұпайдан аспады. 2007-08 маусымын Түркиядағы «Галатасарай Кафе Крон» командасымен өткізгеннен кейін, 2008 жылдың 9 шілдесінде «Вашингтон Визардс» клубымен екі жылдық, ішінара кепілді келісімшартқа қол қойды. Браун сол кезде әлі де шектеулі еркін агент болғандықтан, «Джаз» командасына ұсынысқа теңдесу үшін бір апта уақыт берілді, бірақ олар қазірдің өзінде қорғаушылары жеткілікті болғандықтан бас тартты. Браун 30 шілдеде «Визардс» командасымен еркін агент ретінде келісімшартқа қол қойды. «Визардс» командасының қорғаушысы Гилберт Аренас жарақат алғаннан кейін Браун команданың негізгі құрамына еніп, ақырында бастапқы қорғаушы болды. «Визардс» сапындағы 17 ойында Браун орташа есеппен 2,4 ұпай және 1,9 нәтижелі пас берді. «Визардс» командасы 2008 жылдың 10 желтоқсанында Майк Джеймс пен Джаварис Криттентонға орын ашу үшін Браунды босатты. 23 желтоқсанда Браунға қосалқы қорғаушы іздеген «Феникс Санс» командасы келісімшарт ұсынды. Екі ойыннан кейін орташа есеппен 2,5 ұпай және 1,5 нәтижелі пас берген Браун босатылды. 2010 жылы «Даллас Маверикс» Браунды жаттығу лагеріне шақырды, бірақ 21 қазанда оны босатты.
Шетелдер
2007 жылдың 22 қыркүйегінде Браун 2007-08 маусымда Түркия баскетбол лигасының «Галатасарай Кафе Крон» клубында ойнауға шешім қабылдады, оның орнына «Жаз» командасының жаттығу лагерінде құрамға ілесуге тырыспады. 2009 жылдың 23 қаңтарында Браун 2008-09 маусымының қалған бөлігі үшін Израильдің «Маккаби» клубымен келісімшартқа қол қойды. Ол Еуролиганың топ 16 кезеңінен бұрын «Маккаби» командасының қорғау шебінде бұрынғы НБА ойыншысы Карлос Арройомен бірге ойнау үшін шақырылды. Браун 2009 жылдың 11 тамызында Италия баскетбол федерациясының «Эйр Авеллино» клубымен келісімшарт жасасты. 2010 жылдың 16 қарашасында Браун Қытай баскетбол қауымдастығының «Циндао Даблстар Иглз» командасымен келісімшартқа отырды. 2011 жылдың сәуірінде ол Пуэрто-Риконың «Пиратс де Кебрадиллас» клубымен келісімшартқа қол қойды. 2011 жылдың 21 шілдесінде Браун итальяндық «Терамо Баскет» командасымен келісімшарт жасасты. 2012 жылдың жазында ол «Türk Telekom» клубымен келісімшартқа қол қойды. 2013 жылдың 31 шілдесінде Браун VTB Бірыңғай лигасы мен ULEB Еурокубок чемпионы, латвиялық «VEF Rīga» командасымен келісімшартқа отырды. 2014 жылдың 8 тамызында ол румыниялық «CSU Asesoft Ploiești» командасымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 2015 жылдың 21 қаңтарында «Asesoft» клубын тастап, Болгарияның «PBC Lukoil Academic» клубымен келісімшартқа отырды. Браун 2015 жылдың қыркүйегінде кәсіби баскетболдан зейнетке шыққанын жариялады.
Ойыншы карьерасынан кейінгі
2015 жылдың 8 қыркүйегінде Браун Иллинойс университеті Урбана-Шампейннің спорт директоры Майк Томасқа арнайы көмекші ретінде жұмысқа қабылданды, Lukoli Academic-ке деген шарты аяқталғаннан кейін. 2016 жылдың сәуір айында Браун мектептің ерлер баскетбол бағдарламасының ойыншыларды дамыту және түлектермен байланыс директоры болып тағайындалды. 2016 жылдың қазан айында Браун жеке себептерге байланысты Иллинойс университетіндегі лауазымынан кетті. Браун Twitter желісінде былай деп мәлімдеді: "Мен өзімді қатты мазалаған жеке мәселелермен айналысып жатырмын. Көп ойланғаннан кейін, лауазымымнан кету туралы қиын шешім қабылдадым. Мен мектебімді және баскетбол бағдарламасын әрқашан жақсы көремін". 2017 жылдың 29 тамызында Браун Иллинойс университеті Чикагоның ерлер баскетбол командасының көмекші жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2022 жылдың 27 маусымында Браун Рузвельт университетінің ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды.
Ішкі лигалар
Маусым Команда Лигасы 2007–08 Галатасарай Cafe Crown TBL 24 31.3 .458 .355 .519 2.7 4.8 1.4 .0 12.7 2008–09 Маккаби Тель-Авив B. C. Ligat HaAl 17 12.9 .579 .368 .857 1.2 2.1 .5 .1 4.5 2009–10 Air Avellino Lega A 30 29.9 .500 .319 .795 2.6 5.2 1.7 .0 14.8 2010–11 Циндао DoubleStar China CBA 31 31.7 .538 .322 .794 3.8 4.8 2.0 .2 22.2 2011 Пиратс де Квебрадиллас BSN 15 ? .550 .480 .790 3.4 5.9 ? ? 16.5 2011–12 Терамо Баскет Lega A 32 33.1 .461 .307 .733 3.3 3.3 1.2 .1 11.8 2012–13 Türk Telekom B. K. TBL 30 34.6 .448 .354 .736 2.4 4.9 1.2 .0 14.0 2013–14 BK VEF Rīga Latvia LBL 17 30.0 .514 .209 .667 3.3 4.6 1.7 .1 8.6 VTB Біріккен лигасы 18 32.4 .440 .303 .795 2.7 6.3 1.5 .0 10.9 2014–15 CSU Asesoft Ploiești Liga Națională 10 37.1 .586 .283 .800 3.4 9.1 1.8 .0 14.7 PBC Lukoil Academic Болгария NBL 22 30.3 .613 .385 .865 3.1 7.2 1.5 .0 14.3