Кіріспе

Сандбиберг муниципалитеті (Sundbybergs kommun немесе Sundbybergs stad) – Швецияның шығыс-орталық бөлігінде, Стокгольм округінің муниципалитеті. Сандбиберг толығымен Стокгольм қалалық аймағының құрамында орналасқан және халқының 100% қала тұрғындарынан тұрады. Сандбиберг 1888 жылы Броммадан (1916 жылдан бері Стокгольм муниципалитетіне қарасты) нарық қаласы (köping) ретінде бөлініп шықты. 1927 жылы қала мәртебесін алды. 1949 жылы Сольна муниципалитетінің және Спанга муниципалитетінің (Спанганың қалған бөлігі Стокгольмға қосылған кезде) бір бөлігі қосылды. 1971 жылы Сольнамен бірігу туралы ұсыныс іске аспады, нәтижесінде Сандбиберг, ауданы , Швецияның ең кішкентай муниципалитеті, сонымен қатар ең тығыз халқы бар муниципалитет болып табылады. Муниципалитет өзін қала деп атауды ұнатады, бірақ бұл заңдық мәнге ие емес.

Тарих

Сандбиберг ұзақ уақыт бойы шағын ауыл шаруашылығы құндылығы бар аймақ болды және ең алдымен қаланың бай отбасыларының жазғы демалыс орны ретінде пайдаланылды. 1863 жылы Андерс Петтер Лёфстром бүкіл аумақты дерлік, Дувбо иелігін қоса сатып алды және онда үй салуды бастады. 1870 жылы алғашқы өнеркәсіптік жер учаскесі сатылды, содан бері қала теміржол, үйлер, өнеркәсіп және түрлі қоғамдық қызметтермен кеңейді. А. П. Лёфстром сондай-ақ муниципалитетке жолдар, көшелер, саябақтар, мектеп, шіркеу және басқа да қоғамдық аумақтар үшін барлық жерді сыйға берді. 1888 жылы Броммадан бөлініп, 1,133 тұрғыны бар Сандбиберг муниципалитеті құрылды. Ол кезде муниципалитет тек Орталық Сандбиберг пен дамылмаған Сторскогенді құрады. Сандбиберг өзінің алғашқы жылдары сырасымен, жарысқан саяси пікірталастарымен, лайлы көшелерімен және түнгі көшелердегі қауіптілігімен танымал болды (қазіргі уақытта қылмыс ошақтары – Халонберген және Риссне). Жерді сату жұмысшылар мен өнеркәсіпке бағытталған, ал қоғамдық қызметтердің жетіспеуі күшті кооперативтік рухтың қалыптасуына әкелді, сонымен қатар Сандбибергтің өнеркәсіптік сипатын тез жоғалтуына себеп болды.

Экономика

Шамамен 50 000 тұрғыны 20 000-ға жуық үй шаруашылығында тұрады. Қалалық әкімшіліктің саясаты – әрбір үй шаруашылығына бір жұмыс орнын ұсыну, қазіргі уақытта муниципалитетте шамамен 23 000 жұмыс орны бар (2015 жылы). Стокгольмнің басқа муниципалитеттерінен өзгеше, Сандбиберг тек тұрғындары Стокгольмға жұмысқа барып-қайтатын жатақханалық аудан емес, сонымен қатар сырттан келіп жұмыс істейтін адамдар да бар. Жалпы, күн сайын 19 000 адам Сандбибергке немесе одан әр бағытта жол жүреді (2014 жылы). Бұл көрсеткіш әдетте Швецияның орташа көрсеткіштерінен төмен. Сандбиберг өзінің тарихының бірінші жартысында өнеркәсіптік өндірістің қарқынды дамуын бастан өткерді, тұрғындарының көп бөлігі өнеркәсіп жұмысшылары болды, бірақ 1940 жылдары өнеркәсіп Сандбибергтен дерлік толығымен жойылды. 1970 жылдары оның орнына қоймалар мен IT компаниялары пайда болды, ал Hallonbergen-де өнеркәсіп құруға жасалған әрекеттер жоғары жалға алу бағасының кесірінен сәтсіз аяқталды. Бүгінде қызмет көрсету секторы басым, Сандбиберг кеңсе қызметкерлерінің көптеп шоғырланған жеріне айналды, себебі Стокгольмнің кеңеюі және қоғамдық көліктің жақсаруы Сандбибергтің орталыққа жақын орналасуына мүмкіндік берді. Стокгольмнің шеткі аудандарына қарағанда ерекшелігі, Сандбибергтің орталық бөлігінде көптеген жақсы дүкендер бар, бұл шағын қалаға белгілі бір тәуелсіздік береді. Муниципалитеттің басқа жерлерінде де дүкендер шоғырланған, мысалы, Риссне және Hallonbergen метро станцияларының маңында. Bromma Blocks (1 км қашықтықта) және Mall of Scandinavia (2 км қашықтықта) сауда орталықтарының жақындығы Сандбибергтің орталық бөлігінде сауда орталығы ашуға кедергі келтірді. Hallonbergen-дегі кәсіпкерлер аймақтың жаман беделіне байланысты басқа жерден клиенттер табуда қиындықтарға тап болады, ал жергілікті тұрғындар басқа жерге, мысалы, Сандбибергтің орталық бөлігіндегі кафелерге баруға қарсы емес.

Қоғамдық көліктер

Сандбиберг Стокгольмнің қоғамдық көлік жүйесімен жақсы қамтамасыз етілген. Бірнеше метро станциясы, сондай-ақ Стокгольм қалалық темір жолының бір станциясы және көптеген автобус бағыттары бар. Тіпті кейбір негізгі пойздар да Сандбибергке тоқтайды. Tvärbanan жеңіл рельстік көлік қызметі 2013 жылдың қазан айында Сикла Уддеден Алвик арқылы Сольна орталығына дейін ұзартылды. Желі Орталық Сандбиберг арқылы өтеді, көшелерге рельстер төселген және муниципалитет шегінде екі аялдама бар. 2018 жылы Риссне және Стора Урсвик арқылы өтетін Ульвсундадан Кистаға дейінгі солтүстік жеңіл рельстік тармағының құрылысы басталды.