Кіріспе
Гейдж – АҚШ, Оклахома штатының Эллис округіндегі қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 433 адамды құрады.
Тарих
Эллис округінің орталық бөлігінде, SH 46 тас жолында орналасқан, округ орталығы Арнеттен солтүстікке қарай он үш шақырым, ал SH 15 тас жолында Вудвордтан оңтүстік-батысқа қарай жиырма бір шақырым жерде жатқан Гейдж қаласы көлік инфрақұрылымының дамуының нәтижесінде өркендеді. Форт-Саплайдан Форт-Эллиотт/Мобитиге (Техас штаты) дейінгі әскери жол болашақ қаланың жанынан өтті, ал солтүстік-батысқа қарай екі шақырым жерде Кішкентай Үлкен және Үлкен Үлкен өзендерінің тоғысында пошта станциясы орналасқан еді. 1887 жылы Оңтүстік Канзас темір жолы (кейіннен Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолының бір бөлігі) Канзастан Техас Панхэндліне дейін солтүстік-батыс Оклахома арқылы желі салды. Шілде айында Волф-Крикке жақын жерде, Чикаго темір жолының қаржы директоры Лайман Дж. Гейджтің құрметіне аталған Гейдж станциясы құрылды. Бұл аймақ бұрын түрлі жазықтықтардағы үндістер тайпаларының иелігінде болған, бірақ 1893 жылдың қыркүйегінде жерді иелену арқылы ашылған Чероки аймағының бөлігіне айналды. Содан кейін болашақ Гейдж қаласының орны Вудвард округіне қосылды. Жер бөлісінен бір жыл өткен соң, Джон Барр және Фредерик Д. Вебстер сияқты бірнеше қоныс аударушылар теміржол аялдамасының жанында жер телімдерін алды. 1895 жылдың ақпанында пошта бөлімі ашылды, ал Вебстер пошта бастығы болып тағайындалды. 1898 жылға қарай қауымдастық алты дүкен, қонақ үй және ағаш кесетін зауытты қамтамасыз ете алатын деңгейге жетті. 1901 жылы оңтүстіктегі Киова, Команчи және Апачи жерлерін ашуға байланысты жаңа адамдар қалаға және шаруалар жақын жерлерде жер сатып алуға тартылды. 1904 жылдың мамыр айында қала тұрғындары алты блоктан тұратын аумақты біріктіруге дауыс берді. Он сегіз айдан кейін, спирттік ішімдіктерге қарсы күрескен және Гатри қаласының тұрғыны Кэрри Нейшн Оклахома территориясы бойынша лекциялық сапарында Гейдж қаласының салондарына қысқа сапар жасады, бірақ салқын қарсылыққа тап болды. 1907 жылы Эллис округі құрылғанда, Вудвард округінің осы бөлігін қамтыды, Гейдж қаласының 1907 жылғы халқы 755 адамды, ал 1910 жылы 924 адамды құрады, бұл ең жоғары көрсеткіш болды. Дамып келе жатқан қауым айналасындағы аймақ үшін мал және астық жіберу орталығы ретінде қызмет етті. Бірігуден кейінгі алғашқы онжылдықтағы өркендеу екі банк, бес ағаш кесетін зауыт және екі ондағаннан астам бөлшек сауда орындарын тартты. Екі мақта тазартатын зауыт, роликті диірмен және үш элеватор шаруаларға қызмет көрсетті. Бреннеке металл өндіру компаниясы су және малға арналған резервуарлар жасады. Театр және Вольф-Вэлли корнет тобы ойын-сауықпен қамтамасыз етті. Саяхатшылар үш қонақ үй мен бес мейрамханаға тоқтады. Тұрғындар үш шіркеудің кез келгеніне бара алатын, ал балалар үлкен мектеп ғимаратына қатысты. Көптеген ауылдық орталықтар сияқты, Гейдж де Бірінші дүниежүзілік соғыс жылдары құлдырады, бірақ ыңғайлы орналасқан теміржол қаласы тірі қалды, өйткені ол кез келген үлкен қалалардан біршама қашықтықта болды. Қала тұрғындарына қызмет көрсететін газеттерге Эллис округінің жақтасы, Эллис округінің республикашысы, Гейдж туы және Гейдж жазбасы кірді, соңғысы жиырмасыншы ғасырдың соңында әлі де жарияланып тұрды. 1920 жылы қалада 804 адам тұрды. Тегіс жер және жақсы ауа райының арқасында АҚШ армиясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гейдж қаласының сыртында 720 акрлық бомбалаушы ұшқыштарды даярлайтын оқу алаңын ұстады. 1940-1950 жылдары Гейдж екі ондаған бөлшек сауда дүкендерін, жанармай станцияларын және басқа да коммерциялық мекемелерді қолдады. 1940 жылғы санақ 684 тұрғынды, ал 1960 жылғы санақ 482 тұрғынды тіркеді. Салған жолдар Вудворд және Шаттак қалаларындағы жұмыс орындарына жетуге мүмкіндік бергеннен кейін, 1970 және 1980 жылдары Гейдж халқы тиісінше 536 және 667 адамға дейін өсті. Халық суретшісі Джим Пауэрс дәнекерленген металдан жасалған "қоқыс сарайы" өнерімен Гейджді өзінің операциялық базасы етті. Пауэрс бірнеше "Джимми Бёрд" мүсіндерін жасады, олар әлі күнге дейін жоғары сұранысқа ие. Чарлидің бары мен грилі, қала орталығындағы Мейн-стритте орналасқан, Эллис округінде және Оклахома штатының батыс бөлігінің көп бөлігінде үздіксіз жұмыс істейтін ең ұзақ бар және гриль болып табылады. Гейдж банкі, Мейн-стриттегі ғасыр басында салынған екі қабатты кірпіш ғимарат, Оклахома штатының Эллис округіне жататын тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. Мал шаруашылығы және егін шаруашылығы әлі де қауымның негізгі экономикалық тірегі болып табылады. Гейдж әуежайы бұрынғы әскери ұшу-қону жолақтарының айналасында әлі де жұмыс істейді. 1904 жылы Ұлттық ауа райы қызметі Гейдж қаласында аймақтық климаттық станция құрды, ал станция 1939 жылдан бастап Гейдж әуежайындағы Азаматтық авиация басқармасы/FAA-ға қызмет етті. FAA бөлімі 1990 жылдары Макалестерге көшірілді, бірақ ауа райы қызметі Гейдж орналасқан жеріндегі қараусыз станцияны сақтап қалды, ол 2004 жылға қарай бір ғасырдан бері ауа райы туралы деректерді жинап келді. 1990 жылы 473 адамға дейін төмендегеннен кейін, Гейдж жиырмасыншы ғасырды 429 адамдық халықпен аяқтады. 2016 жылдың жазында Гейдж мемлекеттік мектебі Фарго мемлекеттік мектебімен біріктірілді. Бұл мәселе қызықты талқыланды, көптеген ата-аналар оқуға жақындығы мен білім беру мүмкіндіктерінің артық болуына байланысты балаларын Шаттак қаласына апаруды жалғастырды. "Жорлан" және "Аю" тұрғындары арасындағы жергілікті бәсекелестік әлі де бар.
Because of the flat terrain and good weather, the U. S. Army maintained a 720 acre bomber pilot training field outside Gage during World War II. In the 1940s and 1950s Gage supported two dozen retail stores, gasoline stations, and other commercial establishments. The 1940 census recorded 684 inhabitants, and the 1960 census, 482. After paved highways allowed commuting to jobs in Woodward and Shattuck, Gage's population rose to 536 and 667 in 1970 and 1980, respectively. Folk artist Jim Powers, whose "junk yard art" was created in welded metal, made Gage his base of operations. Powers' created several "Jimmy Bird" statues, which are still in high demand today. Charlie's Bar and Grill, located downtown Main Street, has the distinction of having the longest continuous operating bar and grill in Ellis County, as well as throughout much of the western strip of Oklahoma. The Bank of Gage, a turn of the century two story brick building on Main Street, is on the National Register of Historic Places in Ellis County, Oklahoma. Ranching and farming are still the community's economic mainstay. Gage Airport is still operating, based around the former military runways. In 1904 the National Weather Service established a regional climate station at Gage, and the station served the Civil Aviation Authority/FAA at Gage Airport from 1939. The FAA portion of the facility moved to McAlester in the 1990s, but the weather service maintained an unmanned station at the Gage location, which by 2004 had been gathering weather data for a century. After declining to 473 in 1990, Gage finished the twentieth century with a population of 429. Gage Public Schools consolidated with Fargo Public Schools in the summer of 2016. The issue was hotly debated, with many parents still opting to take their children to the town of Shattuck due to the closer distance and more educational offerings. The local rivalry between "Tiger" and "Bearcat" residents still exists today.
География
Гейдж Волф-Крик өзенінің оңтүстік жағасында орналасқан, ал Волф-Крик – Бобер өзенінің (солтүстік Канада өзені деп те аталады) үзілісті түрде көктемдермен толығатын саласы. Волф-Крик Техас Панхэндлісіндегі Охилтри және Липскомб округтері арқылы 64 шақырымға, ал Оклахома штатындағы Эллис және Вудвард округтері арқылы 84 шақырымға созылады. Өзен көбінесе оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай ағып, BNSF темір жолы мен Оклахома штатының 15-ші тас жолының бағытын анықтайды. Екеуі де Гейдж қаласынан өтеді және Шаттуктан Вудвардқа дейін жалғасады.
Артезиан жағажай саябағы
Гейдж қаласында Артезиан жағажай паркі (жергілікті тұрғындар Гейдж жағажайы деп атайды) орналасқан. Бұл паркте шамамен бес футбол алаңының көлеміндегі, көктем суларымен толысатын немесе артезиан көлі бар, сондай-ақ Оклахома штатындағы ең үлкен ашық суға шомылу бассейні орналасқан. Табиғи шомылу аймағының қабырғалары бетонмен қапталған, бассейн сияқты, ал түбі құмды, көлге ұқсас. Судың тереңдігі әртүрлі, табиғи тоғанда бірнеше балық бар. С.Ж. Минтон шаруашылығында мұнай іздеу кезінде тек артезиан суы шыққанда, жер иесі халыққа арналған жүзу және қайықпен жүзу аймағын құрды. Қала 1939 жылы Гейдж жағажайын сатып алып, жуыну орны мен қайық тұрағын салғызды, ал 2012 жылы Гейдж жағажайының жағалауын жаңарту жұмыстары жүргізілді. Бұрын бұлақтардың жанында мотель болған, алыс-жақын жерден келген саяхатшылар бұл бұлақ суларында демалып, жүзуге келген. Судың минералдық құрамы жоғары болғандықтан, оны ішуге де, суғаруға да болмайды. Соңғы кезде бұлақтың су шығару мөлшері артқан болуы мүмкін, қазір бұлақ суларымен толысқан көл соңғы жылдардағыдан толырақ.
Демография
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 429 адам, 197 шаруашылық және 121 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. Қаланың нәсілдік құрамы: 96,97% ақ нәсілді, 1,40% американдық индейлер, 0,93% азиялықтар және 0,70% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,56% құрады. 197 шаруашылықтың 24,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 47,7%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 38,1%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 36,5%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 19,3%-ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,18 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,86 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 23,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,0%, 25-44 жас аралығындағылар – 22,6%, 45-64 жас аралығындағылар – 28,0%, 65 жас және одан жоғары – 19,1%. Орташа жас 43 жасқа тең. Әр 100 әйелге 95,9 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 91,3 еркек шақ келді. Шаруашылықтың орташа табысы 25 795 доллар, ал отбасының орташа табысы 32 750 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 22 788 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 13 929 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 706 доллар болды. Отбасылардың 15,4%-ы және халықтың 20,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 37,8%-ы және 65 жастан асқандардың 8,0%-ы.