Параболалық шамдар және олардың түрлері

Кіріспе

Электр шамдарының түрі

Параболалық алюминийленген шағылыстырғыш шам (PAR шам немесе жай ғана PAR) – коммерциялық, тұрғын үй және көлік жарықтандыруында кеңінен қолданылатын электр шамдарының бір түрі. Ол жоғары бағытталған сәуле шығарады. Қолданылуына театр жарығы, локомотивтердің фаралары, ұшақтардың қону шамдары, сондай-ақ тұрғын үйлер мен коммерциялық кеңістіктердегі кіріктірілген шамдар ("АҚШ-та банкалар" деп те аталады) жатады. Көптеген PAR шамдары жабық типті болып келеді, олар параболалық шағылыстырғыш, бір немесе бірнеше жіпшелер және шыны немесе пластик линзадан тұрады, бәрі бірге біріктіріліп, герметикалық түрде жабылады. Алғаш рет автомобильдердің фаралары үшін ұсынылған, кейіннен олар басқа да салаларда қолданыс тапты. Галогенді жабық шамдар кварц немесе берік шыныдан жасалған колбаның ішінде галогендік шамды қамтиды.

Құрылыс

PAR шамдары жарық көзінен, линзадан және сәуленің таралуын анықтайтын тегіс алюминий беті бар параболалық шағылыстырғыштан тұрады. Ең көп таралған тұмшаланған сәуле түрі осы үш элементті біртұтас құрылымға біріктіреді. Жарық көзі көбінесе фокусталатын нүктелік көз сияқты болады; вольфрам жіптері мен галогендік шамдар жиі қолданылады, бірақ жоғары түс температурасы қажет болатын кейбір театрлық қолданыстарда гидраргирум орташа доғалы йодид (HMI) шамдары қолданылуы мүмкін.

Өлшемі

PAR шамдары әр түрлі стандартталған өлшемдерде келеді. Дөңгелек PAR шамның өлшемі рефлектор аузының номиналды диаметрі ретінде, дюймнің сегізінші бөлігінде беріледі, сондықтан PAR өлшемін 8-ге бөлгенде дюйммен шамамен номиналды шам диаметрін табуға болады. Мысалы, PAR56 шамның диаметрі 7 дюйм (177.8 мм), PAR36 шамның диаметрі 4.5 дюйм (114.3 мм) және т.б. Сол сияқты, миллиметрмен диаметрді табу үшін PAR белгісін 3.175-ке көбейту керек. Мысалы, PAR16 шамның диаметрі шамамен 2 дюйм немесе 50.8 мм. Тікбұрышты PAR шамдарының өлшемі REC әрпімен, одан кейін рефлектор аузының биіктігі, "X" әрпі және рефлектор аузының енімен көрсетіледі – екі өлшем де миллиметрмен беріледі. Мысалы, REC142X200 шамдары 142 мм биіктігінде және 200 мм енінде болады. Белгіленуі Номиналды диаметрі (дюйм) Номиналды диаметрі (мм) PAR64 8 203.2 PAR56 7 177.8 PAR46 5.75 146.05 PAR38 4.75 120.65 PAR36 4.5 114.3 PAR30 3.75 95.25 PAR20 2.5 63.5 PAR16 2 50.8

Ұшақ

Ұшақтардың қону (ACL) шамдары көбінесе өте тар сәуле шашыратумен жабдықталған тұйық сәулелі шамдар болып табылады. Олар әдетте PAR36 немесе PAR64 өлшемді болады және 28 В тұрақты токпен (DC) жұмыс істейді. Сонымен қатар, олар сахна жарығында да қолданылады.

Сыртқы және сахна жарығы

PAR шамдары және олардың құрылғылары театр, концерттер мен кино өндірісінде кеңінен қолданылады, себебі сахнадағы көрініс үшін көп мөлшерде біртекті жарық қажет болғанда олар тиімді. Олар көбінесе PARCAN деп аталатын цилиндр тәрізді құрылғыларға орнатылады, оларды түрлі-түсті фильтрлер (гельдер) арқылы жарықтандыруға болады. Осы құрылғылар әртүрлі түстердегі қатарларға жинақталады, ал сахнаның екі жағына бірдей түстердегі қатарлар орналастырылады; алюминийден жасалған мұндай жиынтықтар PARbars деп аталады. Олардың қолжетімділігіне байланысты, олар түрлі түстерде жарық беру үшін өте қолайлы. Дегенмен, сәуленің диаметрін, пішінін және қатаңдығын динамикалық түрде басқару мүмкін болмағандықтан, PAR шамдары көбінесе үйдің алдыңғы жағындағы жарықтандыру ретінде қолданылмайды, тек алдыңғы жарық беру үшін ғана қолданылады. Бірақ оларды арнайы эффектілер үшін де пайдалануға болады, мысалы, тікелей жоғарыдан немесе еңкейген бұрыштардан жарық беру, сондай-ақ сахнаның үстінен жалпы жарық беру үшін де қолдануға болады. Егер оларды тиімді пайдаланса, төмен бюджеттегі өндірістерге де жақсы эффект беруге болады. Осы мақсаттар үшін көбінесе PAR64 жабық сәулелі шамдар қолданылады; олар әдетте 250, 500 немесе 1000 ватт қуаттылықта болады. Сәуленің таралу бұрышы FL (flood - кең), SP (spot - шоғырланған), NSP (narrow spot - тар шоғырланған) және VNSP (very narrow spot - өте тар шоғырланған) деп белгіленеді, бұл белгілер шамның рефлекторының артқы жағында басылған. PAR38 шамдары, E22 цокольді және 150 Вт-қа дейінгі қуаттылықта, көбінесе үйлердің аулаларын, артқы аулаларын жарықтандыру үшін қолданылады, және PIR сенсорлы қосқышпен бірге қауіпсіздік немесе қолайлылық үшін, мысалы, гараж алдында қолданылады. Түрлі-түсті нұсқалары дискотекалар мен мобильді диджейлерде танымал болды, бірақ олар көбінесе тек 100 Вт-қа дейін түсті нұсқада қол жетімді болды және стандартты PAR38 шамдарға қарағанда әлдеқайда қымбат болды. Үй шаруашылығында PAR38 шамдарын галогенді және кейіннен LED шамдары ауыстырды. Күн сәулесі немесе басқа да жарқыраған жарық болған жағдайларда, PAR шамдарының массивімен бірдей эффект алу үшін ақ көбік рефлектор жиі қолданылады. Кейбір сахналық қолданбаларда PAR шамдары LED сахналық жарықтандырумен алмастырылуда, олар аз электр қуатын тұтынады және ақ жарық қажет болмаған кезде түсті фильтрлерді қолданбай, қаныққан түстердің кең спектрін шығарады.

PAR lamps and their fixtures are widely used in theatre, concerts and motion picture production when a substantial amount of flat lighting is required for a scene. They are often mounted in can shaped fixtures known as PARCANs, which can be used to generate colours by fitting them with colored sheets called gels. The cans are arranged into rows of different colours and identical rows placed on different sides of the stage; such assemblies made from aluminum bars are known as PARbars. Due to their affordability, they are ideal for colour washes in several different colours. However, because of the lack of dynamic control over the beam diameter, shape and sharpness, PARs are rarely used as Front of House lights other than for front washes but can be used for special effect lighting such as lighting from directly above or from extreme angles as well as general wash lights overhead/above stage. If used cleverly, par cans can provide low budget productions with good effects. PAR64 sealed beam lamps are often used for these purposes; they are typically available with 250, 500 or 1000 watt power ratings. Beam spreads are designated as FL (flood), SP (spot), NSP (narrow spot), and VNSP (very narrow spot), as stamped on the back of the lamp's reflector. PAR38 lamps, with an E22 base and with ratings up to 150W, were often used for domestic outdoor floodlight illumination for patios, backyards, and often combined with a PIR sensor switch as a security/convenience light, for example, in a driveway. Coloured versions were popular with discos and mobile DJs, however were usually only available up to 100w in coloured form and were considerably more expensive than standard PAR38 globes. In domestic applications, halogen and later on LED largely replaced the incandescent PAR38. In situations where sunlight or other specular light is available, a white foam reflector is often used to accomplish the same effect as a PAR array. PAR cans are being replaced in some stage applications by LED stage lighting, which use less electric power and produce a wide array of saturated colors without the use of color filters, when white light is not needed.

Ішкі жарықтандыру

Эдисон бұрандалы негізді кішігірім, герметикалық жабынған PAR шамдары (PAR 38 және одан кіші) үй ішіндегі жарықтандыруда кең таралған. Оларды төбеге орнатылған немесе рельстерге бекітілген кіріктірілген шамдарда кездестіруге болады.

Маяктар

Қазіргі заманғы маяктар жабық сәулелі шамдар жиынтығын да пайдаланады.

Электрлік қосқыштар

Жоғары қуатты, желілік кернеумен жұмыс істейтін театрлық PAR шамдары көбінесе GX16d "Mogul" шам ұясын пайдаланады; G9.5 және оның түрлері де жиі кездеседі. Театрлық металл-галоидты шамдар G12 ұясын қолданады. G38 ұялары шамдарда ғана емес, сонымен қатар Raylite рефлектор жинағының құрамында да қолданылады, бірақ кейбір Raylite рефлекторларында "құйрықтары" болады, олар керамикалық ұя блогы арқылы (идеалды жағдайда шам корпусына бекітіледі) желіге қосылуды талап етеді. Тұрғын үйлерде және кеңселерде шамның кернеуін қосу үшін әдеттегі жалғауыштар қолданылады. Бұған желімен жабдықталатын PAR шамдары үшін Эдисон бұрандасы немесе штык жалғауы, ал төмен кернеуде жұмыс істейтін шамдар үшін кішкентай екі тісті жалғауыштар кіреді.

LED

PAR шамдардың өлшемдеріне сәйкес LED жаңарту құралдарын кейбір өндірушілер шығарады. LED MR шамдарындағыдай, LED PAR шамдары да көбінесе рефлектормен жұмыс істеуге жарамсыз жеке LED элементтерінен тұрады. Дегенмен, апертура немесе линза арқылы сәуленің бағытын белгілі бір деңгейде реттеуге болады, ал 40 градус бұрылыс бұрышы бар PAR 38 LED шамдары жиі кездеседі. Сахна жарықтандыруына арналған модельдердің өлшемдері мүлдем басқаша болуы мүмкін. Олар көбінесе түсті реттеу мүмкіндігі үшін RGB түстік моделін пайдаланады, бірақ жоғары сапалы құрылғыларда түсті жақсырақ беру үшін 5 негізгі түстік жүйе (салқын және жылы ақ LED-термен) қолданылады.

PAR қозғалатын жарықтар

Ақылды, жылжымалы PAR шамдары жарықтандыруды басқару консолі арқылы бұруға және көтеруге мүмкіндік береді. Бірақ қазір олардың орнына арнайы интеллектуалды жарықтандыру құрылғылары қолданылады, олар басқа жарық көзін пайдаланады және сәуленің түсі мен пішінін толық бақылауға мүмкіндік береді.