Кіріспе

Американдық регби футболшысы (туған 1962)

Стэнли Моррис Гелбауг (4 желтоқсан 1962 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби регби футболшысы, Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Буффало Биллз», «Феникс Кардиналз» және «Сиэтл Сихокс» командаларында квотербек ретінде ойнаған. Ол «Лондон Монархтарымен» Америка регби футбол лигасының (WLAF) әлемдік лигасында ең үлкен жетістіктеріне қол жеткізді, онда лиганың ең құнды ойыншысы атанды. Ол университетте «Мэриленд Террапинс» командасы үшін регби ойнады.

Алғашқы жылдар

Гелбоу футбол, баскетбол және жеңіл атлетикадан Камберленд аңғарындағы орта мектепте көзге түсті. Ол квотербек, пант беруші және гол соққысы оқушысы ретінде ойнады. Ол Мэриленд университетінен футболға стипендия алды. Қызыл көйлекті бірінші курста жазда кең қабылдағыш ретінде сыналып, күзде қайтадан квотербекке ауыстырылды. Ол алғашқы екі жарым жылын 1983 жылы Бумер Эсиасонның, ал 1984 жылы Франк Райхтың қосалқы құрамында өткізді. Рейх 4-ші аптада Уэйк Форестқа қарсы ойында иық жарақатын алғаннан кейін Гелбоу негізгі ойыншы болды. Пенсильвания штатына қарсы жеңілген ойында ол 48 пас беріп мектеп рекордын жаңартты, сосын Гелбоу мен «Терпс» үш рет қатарынан жеңіске жетті. 9-шы аптада Берни Косар мен ұлттық чемпион атанған «Майами Харрикенс» командасына қарсы ойында «Харрикенс» бірінші жартыда 31:0 есебімен алға шықты. Гелбоудың орнына Рейх келді, ол «Терпс» командасын екінші жартыда 42:40 есебімен керемет қайта оралуға жетектеді, бұл сол кездегі колледж футболы тарихындағы ең үлкен қайта оралу болды. Келесі маусымда ол маусым алдындағы рейтингте бірінші орын алған команданың негізгі квотербекі болды. Ол 2475 ярдқа пас беріп, Эсиасонның бір маусымдық рекордын бұзды. Сонымен қатар, «Клемсон университетіне» қарсы өткен ойында 361 ярдқа пас беріп, ойын кезіндегі ең көп ярд көрсеткіші бойынша рекордты жаңартты, ACC-де жалпы есеп бойынша 216,8 ярдпен көшбасшы болды және пас беру тиімділігі бойынша екінші орынға шықты. Команда жалпы есепте 9-3 көрсеткішін көрсетсе де, Атлантикалық конференцияда 6-0 есебімен жеңіске жетіп, конференция титулын жеңіп алды. Маусым «Сиракузаға» қарсы жеңіспен аяқталды, онда ол 223 ярдқа пас беріп, екі тачдаун жасады және бір рет жүгіріп ұпай алды. Гелбоу ойынның ең құнды ойыншысы аталды. Ол колледжтегі карьерасын мектеп тарихында жалпы есеп бойынша ярд көрсеткіші бойынша екінші, ал аяқталған пас саны бойынша үшінші орында аяқтады. Ол бастаған ойындарда 13-4 есебін көрсетті және үш рет 300 ярдтан астам көрсеткен алғашқы «Terrapins» квотербекі болды.

Буффалодағы күрес

Гелбоу 1986 жылғы NFL драфтының алтыншы раундында (жалпы 150-ші нөмір) «Даллас Каубойз» командасына таңдалды. 18 тамызда ол Реджи Кольерден орын алға жылжуға мүмкіндік таппағандықтан құрамнан шығарылды. Ол қысқа мерзімге Канадалық футбол лигасының «Саскачеван Рафрайдерс» командасының пант берушісі болды және 7 қазанда босатылуға дейін 45 пантта 40,2 ярдты орташа есебімен орындады. Ол сондай-ақ резервтік квотербек ретінде де қызмет етті, бірақ бір де бір пас жіберген жоқ. Гелбоу 1986 жылдың қараша айында «Буффало Биллз» командасымен келісімшарт жасады және Джим Келлидің қосалқы ойыншысы болды (ол 5 ойында қатысты). «Биллз» командасындағы мансабында ол төрт рет келісімшартқа қол қойып, төрт рет құрамнан шығарылды.

Еуропадағы табыстар

1990 жылдың көктемінде Ұлттық футбол лигасы Еуропадағы бірнеше командалармен ойыншыларды дамыту үшін Америка футбол лигасының әлемдік лигасы деп аталған лига құрды. Джим Хаслетт, Гельбаудың бұрынғы командаласы «Биллз» командасынан, «Сакраменто Сурдж» командасының көмекші жаттықтырушысы болды. Хаслетт Гельбауды кеңсе жабдықтарын сатудан бас тартып, футболға оралуға көндірді. Жоспар бойынша, «Сурдж» Гельбауды лиганың қосымша драфтында таңдауға тиіс болды. Алайда, «Сурдж» Гельбауды таңдамай, орнына желілік қорғаушы Энтони Хентонды таңдады. Соңында ол «Лондон Монархтары» құрамына қосылды. Гельбау бұл жұмыстың ұзаққа соқпайтынын ойлады, тіпті драфттан өткеннен кейін де, оқытушылық куәлігін алып, Мэриленд штатының Хайатсвилл қаласындағы «ДеМата католик орта мектебінде» сабақ беруді жоспарлады. Гельбаудың Джон Хортонға 96 ярдтық тачдаун пас бергені лиганың алғашқы тачдаун пас болды. 2-аптада ол негізгі ойыншы болып толыққанды қатыса бастады және «Монархтарды» «Нью-Йорк/Нью-Джерси Найтс» командасына қарсы үйінде өткен ойында жеңіске жеткізді, бұл Гельбау үшін үш ойынның біріншісінде 300 ярдтан асып түсуіне мүмкіндік берді. 5-аптада ол төрт тачдаун және 286 ярд жинады, нәтижесінде «Монархтар» «Монреаль Машин» командасын 45:7 есебімен ұтты. Келесі аптада ол «Монархтарды» 361 ярд және үш тачдаунмен «Ралей Дарем Скайхокс» командасына қарсы жеңіске жеткізді. 8-аптада «Найтс» командасына қарсы өткен ойында жарақат алғаннан кейін, ол келесі ойында 325 ярд және тачдаунмен «Сакраменто Сурдж» командасына қарсы жеңіске жетті. Ол өзінің жетістіктерінің көп бөлігін «Nasty Boyz» деген лақап атымен танылған шабуылдық желісіне қарыздар деп есептейді, олар лигада ең аз қаптарға жол берді. «Монархтар» тұрақты маусымды «Барселона Драконс» командасына 20:17 есебімен ұтып аяқтады; бұл жеңіліс жылдың жалғыз жеңілісі болды. Әлемдік кубокта Гельбау «Монархтарды» тиімді басқарды, 191 ярдқа және екі тачдаунға пас берді, нәтижесінде «Монархтар» «Барселона» командасын 21:0 есебімен ұтты. Ол маусымды бірнеше көрсеткіш бойынша көш бастады; оның 2655 ярды, 92.8 пассивтік рейтингі және .624 аяқталу пайызы лигада ең жақсы көрсеткіштер болды, сонымен қатар ол тачдаун пас беруде де көш бастады (17). Соңында, WLAF алымды алып тастады, бұл Гельбауға кез келген командамен келісімшарт жасауға мүмкіндік берді. Екі тарап келісімге келе алмады және Гельбау тамыз айында босатылды. Бір аптадан кейін, «Филадельфия Иглз» командасы оны төрт рет ұстады, ал келесі аптада ол «Вашингтон Редскинс» командасына қарсы басымдықты жойғаннан кейін Крис Чандлердің пайдасына ауыстырылды. Гельбау Чандлер екі рет ұсталғаннан кейін «Нью-Орлеанс» командасына қарсы маусымның соңғы ойынында тағы бір рет қатысты; Гельбау «Кардиналдардың» жеңілісінде үш рет ұсталды. Кейін Гельбау 1992 жылғы WLAF маусымында «Монархтарға» оралатынын жариялады; ол келісімшарт бойынша оралуға міндетті болғанымен, оны мүмкін болатын NFL-ге қайта оралу үшін өзінің талантын көрсетудің тағы бір мүмкіндігі ретінде қарады. Ол «Сиэтл» командасымен келісімшарт жасады, себебі «Сихокстың» шабуылдық үйлестірушісі Ларри Кеннан «Монархтармен» оның жаттықтырушысы болған. Алайда, жаңа бас жаттықтырушы Рэй Уилсидің басшылығымен «Монархтар» жеті ойынды жеңіссіз аяқтады. Маусымның жалғыз жарқын тұсы «Монреаль Машин» командасын 45:13 есебімен жеңу болды, бірақ «Монархтар» маусымды 2-7-1 есебімен және Еуропалық дивизионда соңғы орында аяқтады. Лига 1992 жылғы маусымнан кейін ойынды тоқтатса да, Гельбау бір жылда екі маусымның стрессін тым көп деп атап, қайта оралуды қаламады. Оның алғашқы қатысуы 7-аптада «Даллас Каубойс» командасына қарсы МакГайрдың орнына шығуы болды, бірақ ол тачдаунға қайтарылған перехват жасады, нәтижесінде «Сихокс» 27:0 есебімен жеңілді. МакГайр жарақаттанған резервте және Стауфер жарақат алған кезде, Гельбау келесі аптада «Лос-Анджелес Рейдерс» командасына қарсы бастап шықты, бірақ «Сихокс» екінші апта қатарынан жабылып қалды. Ол келесі екі ойынды бастады, екеуі де «Сихокс» үшін жеңіліспен аяқталды, ал Стауфердің иық жарақатынан қайтып келуін күтті. «Сихокс» ойынды Джон Касайдың 32 ярдтық ойын жеңімпазының үстеме уақытында жеңді; Гельбау кешті 164 ярд және толық тоқсаннан аз уақыт ішінде тачдаунмен аяқтады. Гельбау 1993 жылғы маусымда жұмыстан босатылғанымен, оның жалғыз қатысуы «Нью-Ингланд Патриотс» командасына қарсы ойынның төртінші тоқсанында жарақат алған негізгі ойыншы Рик Мирерді ауыстыру болды. Содан кейін ол екі жыл бойы орындықта отырды, 1994 жылғы маусымның соңғы ойынында ғана қысқаша қатысты. 1996 жылы ол «Рейдерс» командасына қарсы соңғы тұрақты маусымдық ойынға қатысты, бірақ сілекей бұлшық етін жыртып, екінші сериядағы төмендеу кезінде жарақат алды. Гельбау 1996 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шықты.

Жеке өмір

Гелбаудың ойын кезіндегі лақап аты "Блюпринт" болды, себебі ол көптеген түрлі шабуылдық схемаларды жақсы білген. (Бұл лақап аты оның футболдан кейінгі мансабы үшін өте сәйкес болып шықты: қазір ол Мэриленд штатындағы интерьерлік құрылыс компаниясы "Кальмияның" аға вице-президенті.) Стен Денис Дель Веккио Гелбауға үйленген. Оның Пол және Элизабет есімді екі баласы, Эндрю, Патрик және Сэм есімді үш келіншегі, және Уайт есімді немересі бар.