Кіріспе

Ғылым подкасты және BBC радиосының ток-шоуы

"Жылаңаш ғалымдар" – BBC Radio 5 Live арнасында және Австралияның ABC Radio National арнасында тікелей эфирде таралатын, бір сағаттық, тыңдарменмен өзара әрекеттесетін ғылым ток-шоуы; сонымен қатар, ол бүкіл әлемде подкаст ретінде де таратылады. Бағдарламаны Кембридж университетінің консультант-вирусологы доктор Крис Смит жасады және редакциялайды. Бұрынғы "Жылаңаш ғалымдар" құрамында продюсерлер Фил Сансом, Адам Мерфи және Кэти Хейлор болды, ал Питер Коули технологиялық көзқарастарды қосымша ұсынатын.

Тарих

Доктор Крис Смит 2001 жылы «Жылаңаш ғалымдар» бағдарламасын іске қосты, бұл 2000 жылы құрылған ScienceWorld бағдарламасының жаңадан өңделген нұсқасы болды. Бастапқыда коммерциялық жергілікті радиода таратылған шоу 2003 жылы BBC-дің Шығыс аймағындағы жергілікті радио желісіне көшті, онда ол аймақтың барлық 8 станциясында жексенбі күндері эфирге шықты. 2012 жылдың тамызында BBC East жергілікті радионы ұлттық деңгейде өзгертуге байланысты, жексенбілік кестеде бағдарламаның тоқтатылуы мүмкін екенін жариялады. Қоғамның реакциясына жауап ретінде BBC East бас директоры Мик Роусторн бағдарламаны тоқтату туралы шешімді ұлттық радиода сұхбатта талқылады. Роусторн «Жылаңаш ғалымдар» бағдарламасы стансаның негізгі мақсатына, яғни «жергілікті радио» беруге сәйкес келмейтінін түсіндірді. Дегенмен, Роусторн бағдарламаның жоғары сапалы екенін мойындады және Кембридж университеті Кембриджширдің орталығында орналасқандықтан, Кембриджширдегі ғылымға ерекше назар аудару қажеттігін атап өтті. Осының нәтижесінде BBC бағдарламаны тоқтату туралы шешімін қайта қарастырып, оны жалғастыру және BBC Cambridgeshire-дің басқа да апталық бағдарламаларымен ғылыми мазмұнды интеграциялау жолдарын қарастырды. Бұл бағдарламаның қолжетімділігін және BBC Radio Cambridgeshire-де ғылымды көрсету деңгейін айтарлықтай арттырды. 2022 жылдың тамызында шоу бастапқы жексенбілік уақытынан бейсенбі кешкі эфирге ауысты, бұл жаңалықтар күнтәртібінен және ықпалды уақыттан пайдалану мақсатында жасалды. Бұл формат 2023 жылдың тамызының соңына дейін сақталды, содан кейін BBC жергілікті радио кестесіне енгізілген жалпыға ортақ өзгерістерге байланысты тоқтатылды. 2013 жылдың қаңтарынан бастап «Жылаңаш ғалымдар» бағдарламасы BBC Radio Norfolk радиосында да жаңа жоба ретінде іске қосылды. Ғылымға қатысты сұрақ-жауап сағаты стансаның Tea Time бағдарламасына (Мэтью Гудгин жүргізеді) әр сәрсенбі күні кешкі сағат 6-да қосылды. Тыңдаушылар кез келген ғылыми тақырып бойынша сұрақтар қою үшін қоңырау шалып, хабарлама жіберіп, Twitter-де жариялап немесе электрондық поштаға жолдап, команда оларға жауап берді. Бұл 2020 жылға дейін жалғасты, содан кейін Covid-19 жағдайына байланысты кестеге және жүргізушілер құрамына өзгерістер енгізілді. 2013 жылдың қаңтарынан бастап «Жылаңаш ғалымдар» бағдарламасы Австралияда ABC Radio National радиосында да тарала бастады, бастапқыда жексенбі күні таңертең. 2014 жылдың қаңтарынан бастап бағдарламаның алғашқы эфирі жұма күні кешкі сағат 22:00-ге ауыстырылды және жексенбі күні сағат 15:00-де қайталанды. Бұл бағдарлама сонымен қатар «Жылаңаш ғалымдар» подкасты ретінде де қолжетімді. 2014 жылдың мамырында іске қосылған 5 live Science – бұл BBC 5 live радиосында таратылатын «Жылаңаш ғалымдар» бағдарламасының жаңа, апта сайынғы бір сағаттық бағдарламасы. 5 live Science атты жаңа форматтағы бұл бағдарламаны «Жылаңаш ғалымдар» командасы жасады және доктор Крис Смит жүргізеді, ол әр жексенбі күні ұлттық деңгейде эфирге шығады. Бағдарлама сондай-ақ сол атпен подкаст ретінде де қолжетімді.

Марапаттар

СыйлықЖылСанатНәтижеRef. Подкастерлер академиясы2015Ғылым және медицинаБиоғылымдар федерациясы2006Ғылымды таратуJoshua Phillips сыйлығы2007Ғылымға қатысудағы инновацияЖалпы микробиология қоғамы2008Петр Уайлди сыйлығыRoyal Society2008Кон сыйлығыХалық институтының 29-шы жаһандық медиа сыйлығы2008Еуропалық подкаст сыйлығы2008 / 2009Ұлыбританиядағы коммерциялық емес подкастRoyal College of Pathologists2010Фурнесс ғылымды тарату сыйлығыБиология қоғамы2012Ғылымды тарату сыйлығыДүниежүзілік подкаст сыйлығы2006 финалист2007 ең жақсы өндірілген2007 ең жақсы ғылым және технология подкасты2008 финалист2009 финалист

Мазмұны

"Жылаңаш ғалымдар" бағдарламасының әрбір бөлімі бір сағатқа созылады және маңызды ғылыми жаңалықтар, көрермендердің тікелей эфирде сұрақтарына жауаптар мен қонақ ғалымдармен сұхбаттарды қамтиды. Бұл мамандар студиядағы жүргізушілермен бірге өздерінің жұмыстары туралы әңгімелейді және тыңдаушылардан тікелей сұрақтар қабылдайды. Бұрынғы қонақтардың арасында ДНК саусақ іздерін ашқан Алек Джеффрис, Корольдік астроном сэр Мартин Рис және ДНК құрылымын бірге ашқан Джеймс Д. Уотсон болды. Бағдарламада сонымен қатар, тікелей репортаждар мен сұхбаттар, сондай-ақ "Ас үй ғылымы" деп аталатын интерактивті бөлім бар, онда тыңдаушылар бағдарлама кезінде үйде ғылыми тәжірибе жасауға шақырылады. "Ас үй ғылымы" тәжірибелеріне үстелге орнатылатын доңғалақты машина (trebuchet), шоколад құмыра және бауырмен жұмыс істейтін бөтелке ракетасы кіреді. Бұл бөлімде тыңдаушылардың үйде қайталай алмайтын тәжірибелер де көрсетіледі, мысалы, UCLA докторы Карлос Камарамен бірге желімді таспадан рентген сәулелерін жасау және Кембридж университетінің Кавендиш зертханасының ғалымдарымен бірге оқты тоқтату үшін қанша май қажет екенін тексеру.

Басқа медиа

"Жылаңаш ғалымдар" телеарнасының "Бесінші арна" бағдарламасындағы "Дүниеде не бар?" ойын-шоуында пайда болды және 2007 жылғы Channel 4 телеарнасының "The Farm Revealed" бағдарламасына үлес қосты. 2008 жылдың қыркүйегінде Ашық университетімен бірлесіп, "Жылаңаш ғалымдар" өз бағдарламасының – "Жылаңаш ғалымдар түні бойы" (кейіннен "Breaking Science" деп аталды) – Ұлыбритания бойынша жаңа радио нұсқасын іске қосты. Бұл бағдарлама 2009 жылы аяқталғанша 12 ай бойы BBC Radio 5 Live арнасында таратылды. 2008 жылдың қарашасында Корольдік химия қоғамымен бірге Оңтүстік Африка Хабар тарату корпорациясының халықаралық арнасы "Африка" телеканалында "Африкадағы Жылаңаш ғалымдар" атты сериясы басталды. "Африкадағы Жылаңаш ғалымдар" жобасын "Жылаңаш ғалымдар" тобының мүшесі Мира Сентхилингэм жасады, ол халықаралық ғылыми жаңалықтарды және Африка елдерінен бастау алған немесе оларға қатысты ғылыми оқиғаларға назар аударды. Бұл жоба 2010 жылға дейін жалғасты.