Кіріспе

Венгриялық футболшы (1983–2015)

Венгриядағы мансап

Мартон Фюлоп 1983 жылғы 3 мамырда Будапешт қаласында дүниеге келді. 2005 жылғы 11 наурызда Карл Магглтонның жарақат алғандықтан, ол бір айға несие бойынша Бірінші лигадағы «Честерфилд» клубына қосылды. Келесі күні «Хаддерсфилд Таун» клубымен өткен ойында 2:1 есебімен жеңіске жеткен кезде ол Англияда алғаш рет өнер көрсетті. Бұл несие маусым соңына дейін ұзартылды. Ол жеті ойында ойнағаннан кейін Пол Робинсонның жарақаттануына байланысты Радек Черныйға көмек ретінде «Тоттенхэм» клубына қайта шақырылды. 2005 жылғы 28 қазанда үш айлық несиеге «Ковентри Сити» клубына қосылды, ал 2005-06 маусымында Чемпионда «Скай Блюз» клубының бірінші қақпашысы болды, 31 ойынға қатысты. 2006 жылдың басында ол «Тоттенхэмде» қалуға ниеті жоқ екенін айтты, себебі бірінші нөмірлі қақпашы Робинсоннан озу қиын болатынын мойындады және «Ковентриге» тұрақты түрде қосылуға деген ниетін білдірді.

Сандерленд

Алайда, 2006 жылдың қарашасында ол тағы бір Чемпионшип командасы – «Сандерлендке» бір айға несиеге келді, қаңтарда трансферлік терезе ашылғаннан кейін тұрақты трансферге үміттене отырып. Фюлоп 9 желтоқсанда «Сандерленд» сапында дебют жасады. Кейін Фюлоп «Сандерлендке» тұрақты түрде қосылуға ниетті екенін мәлімдеді. Оның «Сандерлендтегі» келісімі 2007 жылдың 2 қаңтарында 900 000 фунт стерлингке тұрақты болды, бұл келісімге «Тоттенхэм Хотспурға» өтетін қақпашы Бен Алнуик қатысты. Фюлоп 2007 жылдың 16 тамызында Чемпионшиптегі «Лестер Ситимен» бір жылдық несие келісіміне қол қойды, екі күннен кейін «Кристал Пэласқа» қарсы дебютін өткізді, бұл ойын 2:2 есебімен аяқталды. 1 қыркүйекте қақпашы «Плимут Аргайлға» қарсы бірнеше керемет сейм жасап, «Лестердің» «Хоум Паркте» ұпай жинауына көмектесті. Бұл Фюлоптың бірнеше жарқын ойындарының алғашқысы болды. 26 қыркүйекте ол Лига кубогында команданың жоғары лигадағы «Астон Виллаға» қарсы күтпеген жеңіске жетуіне үлкен үлес қосты. Ол 1 және 22 қазанда аптаның Чемпионшип командасының құрамына екі рет енді. Фюлоп 31 қазанда Лига кубогының тағы бір матчында «Челсиге» қарсы тамаша ойын көрсетті, екі рет Клаудио Писарроның соққысын тойтарды және Скотт Синклердің соққысын бағанаға дейін қайтарды, бірақ «Стемфорд Бриджде» 4:3 есебімен жеңіліске ұшырауына бөгет жасай алмады. Осы маусымдағы өте жақсы формасы клубты қаңтардағы трансферлік терезеде оны тұрақты сатып алуға итерді. 21 желтоқсанда Фюлоп Sky Sports телеарнасына «Лестермен» тұрақты келісімге қызығушылық танытқанын айтты, ал сегіз күннен кейін клуб Грэм Каванагпен бірге оған ұсыныс жасады. Ол «Лестер» сапындағы соңғы матчын 2007 жылдың 29 желтоқсанында «Уокерс стадионында» «Чарлтон Атлетикке» қарсы өткізіп, ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Фюлоп 31 желтоқсанда «Сандерлендке» қайта шақырылды. 2008 жылдың 4 қаңтарында «Лестердің» бас жаттықтырушысы Иан Холлоуэй Фюлопты сатып алуға жасаған алғашқы ұсынысын қабылдамағандықтан «Сандерлендтің» бас жаттықтырушысы Рой Киннің ашкөз екенін айыптады. Жалпы 1 миллион фунт стерлинг ұсынылды, бірақ Кин 3 миллион фунт стерлинг талап етті. Ол Фюлопты сақтап қалу үмітін жойып, 1 миллион фунттан астам төлеуден бас тартты. 25 қаңтарда Фюлоп Киннің шақыруынан ләззат алмағанын және «Лестерде» қалуды қалағанын мәлімдеді. Фюлоп 2008 жылдың 22 ақпанында «Сток Ситиге» жалға берілді, бірақ төрт күннен кейін Даррен Уордтың жарақаттануына байланысты Крейг Гордонға көмекші ретінде «Сандерлендке» қайта шақырылды. «Сток» маусым айында «Сандерлендтен» 1,7 миллион фунт стерлингтік ұсыныстың қабылданбағанын хабарлады, бірақ клубтар кейіннен шілдеде 3 миллион фунт стерлингке келісті. Алайда, Фюлоптың агентіне төлем жасау мәселесіне байланысты келісім тоқтатылды, содан кейін «Сток» Томас Серенсенді тегін трансфер бойынша қабылдады. Гордонның жарақаттануына байланысты Фюлоп қақпашы позициясын иеленді және 2009 жылдың 1 ақпанында маусымның екінші «Тайн-Уэр» дербисінде қақпа тұрды. 2010 жылдың 27 сәуірінде Фюлоп 2009-2010 жылғы маусымның соңына дейін жедел несие бойынша «Манчестер Ситиге» қосылды. «Ситидің» бірінші қақпашысы Шей Гивен «Арсеналға» қарсы ойында иығын шығарды, резервтік қақпашылар Стюарт Тейлор мен Дэвид Гонсалес екеуі де жарақат алды, ал Джо Харт «Бирмингем Ситиге» жалға берілді, нәтижесінде «Ситиде» тек тәжірибесіз Гуннар Нильсен ғана ойнауға мүмкіндік алды. Оның дебюті 1 мамырда «Астон Виллаға» қарсы үйде өткен ойында 3:1 есебімен жеңіске айналды.

Ипсвич қаласы

2010 жылдың 2 тамызында «Ипсвич Таун» клубының «Сандерлендтен» Фюлопты сатып алуға келісім білдіргені хабарланды. Трансферді аяқтау үшін тек медициналық тексеруден өту қалып қойған еді, және ол Рой Киннің басшылығымен (ол Фюлопты 2007 жылы «Сандерлендке» шақырған) командаға қосылатын болды. Ол медициналық тексеруден сәтті өтіп, 5 тамызда екі жылдық келісімшартқа қол қойды. «Ипсвич Таунға» ауысқаннан кейін Фюлоп негізгі құрамда ойнау үшін «Ипсвичті» таңдағанын мәлімдеді. Фюлоп «Ипсвич Таун» сапында «Миддлсброға» қарсы өткен ойында 3:1 есебімен жеңіске жетті.

Вест Бромвич Альбион

Бір маусым "Ипсвич Таун" клубында ойнағаннан кейін, Фюлоп 2011 жылдың 6 тамызында "Вест-Бромвич Альбионмен" бір жылдық келісімшартқа қол қойды, трансфер тегін болды. Ол "Бирмингем Ситиге" жалға берілген Боаз Майхилл мен "Бурсаспорға" кеткен Скотт Карсонның орнын толтырды. Фюлоп "Вест-Бром" клубының екінші қақпашысы болды, ал "Бирмингем Ситиден" жалға алынған Бен Фостер – бірінші қақпашы. Осыған қарамастан, Фюлоп "Вест-Бром" сапында Лига кубогында "АФК Борнмутқа" қарсы өткен ойында 4:1 есебімен жеңіске жетіп, дебют жасады. Оның "Вест-Бром" үшін келесі ойыны да Лига кубогы аясында "Эвертонмен" болды. "Эвертон" ойынды 2:1 есебімен жеңді, ал команда капитаны Фил Невилль қосымша уақытта гол соғып, жеңіске жеткізді. Фюлоп "Вест-Бром" сапындағы жалғыз лигалық ойынын 2011-12 маусымының соңғы турында "Арсеналға" қарсы өткізді. Бұл ойын Рой Ходжсонның Англия құрамасының бас жаттықтырылуына тағайындалғанға дейінгі соңғы ойыны болды. "Арсенал" 3:2 есебімен жеңіске жетті, ал голдардың барлығы Фюлоптың алдын алуға болатын қатесінен туды деп есептелді, ол бірнеше күннен кейін келісімшартынан босатылды.

Астерас Триполис

Вест Бромнан босатылғаннан кейін Фюлоп Грекияға көшіп, екі жылдық келісімшарт бойынша «Астерас Триполис» клубына қосылды.

Халықаралық мансап

Фюлоп 2005 жылғы 31 мамырда Францияға қарсы өткен жолдас сайысында, Мец қаласындағы «Стад Муниципаль Сен-Симфориенде» Мажарстан құрама командасы сапында толық халықаралық дебютін жасады, ол ойынның бірінші жартысының соңында Габор Киралидың орнына шықты. Ол бірде-бір гол жібермеді, бірақ Венгрия 2:1 есебімен жеңілді. Фюлоп 2008 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңінде Босния мен Түркияға қарсы бесінші және алтыншы ойынын өткізді. 13 және 17 қазанда Мальта мен Польшаға қарсы екі матчты гол жібермей аяқтады, бірақ 17 қарашада Молдоваға қарсы үш гол жіберді. Фюлоп Венгрияның 2008 жылғы Еуропа чемпионатының іріктеу кезеңіндегі соңғы матчында Грекияға 2:1 есебімен жеңіліп, тағы екі гол жіберді. Венгрия 12 ұпаймен C тобында соңғы екінші орынды иеленді.

Ауру және өлім

2013 жылы Фюлоп қолында қатерлі ісік табылып, футболдан үзіліс жасайтынын хабарлады. 2014 жылы ол спортқа қайта оралуға дайындалып жатқанын мәлімдеді. Фюлоп 2015 жылдың 12 қарашасында 32 жасында рактан қайтыс болды. Ол кейін: «Оған деген құрметтің белгісі ретінде осы ойында ешқандай гол жібермейміз» деді. Ойын аяқталуға екі минут қалғанда, Норвегиялық Пёл Андре Хелланд бос қақпаға соққы берді, ал доп жоғарыдан қайтып, қарсы барып шағылысты. Венгр комментаторы Истван Хаджу Б. бұл туралы: «Бұл, әрине, Мартон Фюлоптың шағылыстырған добы болды, аспаннан келген көмек» деді. Үш күннен кейін Будапештте өткен қайырымдастық матчты (соның ішінде «Алтын команданың» бұрынғы ойыншысы Пал Вархиди және Париж шабуылының құрбандары) бір минуттық үнсіздікпен бастады. Венгрия Норвегияны 2:1 есебімен жеңіп, 44 жылдан кейін Еуропа чемпионатына қатысу құқығын алды, ал 1986 жылғы әлем чемпионатына қатысқаннан бері бұл жарысқа алғаш рет ілікті. Бірнеше ойыншы Фюлопты матчтан кейінгі сұхбаттарында еске алды, соның ішінде гол соққан Тамас Прискин голын марқұм әріптесіне арнады. Оның қазасынан кейін «Сандерленд» клубы Stadium of Light стадионы мен жаттығу алаңындағы туларын жартылай түсіріп, құрмет көрсетті. 2016 жылдың 14 маусымында Венгрияның Еуро-2016 турниріндегі алғашқы матчы алдында, венгр құрамасының үш қақпашысы – Кирали, Денес Дибуш және Петер Гулаци, Фюлоптың есімі жазылған қақпашы қолғаптарын ұстап, бірге суретке түсті. Кейін Кирали Фюлоптың әкесінен осы қолғаптарды алғанын және турнир бойы оларды өзімен алып жүретінін айтты. 2023 жылдың 3 мамырында, Фюлоптың 40 жылдығында, Zalaegerszegi TE Венгрия кубогын жеңіп алды. Ойыннан кейін венгр қақпашысы Патрик Демжен жеңісті Фюлоптың жадына арнады.