Кіріспе

Американдық жазушы және заңгер Сюзанна Финстад (14 қыркүйекте 1955 жылы Миннесота штатының Миннеаполис қаласында туған) – американдық бестселлер автор, биограф, журналист, продюсер және заңгер.

1990 жылға дейінгі жұмыстар

Финстад 1984 жылы өзінің алғашқы кітабы "Мұрагер емес" (1984) үшін әдеби шеберлігі үшін Франк Уордлоу сыйлығын алды. Бұл кітапта ол жас заң қызметкері және соттағы адвокат ретіндегі тәжірибесінен алынған оқиғаларды баяндаған, өнеркәсіпші, ұшқыш және кинорежиссер Говард Хьюздың миллиард долларлық мүлкіне талаптарды зерттеуге қатысты. Хьюз заңды мұрагерлік қалдырмастан қайтыс болғандай көрінді. American Cinematographer журналы "Мұрагер емес" кітабын "Хьюз мүлкінің үлесі үшін заңгерлер, туыстар және байлық іздеушілер арасындағы интригалардың құлқыратып айтылған хикаясы" деп сипаттады. Kirkus Reviews кітабын, Penthouse журналында жарияланған үзіндісімен бірге, "бірден қызықтыратын" деп мақтады. Басқа сыншылар оны "көрнекті әдебиет", "детективтердің арманы, жақсы романдардың құралы" деп атады. Оның екінші кітабы "Жасырын ниеттер: Тайкун Генри Кайлдың өлтіруі және қараңғы мұрасы" (1987) оны Труман Капотенің "Салқын қанмен" романымен қатарғы құбылыс емес қылмыстық роман жанрына жетеледі. Бұл кітап Кайлдың өзі жасаған миллионер екенін, үлкен ұлының қолынан қаза тапқаннан кейін, оның қатыгез және екі жақты мінезі, сондай-ақ өмірі бойы сақтаған құпиялары, жасырын әйелі мен қызы бар екенін көрсетті. "Жасырын ниеттер" кітабы, бастапқыда Rolling Stone журналына Кайлдың Сансет бульварындағы шала құрылыс үйіндегі құпиялы өлімі туралы мақала ретінде тапсырылған, "ақша, ашкөздік, отбасылық жанжал, есірткі және өмірден асқан кейіпкерлер туралы" шын оқиғаны баяндайды, деп хабарлады Houston Post газеті. Dallas Morning News газетінің кітап сыншысы: "Ол оқиғаны шеберлікпен және сезімталдықпен, ирония мен юморға толы етіп жеткізеді" деп жазды.

1990 жылдан бері жұмыс

Финстад 1991 жылы жазылған «Жыланмен ұйықтасқан» ұлттық бестселлер романын жазды, бұл Калифорнияның сұлулық патшайымы Барбра Пиотровскинің жалданып өлтірілуі туралы көркем емес туынды. Ол Техастың денсаулық клубының магнаты Ричард Миннспен құрылған бұзылған махаббат үшбұрышының құрбаны болды, Миннс Пиотровскиге шабуыл жасаған қаскөйлерді жалдады деген күдік туды. Кітаптан үзінділер Cosmopolitan журналында жарияланды және Франция, Италия және Германияда басылды. Бір сыншы «Жыланмен ұйықтасқанды» «нағыз американдық трагедия» деп атады. Басқалары оны «гипнотикалық», «ажырасу, алаяқтық, билікті теріс пайдалану және адам өлтіруге талпыну туралы алаңдататын кітап, міндетті түрде оқу керек» деп сипаттады. Кітапта Миннстің жалған паспорт жасағаны үшін тұтқындалуы туралы мәліметтер бар, бұл ақпаратты Финстад берген, ол, Dallas Morning News хабарлағандай, «сот және Хьюстон полициясының қолынан қашып, әрең ұсталған, өте ақылды және күрделі адам туралы оқиғаны қорқынышсыз зерттеді». 1997 жылы «Жыланмен ұйықтасқан» CBS телеарнасында көрсетілді, ал Финстад – атқарушы продюсердің көмекшісі болды. 1988 жылы Финстад Иордания королевасы Нур туралы мақала жазды, ол Принстон университетінің әйелдерді алғаш рет қабылдаған курсынан кейін Хусейн патшаға үйленген әдемі ақшашты американдық («Лиза Халабидің керемет саяхаты»). Бұл Финстадтың Персы шығанағындағы соғыстан кейін Виллард баспасымен королева Нурдың өмірбаянын жазуға келісімшарт жасауына әкелді. Финстад зерттеулері үшін Таяу Шығысқа және басқа да елдерге көптеген сапарлар жасады. Қолжазба саяси себептермен тоқтатылды. Кейіннен CBS журналдағы мақаланы сатып алды. Финстад келесі үш жыл бойы зерттеулер жүргізіп, «Бала келін: Присцилла Болие Преслидің айтылмаған тарихы» (1997) кітабын жазды. Финстад Присцилла Болиеудің балалық шағы туралы егжей-тегжейлі мәліметтер келтірді, соның ішінде Присцилланың он бір жасында нағыз әкесін білгенін, 14 жасында Элвис Преслимен танысқанын, олардың некесін және ажырасқаннан кейін Элвис Пресли компаниясын басқарғанын айтты. «Бала келін» Присцилла Преслимен, оның отбасымен, жақын достарымен, сыныптастарымен, әріптестерімен және Элвис Преслинің Мемфистегі және Германиядағы айналасындағы көптеген адамдарымен, соның ішінде Присцилланы Элвиспен таныстырған Элвис Преслидің бұрынғы әскери досы Кьюри Грантпен кең ауқымды сұхбаттарға негізделген. Harmony/Crown 1997 жылы «Бала келін» кітабын жариялады, ал Century London кітабын Ұлыбританияда жариялады. «Бала келін» бірнеше қаланың бестселлер тізіміне енгенімен, Присцилла Кьюри Грантқа қарсы сотқа жүгінді, ол оны Элвис Преслимен таныстыру үшін онымен жыныстық қатынаста болғанын жоққа шығарды. Кітапта Финстад Грант пен Присцилла Преслимен бірлесіп жасаған сұхбатынан үзінділерді келтірді, олар Финстадтың тәуелсіз құжаттаған кейбір мәселелеріне келіспеді. Присцилланың талабы Грантқа қарсы сот шешіміне әкелді, ол Присцилладан кем дегенде 10 миллион доллар талап етті. Оған 75 мың доллар төлеуге міндеттелді. Алайда, Финстад пен оның баспашысы сот ісіне қатысқан жоқ, және Финстад пен оның баспашысы кітаптағы оқиғаларға қатысты өздерінің пікірлерінде тұрды. Entertainment Weekly журналы: «Присцилланың құпиялары ашылып жатыр, көптеген дереккөздермен сұхбаттасу арқылы дәлелденді» деді. Crown 2005 жылы «Бала келін» кітабын қайта басып шығарды. «Финстадтың зерттеулері мен Присцилланың күрделі мінезін талдауы қызықты оқуға мүмкіндік береді», - деп жазды Лиз Смит New York Post газетінде.

2000 жылдан бері жұмыс

2001 жылы Финстад «Наташа: Натали Вудтың өмірбаяны» атты «Нью-Йорк Таймс» бестселлерін жазды, оны Harmony/Crown баспасы шығарды және Ұлыбританияда Century London баспасында жарық көрді. «Наташа» 2001 жылы «Сан-Франциско Хроникасы» газетінің пікірінше, ең жақсы кино кітабы деп танылды, сондай-ақ «Экономист» журналы оны 2001 жылғы ең үздік 10 кітаптың бірі деп атады. «People» журналында жарияланған «Наташа» туындысын «Premiere Magazine» журналы «Натали Вудтың ең толыққанды бейнесі» деп бағалады. «Чикаго Трибьюн» газеті оны «керемет зерттелген, терең түсінік беретін, қызықты кітап» деп сипаттады, ал «Балтимор Сан» газеті «кейбір ойлар есіңізде қалдырады» деп жазды. «Variety» басылымы «Финстад Вудтың ауыр балалық шағы, оның үлкен мазасыздығы және оның құпиялы өлімі туралы ашқан ақпараттары қатты алаңдатады» деп мәлімдеді. «Торнто Нэшнл Пост» газеті «Жүрек аударады» деп жариялады. «Мистикалық ерекшеліктерге толы өмір, академиялық шеберлікпен суреттелген, ал шыңы – суға батып өлу – Чеховтың туындысындай болжамды» делінген. «Наташа» фильмінің құқықтарын ABC 2001 жылы, кітаптың басылымға түсуінен бұрын сатып алды. Питер Богданович оның бейімделуін режиссерлік етті, ол ABC телеарнасында үш сағаттық фильм ретінде көрсетілді және Австралияда төрт сағаттық мини-сериал ретінде көрсетілді. Финстад – атқарушы продюсер. «The New York Times» газеті Финстадтың кітабына «ертегідегі аңыздар мен камера тоқтағаннан кейін не болғанының шындығын қатар келтіретін қайғылы, терең портрет» деп баға берді. «Вашингтон Пост» газетінің кітап туралы рецензиясында Джонатан Ярдли «Финстад бұл қаланың арман фабрикасы әйелдерді бір мезгілде жұлдыздарға айналдырып, оларды қалайша жалғыз қалдыратынын жақсы түсінеді» деп атап өтті. Финстадтың Harmony/Crown редакторы оған актер, продюсер, жазушы және режиссер Уоррен Биттидің өмірбаянын жазуды ұсынды. Нәтижесінде «Уоррен Битти: Жеке адам» атты кітап 2005 жылы АҚШ-та Harmony/Crown баспасында және Лондонда Aurum баспасында жарық көрді. «The Sunday Times» (Лондон) басылымы оны 2005 жылғы ең үздік бес ойын-сауық кітабының бірі деп таныды, оны «перфекционист пен өте табысқа жеткен адамның тартымды зерттеуі» деп сипаттады, «жақсы зерттелген және қызықты, жылдың ең үздік жұлдыздық өмірбаяны екені сөзсіз». «USA Today» газеті оны «керемет өмірбаян» деп атады, ал тағы бір рецензент оны «Битти мен Ширли Маклейннің өмірлеріне үнемі сілтеме жасайтын күрделі тұлғаның қызықты есебі» деп сипаттады. «Баптисттік Вирджинияның олардың таңғажайып өмірлеріне тигізген әсері, сондай-ақ олардың эмоциясыз әкесі (оның жетіспеушілігін некеге байланыстырған) және канадалық драма мұғалімі анасының тәрбиесі қызықты» делінген. «Сыйлықтармен марапатталған суретші Сюзанна Финстад Биттидің әйелдерге құштарлығын жасырмай жазды», - деп жазды сыншы Аллан Хантер. «Ол, алайда, олардың үлкен суреттің бір бөлігі екенін түсінеді. Финстад Биттиді не қозғалтатынына қатысты өте маңызды портрет жасайды».

Киноға бейімделу

"Жынмен серіктесу және Наташа: Натали Вудтың өмірбаяны" теледидарға бейімделді.