Кіріспе

Мұнай, мұнай өнімдері және мұнай-химия өнімдерін сақтауға арналған өнеркәсіптік нысан.

Мұнай терминалы (танкер фермасы, мұнай қондырғысы немесе мұнай қоймасы деп те аталады) – мұнай, мұнай өнімдері және мұнай-химия өнімдерін сақтауға арналған өнеркәсіптік нысан, одан бұл өнімдер соңғы тұтынушыларға немесе басқа сақтау орындарына тасымалданады. Мұнай терминалында әдетте жер үстіндегі және жер астындағы резервуарлар, резервуарлар арасындағы тасымалдау құрылғылары, сорғы станциялары, автоцистерналарды немесе баржаларды толтыруға арналған тиеу платформалары, теңіз терминалдарында кемелерді тиеу/түсіру жабдықтары және құбыр желілері болады.

Орналасқан жері

Мұнай терминалдары мұнай өңдеу зауыттарына жақын орналасуы немесе олардың құрамына кіруі мүмкін; сондай-ақ, теңіз танкерлері жүк түсіріп немесе тиейтін жағалау аймақтарында да орналасуы мүмкін. Кейбір терминалдар құбыр желілерімен байланыстырылған, олар арқылы өнімдерді қабылдайды немесе шығарады. Терминалдарға теміржол, баржа және автоцистерналар арқылы да қызмет көрсетіледі (кейде "көпірлік байланыс" деп аталады). Мұнай терминалдары қалаларға жақын орналасқан, олардан автоцистерналар өнімдерді жанармай құю станцияларына немесе басқа да тұрмыстық, коммерциялық және өнеркәсіптік тұтынушыларға жеткізеді.

Шикі мұнай терминалдары

Кейбір мұнай терминалдары теңіздегі орналымдардан шикі мұнай өндірісін қабылдайды. Құбыр арқылы алынған шикі мұнай табиғи газ сұйықтарымен (NGL) "қосылған" болуы мүмкін, және ол "тірі шикі мұнай" деп аталады. Мұндай мұнайды өңдеу немесе тұрақтандыру қажет, этан, пропан және бутан сияқты жеңіл фракцияларды жою үшін, сақтау және тасымалдауға жарамды "өлген" немесе тұрақтандырылған шикі мұнай алу үшін. Мұндай мұнай терминалдарында мұнайдың Рид бу қысымын (RVP) 10-12 psi (70-82 kPa) деңгейіне жеткізу үшін мұнайды өңдеуге арналған жабдықтар болуы мүмкін. Өңдеу жабдықтарына мұнайды жылытуға арналған жылытқыштар және одан кейін бөлгіш резервуарларға бағыттау кіреді, сондай-ақ сыртқы жүзбелі шатырлы резервуарлар да бар. Шикі мұнай және мұнай өнімдері терминалдары үшін экологиялық, денсаулық және қауіпсіздік ережелері, Дүниежүзілік банк тобы (2007 жылғы сәуір). Терминал және резервуар жабдықтарын жобалау, құрылыс, пайдалану, техникалық қызмет көрсету және тексеру, Американдық мұнай институты, API STD 2610. Мұнай терминалдары операторларына арналған нұсқаулық, Халықаралық теңіз ұйымы (IMO) Халықаралық кеме және порт қондырғыларының қауіпсіздігі (ISPS) кодексі (2003). Химиялық өнеркәсіп үшін резервуарлық шаруашылық ережелері, Базель химиялық өнеркәсібі (BCI, 2009). Порт аймақтарындағы химиялық қауіпсіздікке қатысты ЭЫДҰ нұсқаулары (OCDE/GD(96)39), Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ, 1996). Жер үстіндегі атмосфералық резервуарларды жобалау кодексі, Американдық мұнай институты, API 650. Мұнай қондырғыларындағы резервуарларды толып кетуден қорғау, Американдық мұнай институты, API ұсынылатын практика 2350, 4-ші басылым. Резервуар түбінен ағып кетудің алдын алу: тік, цилиндрлі, болаттан жасалған резервуарлардың негіздерін және түбін жобалау және жөндеу жөніндегі нұсқаулық, EEMUA 183:2011, Инженерлік жабдықтар мен материалдарды пайдаланушылар қауымдастығы (EEMUA, 2011). Резервуарларды тексеру, жөндеу, өзгерту және қайта құру, Американдық мұнай институты, API 653 стандарты, 4-ші басылым, 2009 жылғы сәуір. Функционалдық қауіпсіздік – процестік өнеркәсіп секторы үшін қауіпсіздік құралдары, Халықаралық автоматтандыру қоғамы (2004 жылғы қыркүйек). Өте қауіпті химиялық заттардың процестік қауіпсіздігін басқару стандарты, 29 CFR 1910.119, Еңбек қауіпсіздігі және денсаулықты қорғау басқармасы (OSHA, 1992 жылғы ақпан). Құбырлар үшін қауіпсіздік ережелері және жақсы тәжірибелер, ЕЭК/КК. TEIA/2006/11, Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа экономикалық комиссиясы (2008 жылғы желтоқсан).

Денсаулық сақтау, қауіпсіздік және қоршаған орта

Денсаулық, қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау (ДҚҚО) талаптарын сақтау үшін, сақтау қоймасының операторлары өнімдердің қауіпсіз сақталуын және тасымалдануын қамтамасыз етуі керек. Топыраққа немесе жер асты суларына зиян келтіруі мүмкін кез келген ақаулар (мысалы, ағып кетулер) болмауы тиіс.

Оқиғалар

Бунсфилд оқиғасы 2005 жылдың желтоқсан айында болды. Бензин багы толып, сыртына бензин құйылып, тұтанғыш жанар-жағар май мен ауа қоспасы пайда болды. Осыдан жарылыс болып, жақын орналасқан бактар зақымдалып, өртеніп, бірнеше күн бойы жанды. Нәтижесінде терминалдың көп бөлігі қирады.