Кіріспе

Атом ядроларының қатысуымен жүзеге асатын өзара әрекеттесулердің ықтималдығы. Ядролық деректер – атом ядроларының қатысуымен болатын әртүрлі физикалық өзара әрекеттесулердің өлшенген (немесе бағаланған) ықтималдығын көрсетеді. Ол осы өзара әрекеттесулердің мәнін түсінуге көмектеседі, көптеген модельдер мен симуляцияларға негізгі деректерді ұсыну арқылы, мысалы, бөліну және синтез реакторларының есептеулері, қорғаныш және радиациялық қорғау есептеулері, қауіпсіздік деңгейі, ядролық қарулар, ядролық физика зерттеулері, медициналық радиотерапия, радиоизотоптық терапия және диагностика, бөлшектер үдеткіштерінің жобалау және жұмыс істеуі, геологиялық және экологиялық жұмыстар, радиоактивті қалдықтарды кездеру есептеулері және ғарыш сапарларының есептеулері сияқты салаларда қолданылады. Ол ядролық физика және ядролық инженерия салаларына қатысты барлық тәжірибелік деректерді біріктіреді. Оған шашырау және реакция қималары (әдетте, энергия мен бұрыш функциялары), ядролық құрылым және ядролық ыдырау параметрлері сияқты көптеген физикалық шамалар кіреді. Ол нейтрондар, протондар, дейтерон, альфа бөлшектері және зертхана жағдайында қолданыла алатын барлық ядролық изотоптарды қамтиды. Жоғары сапалы ядролық деректерді қажет етудің екі негізгі себебі бар: ядролық физиканың теориялық модельдерін дамыту және радиация мен ядролық энергияны қолдану. Көбінесе осы екі аспектінің арасында байланыс болады, себебі қолданылу салалары белгілі бір теориялық салалардағы зерттеулерге түрткіс береді, ал теория жаңа немесе жақсартылған технологиялық идеяларға әкелуі мүмкін сандық мәндерді немесе құбылыстарды болжау үшін қолданылады.

Ядролық деректерді бағалау

Халықты қорғау үшін қажетті сапа деңгейін қамтамасыз ету мақсатында, ядролық тәжірибелік деректердің нәтижелері кейде ядролық деректер ұйымдары тарапынан бағаланып, ядролық деректер кітапханасын құруға негіз болады. Бұл ұйымдар бірнеше өлшемдерді қарастырып, кітапханаларды жариялау алдында ең жоғары сапалы өлшемдер бойынша келісімге келеді. Егер деректер өлшенбеген немесе өте күрделі болса, ядролық модельдердің параметрлері түзетіледі, нәтижеде алынған деректер маңызды эксперименттермен сәйкес келеді. Бағалаудың нәтижесі дерлік барлық жағдайда ЭДФ (Evaluated Nuclear Data File) форматындағы деректер файлы түрінде сақталады. Файлдардың көлемін ұқсас деңгейде ұстау үшін, олар нақты деректер кестелері мен резонанстық параметрлердің комбинациясын қамтиды, оларды арнайы құралдармен (мысалы, NJOY) нүктелік деректерге қайта құруға болады.

Ядролық деректер ұйымдары

Ядролық реакциялар деректері орталықтарының халықаралық желісі (NRDC) – Халықаралық атом энергиясы агенттігінің басшылығымен жұмыс істейтін ядролық деректер орталықтарының бүкіл әлемдік ынтымақтастығын құрайды. Желі ядролық реакциялар деректерін әлем бойынша жинау, толықтыру және таратуды үйлестіру мақсатында құрылды. Кесінділерді бағалау жұмыс тобы (CSEWG) – АҚШ және Канаданың Ұлттық ядролық деректер ұйымы. Бұл ұлттық зертханалардың, индустрияның және университеттердің бірлескен жұмысы болып табылады, олар ENDF/B файлындағы деректерді жасайды. Бірлескен бағаланған ядролық бөліну және синтез (JEFF) ұйымы Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) Ядролық энергия агенттігінің (НЭА) мүшелерінен тұрады. Олар JEFF файлындағы деректерді шығарады, ол да әмбебап ENDF форматында ұсынылған. Жапон ядролық деректер комитеті (JNDC) Жапонның бағаланған ядролық деректер кітапханасын (JENDL) басқарады. Бұл жұмыс Жапония атом энергиясы агенттігінің (JAEA) ядролық деректер орталығы арқылы үйлестіріледі.

ENDF/B файлдарының жариялануы

ENDF/B файлдарының тарихи шығарылымдары төменде қысқаша келтірілген. Файл нұсқасы Шығарылған күні ENDF/B I 1968 ENDF/B II 1970 ENDF/B III 1972 ENDF/B IV 1974 ENDF/B V 1978 ENDF/B VI 1990 ENDF/B VII 2006 ENDF/B VII.1 2011 ENDF/B VIII 2018

JEFF файлдарының тарихи шығарылымдары төменде қысқаша келтірілген. Файл нұсқасы Шығарылған күні JEF 2.2 1992 JEFF 3.0 2002 JEFF 3.1 2005 JEFF 3.1.1 2009 JEFF 3.1.2 2011 JEFF 3.2 2014 JEFF 3.3 2017