Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
macOS үшін GUI мәтін редакторы
GUI text editor for macOS
TextMate – Аллан Одгаард жасаған, macOS үшін тегін және ашық кодты, көп мақсатты GUI мәтін редакторы. TextMate декларативті параметрлеуді, ашық құжаттар үшін түймелерді, жазылатын макростарды, бөлімдерді жиыстыруды, үзінділерді, терминалмен интеграцияны және кеңейтілетін жиынтық жүйесін қамтиды.
TextMate is a free and open source general purpose GUI text editor for macOS created by Allan Odgaard. TextMate features declarative customizations, tabs for open documents, recordable macros, folding sections, snippets, shell integration, and an extensible bundle system.
Тарих
TextMate 1.0 5 қазан 2004 жылы 5 айлық дамудан кейін, содан кейін 21 қазан 2004 жылы 1.0.1 нұсқасы шығарылды. Бұл релиз мүмкіндіктердің шағын жиынтығын жақсы іске асыруға бағытталған, сондықтан қалау терезесі немесе құралдар панелі болған жоқ, FTP интеграциясы да, басып шығару опциялары да жоқ еді. Бастапқыда тек бірнеше бағдарламалау тілдері қолдау тапты, себебі тек бірнеше «тілдік жиынтық» жасалған болатын. Дегенмен, кейбір әзірлеушілер TextMate-тің бұл ерте және толық емес нұсқасын BBEdit-тің он жылдық үстемдігімен тоқтап қалған деп есептелетін нарыққа жағымды өзгеріс деп тапты. TextMate 1.0.2 10 желтоқсан 2004 жылы жарық көрді. TextMate 1.1 бета-версияларының сериясында TextMate жаңа мүмкіндіктерге ие болды: тақырыптарды жасау және өңдеуге арналған GUI интерфейсі бар қалау терезесі; символдар тізімі бар күй жолағы; тіл мен табу параметрлерін таңдауға арналған мәзірлер және тілге қатысты өзгертулерді өңдеуге арналған «жиынтық редактор». 6 қаңтар 2006 жылы Одгаард TextMate 1.5 нұсқасын шығарды, ол 1.0.2 нұсқасынан кейінгі алғашқы «тұрақты нұсқа» болды. Бұрынғы сынға ұшыраған нұсқалардан өзгеше, сын-пікірлер жағымды болды. TextMate 2006 жылдың ортасына дейін дамуын жалғастырды. 8 тамыз 2006 жылы TextMate Apple компаниясының Сан-Франциско, Калифорнияда өткен Дүниежүзілік әзірлеушілер конференциясында «Үздік әзірлеуші құралы» үшін Apple Design Award сыйлығын алды. 2006 жылдың ақпан айында TextMate блогы болашақ бағыттары туралы ойларын білдірді, оларға жобаны басқаруды жақсарту, FTP сияқты қашықтан файл жүйелерін және Subversion сияқты нұсқаларды басқару жүйелерін қолдау үшін плагиндер жүйесі кірді. 2007 жыл бойы негізгі қосымша минималды түрде ғана өзгерді, бірақ оның «тілдік жиынтықтары» дамуын жалғастырды. 2009 жылдың маусым айында TextMate 2 жобасының 90 пайызға жуығы аяқталғаны жарияланды, бірақ соңғы мүмкіндіктер тізімі жарияланбады. 2011 жылдың желтоқсанында TextMate блогында жүктеуге арналған альфа нұсқасы қолжетімді болды, ал 2016 жылдың соңында шығарылымға үміткер нұсқасы шықты. 2019 жылдың қыркүйегінде соңғы нұсқасы жарық көрді. 2012 жылдың тамызында TextMate 2-нің бастапқы коды GitHub-та GPL 3.0 немесе одан кейінгі шарттармен жарияланды, бұл әзірлеушінің Apple-дің Mac App Store арқылы таратылатын бағдарламалық жасақтамаларға қойған шектеулеріне қарсы жасалған әрекет болды. Одгаард түзетулерді ашық лицензиямен қабылдағанды жөн көретінін айтты, себебі бұл оның болашақ нұсқасын одан да еркін лицензиямен шығаруға немесе Mac App Store-да қолжетімді етуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, Одгаардтың досының бірі TextMate фреймворктерін жабық бастапқы кодты жобада қолданатынын және GPL лицензиясымен шығарылған түзетулерді енгізе алмайтынын айтты. 2021 жылдың қазан айында GitHub-қа соңғы міндеттеме жасалды, бірақ жобаның ресми түрде тоқтатылғаны және оның бастапқы коды әлі де көпшілікке қолжетімді екені туралы хабарлама жоқ.
TextMate 1.0 was released on 5 October 2004, after 5 months of development, followed by version 1.0.1 on 21 October 2004. The release focused on implementing a small feature set well, and did not have a preference window or a toolbar, didn't integrate FTP, and had no options for printing. At first only a small number of programming languages were supported, as only a few “language bundles” had been created. Even so, some developers found this early and incomplete version of TextMate a welcome change to a market that was considered stagnated by the decade long dominance of BBEdit. TextMate 1.0.2 came out on 10 December 2004. In the series of TextMate 1.1 betas, TextMate gained features: a preferences window with a GUI for creating and editing themes; a status bar with a symbol list; menus for choosing language and tab settings, and a “bundle editor” for editing language specific customizations. On 6 January 2006, Odgaard released TextMate 1.5, the first “stable release” since 1.0.2. Reviews were positive, in contrast to earlier versions that had been criticised. TextMate continued to develop through mid 2006. On 8 August 2006, TextMate was awarded the Apple Design Award for Best Developer Tool, at Apple's Worldwide Developers Conference in San Francisco, California. In February 2006, the TextMate blog expressed intentions for future directions, including improved project management, with a plug in system to support remote file systems such as FTP, and revision control systems such as Subversion. Throughout 2007, the core application changed only minimally, though its “language bundles” continued to advance. In June 2009, TextMate 2 was announced as being about 90 percent complete, but with an undisclosed final feature list. A public alpha was made available for download on the TextMate blog in December 2011, followed by a release candidate at the end of 2016. In September 2019, a final version was released. In August 2012, TextMate 2's source code was published on GitHub under the terms of GPL 3.0 or later, an attempt by the developer to counteract restrictions Apple placed on software distributed through the Mac App Store. Odgaard stated he prefers receiving patches as public domain as this preserves his ability to release a future version under a more permissive license, or to make a version available on the Mac App Store. Odgaard also stated he has a friend who uses some of TextMate's frameworks in a closed source project, and they could not incorporate patches released under GPL. In October 2021, the latest/last commit was made to GitHub, though no announcement has been made to the effect that the project has been officially abandoned and its source code is still publicly available.
Тіл грамматикасы
TextMate тілінің грамматикасы пайдаланушыларға әрбір құжаттағы кілт сөздерге бірегей атау беріп, өздерінің кез келген күрделігі бар синтаксистік бояу режимдерін жасауға мүмкіндік береді. Ол тілдік грамматиканы анықтау үшін Apple ASCII қасиеттері тізімі форматының өңделген нұсқасын пайдаланады. Бұл грамматикалар Oniguruma тұрақты өрнектер кітапханасын қолдана отырып, ішкі ережелерді анықтауға мүмкіндік береді, содан кейін оларға белгілі бір «ауқымдар» – оларды бояу үшін анықталатын күрделі таңбалар тағайындалады. Құжаттың әрбір нүктесіне бір немесе бірнеше ауқым тағайындалады, олар құжаттағы нүктенің орнын, оның қалай боялуын және TextMate-тің сол нүктеде қалай жұмыс істеуін анықтайды. Мысалы, «Сыртқы сілтемелер» бөліміндегі сілтемелердің бірінің тақырыбы мынадай ауқымға ие:
TextMate language grammars allows users to create their own arbitrarily complex syntax highlighting modes by assigning each document keyword a unique name. It uses a modified version of the Apple ASCII property list format to define language grammars. These grammars allow nesting rules to be defined using the Oniguruma regular expression library, and then assigned specific “scopes”: compound labels which identify them for coloration. Each point of a document is assigned one or more scopes, which define where in the document the point is, how it should be colored, and what the behavior of TextMate should be at that point. For instance, the title of one of the links in the “External links” section has the scope:
Бұл ауқым MediaWiki құжатындағы тізімдегі сілтемедегі сілтеме тақырыбын қарастыратынымызды көрсетеді. TextMate тақырыптары әртүрлі дәлдікпен кез келген ауқымды белгілей алады. Мысалы, бір тақырып барлық тұрақтыларды (constant.*) бірдей бояуға шешім қабылдауы мүмкін, ал екіншісі сандық тұрақтыларды (constant.numeric.*) әріптік тұрақтылардан (constant.character.escape.*) басқа түспен бояуға шешім қабылдауы мүмкін. Иерархиялық ауқым синтаксисі тіл авторлары мен тақырып авторларына әртүрлі деңгейдегі жабуды ұсынады, осылайша әрқайсысы қалауынша қарапайымдылықты немесе толықтықты таңдай алады. TextMate құжаттамасында бундельдер арасындағы үйлесімділік үшін әртүрлі бағдарламалау тілдерінде жиі қолданылатын атаулардың тізімі келтірілген.
This scope tells us that we are looking at a link title within a link within a list within a MediaWiki document. TextMate themes can mark up any scope, at varying levels of precision. For instance, one theme may decide to color every constant (constant. *) identically, while another may decide that numerical constants (constant. numeric. *) should be colored differently than escaped characters (constant. character. escape.*). The hierarchal scope syntax allows language authors and theme authors various levels of coverage, so that each one can choose to opt for simplicity or comprehensiveness, as desired. TextMate documentation provides a list of naming commonly used across different programming languages for interoperability between bundles.
Жобаларды басқару
TextMate жобасының терезесінде бірнеше құжат немесе қалта бірден ашылуы мүмкін, оның бір жағында файлдар мен қалталардың тізімі бар, ал жоғарғы жағында – бірнеше қойындылар. TextMate 1.5 нұсқасында бұл тізім пайдаланушыларға файлдар мен қалталарды бүкіл файлдық жүйеден ұйымдастыруға, сондай-ақ одан әрі ұйымдастыру үшін виртуалды қалталар жасауға мүмкіндік береді. Бұл мүмкіндік TextMate 2-де алынып тасталды және оның орнына қарапайым файлдар шарлаушысы (файл браузері) қосылды. Іздеу және алмастыру бүкіл жоба бойынша жүргізілуі мүмкін, ал командалар тізімдегі таңдалған файлдармен немесе қалталармен өзара әрекеттесе алады. CVS, Subversion, darcs және басқа да нұсқаларды басқару жүйелеріне арналған жиынтықтар TextMate-ке нұсқаланған кодты басқаруға мүмкіндік береді.
Several documents or folders can be opened at once in a TextMate project window, which provides a drawer along its side listing file and folder names, and a series of tabs across the top. In TextMate 1.5, this drawer provides a means for users to organize files and folders from across the file system, as well as the ability to create virtual folders for further organization. This feature was removed from TextMate 2 and replaced with an ordinary file browser. Search and replace can be undertaken across an entire project, and commands can interact with the selected files or folders in the drawer. Bundles for CVS, Subversion, darcs, and other revision control systems allow TextMate to manage versioned code.
Марапаттар
TextMate 1.5 2006 жылы Apple Design Award сыйлығын, ең жақсы дамытушы құралы номинациясы бойынша жеңіп алды.
TextMate 1.5 won the Apple Design Award for best developer tool in 2006.