1600 жылға дейінгі

451 – Халон шайқасы: Флавий Этий Атилламен шайқасады. Шайқас шешімсіз аяқталғаннан кейін Атилла шегінеді, бұл римдіктерді жеңіске жеткеніміз деп ойлауға мәжбүр етеді. 1180 – Жапониядағы Генпей соғысының басталуы – Уджи шайқасының бірінші кезеңі.

1601 1900

1622 – Отыз жылдық соғыс кезінде Хёхст шайқасы өтеді. 1631 – Балтиморды тонау: Балтимордың ирланд ауылына варвар құл саудагерлері шабуыл жасайды. 1652 – Тархончу Ахмет-паша Осман империясының ұлы визирі болып тағайындалды. 1685 – Монмут көтерілісі: Джеймс Скотт, 1-ші Монмут герцогы, Бриджвотерде өзін Англия королі деп жариялады. 1756 – Британ гарнизоны Калькуттаның Қара тесігіне қамалды. 1782 – АҚШ Конгресі АҚШ-тың Ұлы мөрін қабылдады. 1787 – Оливер Эллсворт Федералдық конвенцияда үкіметті «Біріккен Штаттар» деп атауға ұсыныс жасады. 1789 – Француз үшінші қабатының депутаттары теннис кортында ант берді. 1791 – Француз революциясы кезінде король Людовик XVI және француз корольдік отбасы Парижден қашуға тырысты. 1819 – АҚШ кемесі Ливерпульге (Ұлыбритания) жетті. Бұл Атлантиканы бу күшімен кесіп өткен алғашқы кеме, бірақ саяхаттың көп бөлігі желкенмен жасалды. 1837 – Король Уильям IV қайтыс болды, және оның орнына оның қызы Виктория таққа отырды. 1840 – Сэмюэл Морз телеграфқа патент алды. 1862 – Румынияның премьер-министрі Барбу Катаргиу қаза тауып, өлтірілді. 1863 – Американдық Азамат соғысы: Батыс Вирджиния АҚШ-тың 35-ші штаты ретінде қабылданды. 1877 – Александр Грэм Белл Канаданың Онтарио штатындағы Гамильтон қаласында әлемдегі алғашқы коммерциялық телефон қызметін орнатты. 1893 – Лиззи Борден әкесі мен әкесінің әйелін өлтіргенінен ақталды. 1895 – Ютландия түбегінің табанынан өтетін және әлемдегі ең жұқ жүретін жасанды су жолы – Киль каналы ресми түрде ашылды. 1900 – Боксерлер көтерілісі: Қытай императорлық армиясы Пекин, Қытайдағы Легациялық ауданын 55 күнге қоршауға алды. 1900 – 1900 жылғы Ресей полярлық экспедициясының жетекшісі барон Эдуард Толль «Заря» кемесімен Санкт-Петербургтен Ресейден шықты және ешқашан қайтып оралмады.

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1921 жылы Үндістанның Ченнаи қаласында Бьюкингем және Карнатик фабрикаларының жұмысшылары төрт айлық ереуіл бастады. 1926 жылы Чикагода 28-ші Халықаралық Эвхаристиялық конгресс басталды, ашылу шеруіне 250 мыңнан астам адам қатысты. 1942 жылы Холокост: Казимеж Пиховский және тағы үш адам СС Тотенкопфвербэнде мүшелерінің киімдерін киіп, СС машинасының ұрлап, Освенцим концлагерінен қашып кетті. 1943 жылы Детройт қаласында нәсілдік дүрбелең шығып, үш күнге созылды. 1943 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс: Ұлыбритания Корольдік әуе күштері «Белликоз» операциясын бастады, бұл соғыстағы алғашқы шаттл бомбалау миссиясы болды. Avro Lancaster бомбалаушылары Алжирдегі әуе базасына ұшып бара жатқанда Zeppelin Works зауытындағы V-2 зымырандарын шығаратын нысандарға нұқсан келтірді. 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс: Филиппин теңізіндегі шайқас АҚШ-тың шешуші теңіз жеңісімен аяқталды. Бұл теңіз-әуе шайқасы «Ұлы Мариан атысы» деп те аталады. 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс: Ықшамдастыру соғысы кезінде Кеңес Одағы Финляндиядан толық капитуляция талап етті, Вьборг-Петрозаводск операциясының бастапқы кезеңі жартылай сәтті аяқталды. Финляндия үкіметі бұл талапты қабылдамады. 1944 жылы тәжірибелік MW 18014 V-2 зымыраны 176 км биіктікке көтеріліп, адам жасаған алғашқы нысан ғарышқа жетті. 1945 жылы АҚШ Мемлекеттік хатшысы Вернер фон Браун мен оның нацистік ракета ғалымдары тобын «Paperclip» операциясы аясында АҚШ-қа көшіруге рұқсат берді. 1948 жылы Батыс Одақтары басып алған Германияда Deutsche Mark айналысқа енгізілді. Германиядағы Кеңес әскери әкімшілігі төрт күннен кейін Берлинге блокада салып жауап берді. 1956 жылы Венесуэланың Super Constellation ұшағы Нью-Джерси штатының Асбери-Парк қаласының жанында Атлант мұхитына құлап, 74 адам қаза тапты. 1959 жылы Канаданың Сент-Лоуренс шығанағында сирек кездесетін маусымдық дауыл болды, нәтижесінде 35 адам қаза тапты. 1960 жылы Мали Федерациясы Франциядан тәуелсіздік алды (кейін Мали және Сенегал мемлекеттеріне бөлінді). 1963 жылы Куба зымыран дағдарысынан кейін Кеңес Одағы мен АҚШ Вашингтон мен Мәскеу арасында «қызыл телефон» желісін құру туралы келісімге келді. 1964 жылы Тайваньның Шэнган ауданында Curtiss C-46 Commando ұшағы апатқа ұшырап, 57 адам қаза тапты. 1972 жылы Уотергейт жанжалы: АҚШ президенті Ричард Никсон мен оның кеңесшілері арасындағы әңгімелердің жазбасында 18,5 минуттық үзіліс пайда болды. 1973 жылы Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында солшыл перонистерге снайперлер атқылап, Эзеиза қырғыны болды. Кем дегенде 13 адам қаза тауып, 300-ден астам адам жарақат алды. 1973 жылы Aeroméxico рейсі 229 Лиценсиадо Густаво Диас Ордас халықаралық әуежайына қонғанда құлап, борттағы 27 адам қаза тапты. 1975 жылы «Жау» фильмі АҚШ-та көрсетілімге шығып, сол кездегі ең табысты фильмге айналды және «жазғы блокбастерлер» деп аталатын фильмдердің трендін бастады. 1979 жылы ABC News тілшісі Билл Стюарт Никарагуа революциясы кезінде Анастасио Сомоса Дебайле режимінде Никарагуа Ұлттық гвардиясының сарбазынан атып өлтірілді. Оқиға видеоға түсіріліп, халықаралық деңгейде наразылық тудырды. 1982 жылы Тель-Авивте Холокост және геноцид туралы халықаралық конференция ашылды, Түркия үкіметі оны жоюға тырысқанына қарамастан, онда армян геноциді туралы баяндамалар оқылды. 1982 жылы Оңтүстік Туледегі Аргентинаның Corbeta Uruguay базасы Фолкленд соғысының соңғы шайқасында Ұлыбритания теңіз командаларына берілді. 1988 жылы Гаити президенті Лесли Манигат генерал-лейтенант Анри Намфи бастаған төңкеріс салдарынан биліктен құлатылды. 1990 жылы Эврека астероиді табылды. 1990 жылы 7,4 балдық Манжиль-Рубар жер сілкінісі Иранның солтүстігінде болды, Меркалли шкаласы бойынша X (нақты) деңгейіне жетті, 35 000-50 000 адам қаза тауып, 60 000-105 000 адам жарақат алды. 1991 жылы Германия Бундестагы үкіметтің орнын бұрынғы Батыс Германияның астанасы Бонннан қазіргі астана Берлинге көшіруге дауыс берді. 1994 жылы Ирандағы Имам Реза қабірлік кешенінде болған жарылыста кем дегенде 25 адам қаза тауып, 70-тен 300-ге дейін адам жарақат алды. 2003 жылы Уикимедия қоры Флорида штатының Санкт-Петербург қаласында құрылды. 2011 жылы RusAir рейсі 9605 Петрозаводск әуежайына жақындағанда Бесовец қаласының маңында құлап, 47 адам қаза тапты. 2019 жылы Иранның әуе қорғаныс күштері Ормуз бұғазы үстінде американдық бақылау дронын атып түсірді, екі ел арасындағы шиеленіс күшейді.

1600 жылға дейінгі

1005 – Әли аз-Захир, Египеттің Фатимид халифасы (1036 ж.ө.)
1389 – Ланкастердің Иоанны, Бедфордтың 1-ші герцогы, ағылшын мемлекет қайраткері (1435 ж.ө.)
1469 – Джан Галеаццо Сфорца, Милан герцогы (1494 ж.ө.)
1566 – Сигизмунд III Ваза, Польша және Швеция королі (1632 ж.ө.)
1583 – Якоб Де ла Гарди, швед әскері және саясаткері, Швецияның Бас маршалы (1652 ж.ө.)

1601 1900

1634 – Чарльз Эммануэль II, Савой герцогы (өл. 1675)
1642 – (O. S.) Джордж Хикс, ағылшын дін қызметкері және ғалымы (өл. 1715)
1647 – (O. S.) Иоганн Георг III, Саксония сайлаушысы (өл. 1691)
1717 – Жак Сали, француз мүсіншісі және суретшісі (өл. 1776)
1723 – (O. S.) Адам Фергюсон, шотланд философы және тарихшысы (өл. 1816)
1737 – Токугава Иэхару, жапондық сёгун (өл. 1786)
1754 – Амалия Гесс-Дармштадтская, Баден принцессасы (өл. 1832)
1756 – Йозеф Мартин Краус, неміс-швед композиторы және педагогы (өл. 1792)
1761 – Якоб Хюбнер, неміс энтомологы және жазушысы (өл. 1826)
1763 – Вольф Тон, ирландтық көтерілісшілердің жетекшісі (өл. 1798)
1770 – Мозес Уоддел, американ дін қызметкері және ғалымы (өл. 1840)
1771 – Томас Дуглас, 5-Селкирк графы, шотланд филантропы және саяхатшысы, Киркубридің лорд-лейтенанті (өл. 1820)
1771 – Герман фон Бойен, пруссиялық генерал және саяхатшы, Пруссияның соғыс министрі (өл. 1848)
1777 – Жан-Жак Лартиг, канадалық епископ (өл. 1840)
1778 – Жан-Батист Гей, виконт де Мартиньяк, француз саяхатшысы, Францияның 7-премьер-министрі (өл. 1832)
1786 – Марселин Десборд Вальмор, француз ақыны және жазушысы (өл. 1859)
1796 – Луиджи Амат ди Сан-Филиппо-э-Сорсо, итальян кардиналы (өл. 1878)
1808 – Самсон Рафаэль Хирш, неміс раввині және ғалымы (өл. 1888)
1809 – Исаак Август Дорнер, неміс теологы және ғалымы (өл. 1884)
1813 – Жозеф Отран, француз ақыны және жазушысы (өл. 1877)
1819 – Жак Оффенбах, неміс-француз виолоншисі және композиторы (өл. 1880)
1847 – Джина Крог, норвегиялық суфражист және әйелдер құқығын қорғаушы (өл. 1916)
1855 – Ричард Лодж, ағылшын тарихшысы және ғалымы (өл. 1936)
1858 – Чарльз У. Чеснатт, американ романисі және әңгімеші (өл. 1932)
1859 – Кристиан фон Эренфельс, австриялық философ (өл. 1932)
1860 – Александр Уинтон, шотланд-американдық жарыс машинасының жүргізушісі және инженері (өл. 1932)
1860 – Джек Уорралл, австралиялық крикетші, футболшы және жаттықтырушы (өл. 1937)
1861 – Фредерик Гоуланд Хопкинс, ағылшын биохимигі және ғалымы, Нобель сыйлығының лауреаты (өл. 1947)
1865 – Джордж Редмейн Мюррей, ағылшын биологы және дәрігері (өл. 1939)
1866 – Джеймс Бернс, ағылшын крикетшісі (өл. 1957)
1867 – Леон Вахольц, поляк ғалымы және сот-медициналық сарапшысы (өл. 1942)
1869 – Лакшманрао Кирлоскар, үнді бизнесмені, Кирлоскар тобының негізін қалаушы (өл. 1956)
1870 – Жорж Дюфренуа, француз суретшісі және ғалымы (өл. 1943)
1872 – Джордж Карпентер, американдық «Құтқару армиясының» 5-генералы (өл. 1948)
1875 – Реджинальд Пуннетт, ағылшын генетигі, статистигі және ғалымы (өл. 1967)
1882 – Дэниел Сойер, американ гольфшісі (өл. 1937)
1884 – Мэри Р. Калверт, американ астрономы және жазушысы (өл. 1974)
1884 – Йоханнес Генрих Шульц, неміс психиатры және психотерапевті (өл. 1970)
1885 – Анджей Гавронский, поляк тіл біліміші және ғалымы (өл. 1927)
1887 – Курт Швиттерс, неміс суретшісі және иллюстраторы (өл. 1948)
1889 – Иоанн С. Параскевопулос, грек-оңтүстік африкалық астроном және ғалымы (өл. 1951)
1891 – Джаннина Аранги Ломбарди, итальяндық сопрано әншісі (өл. 1951)
1891 – Джон А. Костелло, ирланд заңгері және саяхатшысы, Ирландияның 3-таоисі (өл. 1976)
1893 – Вильгельм Цайссер, неміс әскери және саяхатшысы (өл. 1958)
1894 – Ллойд Холл, американ химигі және ғалымы (өл. 1971)
1896 – Вильфрид Пельтье, канадалық пианист, композитор және дирижер (өл. 1982)
1897 – Элизабет Хауптманн, неміс жазушысы және драматургі (өл. 1973)
1899 – Жан Мулен, француз әскери және инженері (өл. 1943)

1601 1900

1605 – Ресейдің Федор II (ту. 1589)
1668 – Генрих Рот, неміс миссионері және ғалымы (д. 1620)
1776 – Бенджамин Хантсман, ағылшын бизнесмені (ту. 1704)
1787 – Карл Фридрих Абель, неміс виолашы және композитор (ту. 1723)
1800 – Абрахам Готтельф Кестнер, неміс математигі және академигі (д. 1719)
1810 – Кіші Аксель фон Ферсен, швед генералы және саясаткері (ту. 1755)
1815 – Гийом Филибер Дюшм, француз генералы (ту. 1766)
1820 – Мануэль Бельграно, аргентиналық генерал, экономист және саясаткер (ту. 1770)
1837 – Ұлыбританияның Вильгельм IV (д. 1765)
1840 – Пьер Клод Франсуа Дауну, француз тарихшысы және саясаткері (ту. 1761)
1847 – Хуан Ларреа, аргентиналық капитан және саясаткер (ту. 1782)
1869 – Хиджиката Тошидзо, жапон қолбасшысы (ту. 1835)
1870 – Жюль де Гонкур, француз тарихшысы және жазушысы (ту. 1830)
1872 – Эли Фредерик Фори, француз генералы (ту. 1804)
1875 – Джозеф Мик, американдық полиция қызметкері және саясаткер (ту. 1810)
1876 – Джон Нил, американдық жазушы, сыншы, редактор, лекторы және белсенді (ту. 1793)
1888 – Йоханнес Цукерторт, поляк ағылшын шахматшысы (ту. 1842)

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1906 – Джон Клейтон Адамс, ағылшын суретшісі (ту. 1840)
1909 – Фридрих Мартенс, эстондық орыс тарихшысы, заңгер және дипломат (ту. 1845)
1925 – Йозеф Бройер, австриялық дәрігер және психолог (ту. 1842)
1929 – Эммануил Бенакис, грек саудагері және саясаткері, Афинаның 35-ші мэрі (ту. 1843)
1945 – Бруно Франк, неміс жазушысы, ақыны және драматургы (ту. 1878)
1947 – Багси Сигел, американдық мафиози (ту. 1906)
1952 – Луиджи Фагиоли, итальяндық жарыс жүргізушісі (ту. 1898)
1958 – Курт Альдер, неміс химигі және академигі, Нобель сыйлығының лауреаты (ту. 1902)
1963 – Рафаэль Салем, грек-француз математигі және академигі (ту. 1898)
1965 – Бернард Барух, американдық қаржыгер және саясаткер (ту. 1870)
1966 – Жорж Лемайтр, бельгиялық діни қызметкер, физик және астроном (ту. 1894)
1969 – Бишну Прасад Рабха, үнді суретшісі, актер, биші, жазушы, композитор және саясаткер (ту. 1909)
1974 – Хорас Линдрум, австралиялық снукер ойыншысы (ту. 1912)
1975 – Сюзан Комхейр Сильвен, гаитилік антрополог (ту. 1898)
1978 – Марк Робсон, канадалық-американдық режиссер және продюсер (ту. 1913)
1984 – Эстель Уинвуд, ағылшын актрисасы (ту. 1883)
1995 – Эмиль Чиран, румындық француз философы және педагог (ту. 1911)
1997 – Cahit Külebi, түрік ақыны және жазушысы (ту. 1917)
1999 – Клифтон Фадиман, американдық ойын-сауық шоуының жүргізушісі, жазушы және сыншы (ту. 1902)
2002 – Эрвин Шаргафф, австриялық-американдық биохимик және академик (ту. 1905)
2002 – Тинус Осендарп, голланд жүгірушісі (ту. 1916)
2004 – Джим Бэкон, австралиялық саясаткер, Тасманияның 41-ші премьер-министрі (ту. 1950)
2005 – Ларри Коллинз, американдық журналист, тарихшы және автор (ту. 1929)
2005 – Джек Килби, американдық физик және инженер, Нобель сыйлығының лауреаты (ту. 1923)
2010 – Роберто Розато, итальяндық футболшы (ту. 1943)
2010 – Гарри Б. Уиттингтон, ағылшын палеонтологы және академигі (ту. 1916)
2011 – Райан Данн, американдық тележүргізуші (ту. 1977)
2012 – Джуди Агню, АҚШ-тың екінші ледиі (ту. 1921)
2012 – Лерой Нейман, американдық суретші (ту. 1921)
2012 – Генрих IV, Кёстрицтің принці Реус (ту. 1919)
2012 – Эндрю Саррис, американдық сыншы (ту. 1928)
2013 – Ингвар Райделл, швед футболшысы (ту. 1922)
2015 – Анджело Никулеску, румын футболшысы және жаттықтырушысы (ту. 1921)
2015 – Мириам Шапиро, канадалық-американдық суретші және мүсінші (ту. 1923)
2017 – Prodigy, американдық музыка орындаушысы (ту. 1974)
2022 – Кейлеб Суниган, американдық баскетболшы (ту. 1997)