Кіріспе

Ғасырлар бойы Өзбекстанда атпен жүрушілер мен палуандарды (күресшілерді) дамыту дәстүрі қалыптасқан. Бұл елде пайда болған спорт түрлерінің бірі – құраш, ол тік күрес түрі. Басқа күрес түрлері – белбоғлы құраш, турон және бойқұрған, олардың бәрі де бірдей тектен шыққан. Өзбекстанда футбол, бокс, күрес, футзал және дзюдо да танымал. Өзбекстанның астанасы Ташкент 2025 жылғы Азия жастар ойындарын қабылдайды. Өзбекстан 2024 жылы FIFA футзалдан әлем чемпионатын да өткізеді.

Олимпиада ойындары

Өзбекстан 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан бері жазғы және қысқы Олимпиада ойындарына қатысып, үлкен жетістіктерге қол жеткізіп келеді. Өзбекстан жазғы Олимпиада ойындарына төрт рет қатысып, бокстан бір алтын және бес қола медаль, күрестен екі алтын және екі күміс медаль, дзюдодан бір күміс медаль жеңіп алды. Өзбекстанның қысқы Олимпиада ойындарындағы жалғыз медалі – 1994 жылы шаңғы жарысынан алтын медаль. 2016 жылғы Рио Олимпиадасында Руслан Нұрудинов ерлер арасындағы ауыр атлетикадан 105 кг салмақ көтеруде алтын медаль жеңіп алды, жалпы салмағы 431 кг құрады, оның ішінде таза және итеруде 237 кг салмақ көтеріп, Олимпиада рекордын жаңартты. Өзбекстандық спортшылар 2021 жылы Токиода өткен Олимпиада ойындарында ерекше табысқа жетті. Еліміз үш алтын медаль жеңіп алды: Тхэквондодан Ұлуғбек Рашитов, ауыр атлетикадан Ақбар Дүйраев және бокстан Баходир Жалолов. Өзбекстандық гимнастка Оксана Чусовитина да осы жарыста өзбек туы астында 8-ші Олимпиада ойындарына қатысты.

Футбол

Футбол Өзбекстанда ең танымал спорт түрі. Өзбекстанның жоғары футбол лигасы – Өзбек лигасы, 2010 жылдан бері 14 командадан тұрады, ал бұрын 16 команда болған. Қазіргі чемпион – «Локомотив» (Ташкент), ал ең көп чемпиондық жеңген команда – «Пахтакор» (Ташкент) клубы, олар сегіз рет жеңіс тойқаған. 2017 жылғы «Жылдың үздік ойыншысы» – Марат Бикмаев. Өзбекстанның ең сәтті футбол клубтары – «Бунёдкор», «Пахтакор» және «Насаф». 2011 жылы «Насаф» клубы АФК кубогын жеңіп, халықаралық клубтық кубокты ұтқан алғашқы өзбекстандық команда атанды. Өзбекстан клубтары бұрынғы, жыл сайын өткізілетін ТМД кубогына қатысқан. Өзбекстан U16 құрамасы 2012 жылы АФК U16 чемпионатын жеңіп алды. 2018 жылы Өзбекстанның 23 жасқа дейінгі құрамасы Қытайда өткен АФК U23 чемпионатына чемпион атанды. Өзбекстан ұлттық құрамасы Азия кубогындағы ең жақсы нәтижесін 2011 жылғы Азия кубогында төртінші орын алып көрсетті. Равшан Ырматов төрт жыл қатарынан (2008, 2009, 2010, 2011 және 2014) Азиядағы үздік төреші деп танылды. 2015 жылы Globe Soccer Awards шарасында ол «Жылдың үздік төрешісі» атанды. «Бунёдкор» стадионының сыйымдылығы 34 000 орынды құрайды және көбінесе футбол матчтары үшін пайдаланылады.

Баскетбол

Өзбекстан бұрынғы күшті Кеңес Одағының ұлттық баскетбол құрамасының бір бөлігі болды. Құрама тарағаннан кейін Өзбекстан жеке құрамасын құрды, ол 1990-шы жылдардың ортасы мен 2000-шы жылдардың ортасы аралығында белгілі бір жетістіктерге қол жеткізді.

Мұз хоккейі

Өзбекстан бұрын Кеңес Одағының шайбалы хоккей құрама командасының құрамында болған. 2019 жылы «ХУМО» Ташкент кәсіби шайбалы хоккей командасы құрылды, мақсаты – болашақта Еуразияның жоғары деңгейлі лигасы – Континенталдық хоккей лигасына (KHL) қосылу. «ХУМО» 2019-20 маусымында екінші деңгейлі Жоғарғы хоккей лигасына (ЖХЛ) қосылады. «ХУМО» командасы өз ойындарын 175 миллион евродан астам құны бар «ХУМО Ice Dome» мұз сарайында өткізеді; команда мен арена аты мифтік Huma құсынан алынған, ол бақыт пен бостандықтың символы. «ХУМО» Ташкент 2019 жылдың ақпан айында жаңадан құрылған Өзбекстан мұз хоккей лигасының мүшесі болды. UIHL құрамында «Бинокор» Ташкент, «ХК» Ташкент және «Семург» Ташкент командалары да болды, барлық командалар «ХУМО» мұз сарайында ойнады. «Семург» плей-оффта жеңіске жетіп, чемпион атанды. Өзбекстан хоккей федерациясы (UHF) Халықаралық шайбалы хоккей федерациясына (IIHF) мүше болу және IIHF жарыстарына қатысатын ұлттық шайбалы хоккей құрамасын құруға дайындық жұмыстарын бастады.

Регби одағы

Өзбекстан бұрын КСРО-ның ұлттық регби құрамасының бір бөлігі болған, бірақ 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Өзбекстан өз ұлттық құрамасын жасады.

Гандбол

Гандбол Өзбекстанның ең көп таралған спорт түрлерінің бірі, бірақ оның ерекше нәтижелері жоқ.

Футзал

Футзал – Өзбекстанның ең танымал спорт түрлерінің бірі. Ұлттық футзал құрамасы ФИФА футзал әлем чемпионатына 2016, 2021 және 2024 жылдары үш рет қатысып, 2016 және 2021 жылдары 1/16 финалға өтті. Олар сондай-ақ АФК футзал Азия кубогына 15 рет қатысып, төрт рет күміс жүлдегер атанды. Өзбекстан 2024 жылғы ФИФА футзал әлем чемпионатын қабылдайды, бұл Өзбекстан тарихында ФИФА турнирін алғаш рет өткізуі.

Су полосы

Өзбекстанның 20 жасқа дейінгі әйелдер су полосы құрамасы 2021 жылғы FINA жастар су полосы әлем чемпионатына қатысу құқығын алды.

Шахмат

Өзбекстан 2022 жылы Үндістанның Ченнаи қаласында өткен шахмат олимпиадасында күтпеген жеңіске жетті. Өзбекстан құрамасы жеңіліссіз өтіп, артық салмақты Армения және Голландия командаларын жеңіп, алдымен қойылған Үндістан мен АҚШ командаларымен тең түсті. Өзбекстан құрамасы 2022 жылдың қараша айында Иерусалимде өткен командалық әлем чемпионатында екінші орын алып, өзінің тұрақтылығын көрсетті. Өзбекстанның бас ойыншысы Нодирбек Абдусатторов 2021 жылғы жылдам шахмат әлем чемпионатында Ресей гроссмейстері Ян Непомнячнийге қарсы плей-оффта жеңіске жетіп, қазіргі жылдам шахматтың әлем чемпионы атанды.