Кіріспе

Азаматтық құқықтар ұйымы

Ұлттық іс-қимыл желісі (NAN) – 1991 жылдың басында Нью-Йорк қаласында, Нью-Йорк штатында дін қызметкері Аль Шарптон құрған коммерциялық емес, азаматтық құқықтар ұйымы. 2016 жылы Vanity Fair журналы Шарптонды "елдегі ең ықпалды азаматтық құқықтар көшбасшысы" деп атады.

Ұйым

Ұйымның директорлар кеңесінің төрағасы – Rev. Доктор В. Фрэнклин Ричардсон, Маунт-Вернондағы Грейс баптист шіркеуінің пасторы. Директорлар кеңесі 1960 жылдардағы азаматтық құқықтар қозғалысында ең танымал болған тұлғаларды қамту дәстүрін сақтайды, себебі оған алғаш рет Харлемдегі Канан баптист шіркеуінің пасторы, Нью-Йорк қаласы, доктор Уайатт Ти Уокер және доктор Мартин Лютер Кинг-младшийдің бұрынғы атқарушы директоры төрағалық еткен. Доктор Уокерден басқа, доктор Кингтің жесірі, марқұм Корретта Скотт Кинг ұйымды қолдаған, ал оның ұлы Мартин Лютер Кинг III жыл сайынғы «Арман сақтаушылары» сыйлықтарын табыстау кешіне және Ұлттық конвенцияға қатысады. Ұлттық іс-қимыл желісінің жылдық конвенциясына бүкіл елден 8 мыңнан астам делегаттар мен БАҚ, бизнес, саясат, ойын-сауық және азаматтық құқықтар саласының көшбасшылары қатысады. 2007 жылғы конвенцияда алты президенттік үміткер қатысты және бұқаралық ақпарат құралдары оны «Шарптонның алғашқы сайлауы» деп атады. 2007 жылғы конвенцияда сөйлеген Барак Обама Рев. Ал Шарптонды «даусы естілмейтіндердің дауысы және әлсіздердің қорғаушысы» деп сипаттады. 2011 жылы президент Барак Обама олардың конвенциясында негізгі сөз сөйлеп, NAN-ның белсенділігін жоғары бағалап: «Ұлттық іс-қимыл желісі – Ұлттық «қанағаттану» желісі емес, ол Ұлттық «іс-қимыл» желісі» деді. 2014 жылдың сәуір айында өткен Ұлттық іс-қимыл желісінің конвенциясына шамамен 7000 адам қатысты, бұл ұйым тарихындағы ең ірі шара және елдегі ең үлкен азаматтық құқықтар жиыны болды. 2014 жылғы конвенцияда президент Барак Обама 1200-ден астам қатысушыға сөз сөйлеп, дауыс беру құқығы мәселесін көтеріп: «Біз іс-қимыл жасауға бейімделген ұлттық желі құруымыз керек. Біз оны Ұлттық іс-қимыл желісі деп атауымызға болады» деді. Демократтық партиядан президенттікке үміткерлер Хиллари Клинтон мен Берни Сандерс 2016 жылғы «Күміс мерейтой» Ұлттық іс-қимыл желісінің конвенциясында сөз сөйледі. «Сіздер қару-жарақ зорлық-зомбылығына қарсы тұрып, қылмыстық әділет реформасын қолдап, жастарға жұмыс табуға көмектесесіздер, корпорацияларды жауапкершілікке тартасыз және миллиондаған жолмен көбінесе естілмейтін дауыстарды көтеріп жүрсіздер», – деді Клинтон сөйлеген сөзінде. Ұлттық іс-қимыл желісінің бас кеңсесі Гарлемде, Нью-Йорк қаласында орналасқан, ал Вашингтон, Атланта және Лос-Анджелесте өңірлік кеңселері бар. Қазіргі уақытта оның ел бойынша 105-тен астам бөлімшесі бар.

Басты мәселелер

Ұлттық іс-қимыл желісі нәсілдік тексеру, полицияның зорлық-зомбылығы және Пуэрто-Рикодағы Виэкс аралындағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бомбалау оқулары сияқты маңызды мәселелерге ұлттық назар аударғаны үшін кеңінен танымал. Ерекше айта кетерлік жайт, ұйым Амадю Диалло, Абнер Луима, Патрик Доримонд (Нью-Йорк), Эрик Гарнер (Нью-Йорк қаласының барлық тұрғындары) және Майкл Браун (Фергюсон, Миссури штаты) ісіндегі полиция зорлық-зомбылығына қатысты белсенді түрде араласты. 1999 жылы ұйым жарнама индустриясындағы теңсіздіктерді жоюға бағытталған The Madison Avenue Initiative (MAI) бағдарламасын іске қосты. MAI белгілі бір радиостанцияларда таратылған, "Кац меморандумы" деп аталған, нәсілдік сипаттағы меморандумнан кейін құрылды, онда жарнама берушілер "күдіктілер емес, тұтынушылар" іздегендігі айтылды. Осы меморандумды мойындау корпорациялардың шығыс саясатын зерттеуге бастама берді, атап айтқанда, олардың афроамерикандық және латын американдық басылымдармен және жарнама агенттіктерімен жарнамалық бюджеттері тұтынушылық базаларына сәйкес келе ме екенін тексерді. 2000 жылы ұйым Truth Hamer Voter Registration and Education Initiative (Шындықты дауыс беруге тіркеу және білім беру бастамасы) бастамасын іске қосты. Truth Hamer Initiative бір миллион әйелді дауыс беруге тіркеуді мақсат етті, бұл мақсатта дәстүрлі түрде назардан тыс қалған аймақтардағы халыққа, мысалы, мемлекеттік тұрғын үйлерге, уақытша тұрғын үйлерге және ауылдық аймақтарға бағытталды. Шарптонның ұйымы президенттік үміткерлердің қолдауын, соның ішінде Хиллари Клинтон мен Барак Обаманың қолдауын жиі алды.

Жасыл жеміс

2011 жылы Walgreens компаниясы Express Scripts компаниясымен ынтымақтастығын тоқтатуды жариялады, бұл бағдарлама көбінесе мұқтаж жандарға арналған және оларға дәрі-дәрмекке жеңілдік беруді көздеген. Бұл жағдай төмен кірісті азаматтардың дәрі-дәрмекке жұмсайтын қаражатын 30 пайызға дейін арттыруы мүмкін еді. Рев. Ал Шарптонның Ұлттық әрекет желісі бастауымен, аз ұлт өкілдерінің коалициясы Walgreens компаниясының бас директоры Грегори Уассонға қайта қарау туралы шақыру хаттарын жіберді. Хаттарды Ұлттық испаниялық христиандық көшбасшылар конференциясы, Нәсілдік теңдік конгресі, Испаниялық көшбасшылық қоры және тағы да басқа ұйымдар жіберді.

Comcast NBCUniversal келісімшарты

2011 жылы Ұлттық іс-қимыл желісі Ұлттық қалалық лигасы мен NAACP-мен бірігіп, үш жетекші азаматтық құқық ұйымы мен Comcast NBCUniversal арасында келісімге келу үшін күш біріктірді. Федералды байланыс комиссиясына (FCC) ұсынған құжаттарының бөлігі ретінде Comcast NBC Universal афроамерикандықтарға тиесілі және оперируші екі телеарнаны (олардың екеуі Magic Johnson және Sean "Diddy" Combs-қа берілді) қоса, төрт телеарнаны ұсыну туралы жазбаша түсіністік меморандумына келісті. Меморандум барлық бизнес-бөлімдерді қамтитын, корпоративтік басқару, жұмыспен қамту/жұмыс күшін тарту және сақтау, сатып алу, бағдарламалау, қайырымдылық және қоғамдық инвестициялар сияқты бес бағытқа баса назар аударатын толыққанды міндеттеме болды. Оқ оқталғаннан кейін алты аптадан соң Зиммерман тұтқындалды. 2013 жылдың 13 шілдесінде Джордж Зиммерман екінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәсіз деп танылды. Ол сондай-ақ, жеңіл қылмыс санатындағы адам өлтіруден де ақталды. 2013 жылдың 20 шілдесінде Ұлттық іс-қимыл желісі Зиммерманның үкіміне және «өзіңді қорғау» заңдарына наразылық білдіру үшін елдің 100 қаласында митингтер ұйымдастырды. 2014 жылдың 10 наурызында Ұлттық іс-қимыл желісі Флорида штатының астанасына шеру ұйымдастырып, «өзіңді қорғау» заңдарына қарсы наразылық көрсетті. Шараға Трейвон Мартин, Джордан Дэвис және Оскар Грант отбасылары қатысты. Өзін-өзі қорғау үшін 25 жылға сотталған АҚШ Әуе күштерінің әскери қызметкері Майкл Джайлстың отбасы да қосылды.

Тоқтатып , тексеріп шығу

2012 жылдың 17 маусымында Ұлттық әрекет желісі NAACP, SEIU және тағы 115 ұйыммен бірге Манхэттендегі Бесінші авенюден Stop and frisk тоқтатылуын талап ете отырып шеруге қатысты. Бұл Нью-Йорк полиция департаментінің саясатына Ұлттық әрекет желісі көп жылдар бойы қарсы болды және оған қарсы айтты, себебі ол түрлі терілі адамдарға қатысты жасайтын кемсітушілікке және Stop and frisk тоқтату арқылы жасалған деректер базасына наразылық білдірді. Нью-Йорк полициясының мәліметтері бойынша, 2011 жылы қаладағы Stop and frisk шараларында ұсталғандардың шамамен 90 пайызы қара және латын американдықтар болды. Қала халқының арасында қара және испаниялықтардың үлесі 53 процентен кемді құрайды. Барлығы 685 724 адам, яғни қала халқының 8,6 пайызы, "нақты күдік" негізімен полициямен ұсталды. Stop and frisk тоқтатулардың барлық санынан 605 328 адам мүлдем кінәсіз деп танылды (88 процент). 2014 жылдың қаңтар айында Нью-Йорк қаласының мэрі Билл де Блазио басшылығымен Флойд Нью-Йорк қаласына қарсы сот ісінен қаланың шағымын кері алу туралы келісімге қол жеткізілді.

Сатып алу және тексеру

2013 жылдың 29 қазанында Ұлттық іс-қимыл желісі және басқа да азаматтық құқықтарды қорғау ұйымдары дүкенде тексеру жұмыс тобын құрып, Barneys компаниясының бас директоры Марк Лимен алғашқы кездесуін өткізді. Бұл кездесуге себеп, жас афроамерикандық ер адам Barneys дүкенінен дизайнерлік белбеу сатып алғаннан кейін, дүкеннен шыққан соң, Нью-Йорк полиция департаментінің жасырын қызметкерлері тоқтатып, Barneys қызметкері сатудан көңілі толмағанын жеткізгенін айтқан. Сот құжаттарында Кристиан өзінің түбіртегін, дебеттік картасын және жеке куәлігін көрсеткені, бірақ екі сағаттан астам уақыт ұсталғанға дейін "мұндай қымбат нәрсені қалай алуға болатыны" туралы сұрақ қойылғанын мәлімдеді. Соңында, ешқандай айып тағылмады. Осы алғашқы кездесуде Barneys бас директоры Марк Ли компанияның әділдік пен теңдікке берілгендігін көрсететінін қамтамасыз ету үшін Barneys компаниясының тәжірибесі мен процедураларын жан-жақты қарауға уәде берді. Бұл кездесуден кейін жұмыс тобы Macy's Inc. төрағасы Терри Лундгренмен кездесіп, ұқсас мәселелерді талқылады. Осы кездесулердің нәтижесінде 2013 жылғы мерекелік сауда маусымында жарияланған «Тұтынушылардың құқықтары туралы жарғы» жасалды. Жарғыда көрсетілген құқықтардың бірі – дүкен күзетшілерінің, олардың кейбіреулері қарапайым киіммен жүрсе, клиенттермен қарым-қатынас жасағанда өзін таныстыруы керек. Ұрлық жасады деген күдікпен ұсталған адамдарға қатысты "шамадан тыс күш қолдану" немесе "қорқытушы, әдепсіз тіл қолдану" тыйым салынған. Қылмыс жасады деп күдіктелген адамдар "тек ақылға қонымды тәртіппен және ақылға қонымды мерзімнен аспай" ұстауға алынуы мүмкін.

Вашингтонның 50 жылдығына арналған шеру

2013 жылдың 24 тамызында Ұлттық іс-қимыл желісі Вашингтондағы шерудің 50 жылдығына арналған "Арманды жүзеге асыру үшін ұлттық іс-қимыл" шеруін ұйымдастырды. Шеруді Рев. Ал Шарптон және Мартин Лютер Кинг III басқарды, олармен бірге: АҚШ Бас прокуроры Эрик Холдер; Конгрессмен Джон Льюис; Нэнси Пелоси, Палатаның Демократиялық партиясының жетекшісі; Демократиялық партияның үгітшісі Стень Хойер; Трейвон Мартин мен Эммет Тилдің отбасылары және тағы да көптеген адамдар қатысты. Ұлттық іс-қимыл желісі белсенділер мен шерушілерді тасымалдаған 1000 автобусты жинады.

Министрлер әділдік үшін шеруде

2017 жылдың 28 тамызында Ұлттық іс-қимыл желісі Әділет үшін министрлер шеруін ұйымдастырды. Расизмге қарсы күреске бағытталған бұл шараға мыңдаған христиан, яһуди, мұсылман және сикх дін қызметкерлері қатысты. Шеруде президент Дональд Трамптың «Бірлікте оңға» митингіне берген жауабы да сынға алынды, сол митингіде көлік шабуылынан бір адам қаза тапқан еді.

Салық және жалақы туралы даулар

АҚШ пен Нью-Йорк штатының үкіметтері ұйымды салық төлеу ережелерін бұзғаны үшін тергеді. 2006 жылға дейін Ұлттық іс-қимыл желісі жалақы салығы және айыппұлдар бойынша 1,9 миллион доллар қарыз болды. 2008 жылғы салықтық тексеруге байланысты Ұлттық іс-қимыл желісінің көптеген демеушілері шақырылды, олардың ішінде Anheuser Busch та болды. Ұйым бұл өсімнің себебін Шарптонның бұрын Ұлттық іс-қимыл желісіне берген қарыздарын қайтарумен түсіндірді.

Грейс шіркеуінің веб-сайттары

2016 жылы Rev. Шарптонның жанындағы адам және оның NAN ұлттық кеңесінің мүшесі, Rev. доктор Бойз Кимбер, кәсіпкер және қайырымдылық шараларын қолдайтын Дон Ваккаромен бірлесіп, Grace Church Websites ұйымын құрды. Бұл коммерциялық емес ұйым шіркеулерге өздерінің веб-сайттарын жасауға және іске қосуға көмектеседі.