Кіріспе

2005–06 маусымы – Англиядағы ассоциациялық футболдың 126-шы чемпионаты.

Маусымның күнделігі

29 маусым 2005 ж. — «Челси» Матей Кежманды «Атлетико Мадридке» 5,3 миллион фунт стерлингке сатады. 1 шілде 2005 ж. — «Тоттенхэм Хотспур» 18 жасар «Лидс Юнайтедтің» қанат шегі Аарон Леннонды 1 миллион фунт стерлингке сатып алады. 4 шілде 2005 ж. — «Ливерпуль» Вильярреалдан қақпашы Пепе Рейнаны 6 миллион фунт стерлингке және Альбасеттен Марк Гонсалесті 4,5 миллион фунт стерлингке сатып алады. 5 шілде 2005 ж. — Парк Джи Сун 4 миллион фунт стерлингке «PSV Эйндховеннен» келген «Манчестер Юнайтедтің» алғашқы азиялық ойыншысы болды. 8 шілде 2005 ж. — «Блэкберн Роверс» 5 миллион фунт стерлингке «Ньюкасл Юнайтедтен» Крейг Белламиді сатып алады. 12 шілде 2005 ж. — «Арсенал» «Штутгарт» пен Беларусь құрамасының жартылай қорғаушысы Александр Хлебті 11,2 миллион фунтқа сатып алады. 15 шілде 2005 ж. — Патрик Виейра «Арсеналдағы» тоғыз жылдық өмірін «Ювентуске» 13,7 миллион фунт стерлингке ауыстырып, аяқтады. 18 шілде 2005 ж. — «Челси» 21 миллион фунт стерлингке «Манчестер Ситиден» Шон Райт Филлипске қол қойды. 20 шілде 2005 ж. — «Ливерпуль» 7 миллион фунт стерлингке «Саутгемптондан» Питер Краушты сатып алады. 27 шілде 2005 ж. — «Манчестер Сити» 2 миллион фунт стерлингке «Астон Вилладан» Дариус Васселлді сатып алады. 4 тамыз 2005 ж. — 12 жылдық карьерасын «Манчестер Юнайтед» клубында өткізген Фил Невилл «Эвертонға» 3,5 миллион фунтқа сатылды. 7 тамыз 2005 ж. — «Челси» маусымның алғашқы жүлдесін жеңіп алды, Кардиффтегі «Миллениум» стадионында «Арсеналды» 2:1 есебімен жеңіп, «FA Community Shield» иегері атанды. 8 тамыз 2005 ж. — «Манчестер Юнайтедтің» жарамсыз ойыншысы Клеберсонды Түркияның «Бешикташ» клубына 2,5 миллион фунтқа сатылды. 17 тамыз 2005 ж. — «Либерти» стадионында алғашқы ойын өтті; Уэльс пен Словения арасындағы жолдас матч. Бұл «Суонси Ситидің» жаңа стадионы (93 жылдық «Ветч Филдтің» орнына), сондай-ақ «Осперис» регби одағы командасының стадионы. 18 тамыз 2005 ж. — «Тоттенхэм Хотспур» Фредерик Каноутеді «Севильяға» 4,4 миллион фунтқа сатады. 19 тамыз 2005 ж. — «Челси» клубтық рекордтық 24,4 миллион фунт стерлингті Ганалық жартылай қорғаушы Майкл Эссиен үшін «Лионға» төледі. 20 тамыз 2005 ж. — «Ковентри Сити» 32 500 орындық «Ricoh Arena» стадионында алғашқы ойында «Queens Park Rangers» клубын қабылдады. 23 тамыз 2005 ж. — Тиаго Мендес «Челсиді» 6,5 миллион фунт стерлингке «Лионға» қалдырады, ал Милан Барош «Ливерпульден» «Астон Виллаға» сол ақыға ауысады. 26 тамыз 2005 ж. — «Ливерпуль» ЦСКА Мәскеуді 3:1 есебімен жеңіп, «УЕФА Суперкубогын» жеңді. 31 тамыз 2005 ж. — Тамыз айы аяқталып, «Челси» Премьер-лиганың алғашқы төрт ойынында жеңіске жетіп, чемпиондық атағын қорғауға дайын тұр. Стюарт Пирс басқаратын «Манчестер Сити» екінші орында тұр және маусымды таңғажайып бастады. Алғашқы беске «Чарлтон Атлетик», «Манчестер Юнайтед» және «Болтон Уондерерс» қосылды. Жаңадан жоғарылаған «Сандерленд» лиганың алғашқы төрт матчын жоғалтқаннан кейін төменгі қатарға түсті, ал «Ньюкасл Юнайтед» пен «Портсмут» төменгі үштікті аяқтады. «Ньюкасл Юнайтед» клубы Майкл Оуэн үшін «Реал Мадридке» 17 миллион фунт төлеп, клубтық трансферлік рекордын жаңартты. Чемпионатта «Шеффилд Юнайтед» екінші орынды «Редингпен» бірге алып келеді, ал жаңадан көтерілген «Лютон Таун» гол айырмашылығы бойынша алда. «Уотфорд», «Саутгемптон» және «Вулвс» плей-офф орындарын толықтырады. Алдыңғы маусымда Премьер-лигадан аздап төмен түсіп кеткен «Норвич Сити» көптеген адамдар үшін Англияның элитасына бірден оралу үшін қиындық туғызады деп саналатын науқанға нашар бастама жасады және Чемпионаттың төменгі жағында, «Миллуолл» (төмен) және «Шеффилд Уэнсдеймен» бірге тұр. 7 қыркүйек 2005 ж. — Солтүстік Ирландия Уиндзор паркінде, Белфаст қаласында Англияны 1:0 есебімен жеңіп, Свен Геран Эриксонның отставкаға кетуі туралы талаптарды күшейтті. 30 қыркүйек 2005 ж. — «Челсидің» маусымға 100% бастауы жеті ойыннан кейін жалғасады, өйткені олар қыркүйек айының соңында Премьер-лиганың көшбасшылығын сақтап қалады. Екінші орынға ең жақын қарсыластары — «Чарлтон Атлетик», екінші беске «Болтон Уондерерс», «Вест Хэм Юнайтед» (жаңадан көтерілген) және «Манчестер Юнайтед» кіреді. «Сандерленд» осы маусымда бір ұпаймен төменгі қатарға қалды, ал «Эвертон» мен «Вест-Бромвич Альбион» соңғы үштікті толықтырады. Чемпионатта «Шеффилд Юнайтед» «Редингке» қарағанда алты ұпай артықшылыққа ие. Алғашқы алтыға «Лутон», «Вулвс», «Уотфорд» және «Лидс» командалары енді. «Шеффилд Уэнсдей», «Плимут Аргайл» және «Крю Александра» үстелдің тірегін бекітеді. 8 қазан 2005 ж. — Англия Олд Траффордта Австрияны 1:0 есебімен жеңді, сол түні Нидерланды Чехияны жеңді, осылайша Англия 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатына автоматты түрде іріктеуден өтті, я бірінші топта немесе екінші орында тұрған екі Еуропалық командалардың бірі. 12 қазан 2005 ж. — Англия Олд Траффордта Польшаны 2:1 есебімен жеңіп, әлем чемпионатына іріктеу тобында бірінші орынды иеленді. 17 қазан 2005 ж. — «Мидлсбро» қорғаушысы Абель Ксавьер допинг тестінен өтпегені үшін барлық футболдан шеттетілді. 27 қазан 2005 ж. — Англияның футбол жұлдызы Пол Гаскойн, 38 жасында, «Конференция Солтүстік» клубы «Кеттеринг Таунның» бас жаттықтырылушысы болып тағайындалды. 28 қазан 2005 ж. — Премьер-министрдің орынбасары Джон Прескотт «Брайтон және Хоув Альбионға» «Фалмер» стадионын салуға соңғы келісім берді, қазір 2008 жылы ашылуы жоспарланған. 29 қазан 2005 ж. — «Манчестер Юнайтед» Премьер-лигадағы 1000-шы голын соқты, лиганың 14-ші маусымында. 31 қазан 2005 ж. — Қазан айы аяқталып, «Челси» 10 жеңіс және 1 тең ойынмен жеңіс тізімінде көш бастап тұр, ал ең жақын қарсыластары — «Уиган Атлетик», бірінші дивизионда ойнап жатқан және кәсіби лига клубы ретінде 28-ші маусымын өткізіп жатыр. «Тоттенхэм Хотспур», «Болтон Уондерерс» және «Чарлтон Атлетик» алғашқы бестікті аяқтайды, ал көңілі толмаған «Манчестер Юнайтед» және «Арсенал» сәйкесінше алтыншы және жетінші орындарда тұр. «Сандерленд» маусымның алғашқы жеңісін тіркеді, бірақ әлі де төменгі орында тұр, ал «Бирмингем Сити» және «Эвертон» соңғы үштікті аяқтайды. Чемпионатта «Рединг» «Шеффилд Юнайтедке» үш ұпаймен жақындады, ал «Лутон», «Уотфорд», «Лидс» және «Кристал Пэлас» алғашқы алтылыққа кірді, ал «Брайтон», «Крю» және «Миллуолл» құлдырау аймағында тұр. 6 қараша 2005 ж. — «Манчестер Юнайтед» Премьер-лигадағы 41 ойыннан кейін «Челсиді» жеңген алғашқы команда болды, Даррен Флетчердің голы «Олд Траффордта» 1:0 есебімен жеңіске жеткізді. 18 қараша 2005 ж. — Рой Кин «Манчестер Юнайтедтен» өзара келісіммен кетті, клубпен 12 жылдық қарым-қатынасын аяқтады. 24 қараша 2005 ж. — Ален Перрин «Портсмуттың» бас жаттықтырушысы қызметінен сегіз айдан кейін босатылды. 30 қараша 2005 ж. — Қараша айы аяқталып, «Челси» әлі де Премьер-лигада көшбасшы болып тұр, ең жақын қарсыластары — «Манчестер Юнайтед», 10 ұпай артықшылықпен және бір ойын қолында. «Арсенал», «Уиган Атлетик» және «Тоттенхэм Хотспур» алғашқы бестікті аяқтайды. «Сандерленд» осы маусымда бар болғаны бес ұпаймен және бір жеңіспен төменгі қатарда тұр, ал «Бирмингем Сити» және «Портсмут» соңғы үштікті аяқтайды. Чемпионатта «Рединг» «Шеффилд Юнайтедті» төрт ұпаймен басып озды. «Уотфорд», «Лидс», «Лутон» және «Кардифф» алғашқы алтылыққа кірді, ал «Крю», «Брайтон» және «Миллуолл» құлдырау аймағында тұр. 3 желтоқсан 2005 ж. — Гарри Реднапп «Портсмутқа» бас жаттықтырушы болып қайта оралуға рұқсат берілмегенінен кейін «Саутгемптондан» кетті. 5 желтоқсан 2005 ж. — Пол Гаскойн «Кеттеринг Таунды» басқарғаннан кейін бір айдан астам уақыттан кейін отставкаға кетті, осы уақыт ішінде олар алты ойынының екеуін жеңіп, екеуінде жеңіліп, екеуін тең ойнады. 7 желтоқсан 2005 ж. — Гарри Реднапп маусым соңына дейін келісімшарт бойынша «Портсмуттың» бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 22 желтоқсан 2005 ж. — Джордж Берли Гарри Реднапптың «Саутгемптондағы» орнын басты. 31 желтоқсан 2005 ж. — «Челсидің» Премьер-лигасы 2006 жылға 11 ұпаймен «Манчестер Юнайтедтен» басымдықпен жалғасты, ал «Ливерпульдің» жақсы формасы оларды үшінші орынға көтерді. «Тоттенхэм Хотспур» және «Уиган Атлетик» алғашқы бестікті аяқтайды. «Сандерленд», «Бирмингем Сити» және «Портсмут» құлдырау орындарында тұр. «Рединг» әлі де Чемпионатты жетекшілік етеді, ал «Шеффилд Юнайтед», «Лидс», «Уотфорд», «Кристал Пэлас» және «Вулвс» алғашқы алтылыққа кіреді. «Шеффилд Уэнсдей», «Миллуолл» және «Крю» жылды құлдырау аймағында аяқтайды. 4 қаңтар 2006 ж. — Александр Гайдамак «Портсмуттың» 50% үлесін алды...

Танымал дебютанттар

17 жасар қорғаушы Мика Ричардс 2005 жылғы 22 қазанда "Арсеналға" қарсы өткен Премьер лига матчында "Манчестер Сити" сапында тұңғыш рет алаңға шықты, бұл ойында команда 0:1 есебімен жеңілді. 16 жасар шабуылшы Тео Уолкотт Чемпионшип маусымының ашылу күні "Саутгемптон" командасының құрамында "Вулвергемптон Уондерерс" клубымен голсыз тең түскен ойында қосымша уақытта алаңға түсіп, дебют жасады. Бұл клубтың шамамен 30 жылдан бері жоғары лигадан тыс өткізген алғашқы ойыны болды.

Қалпына келтіру

22 сәуір 2006 — 35 жастағы Алан Ширер 17 сәуірде алған жарақатынан кейін маусымның қалған бөлігінде ойнау мүмкін болмағандықтан зейнеткерлікке шықты. Бұл «Ньюкасл Юнайтед» сапындағы оның 404-ші ойыны болды. Ол маусым соңында зейнеткерлікке шығу жоспарлаған, бірақ жарақат салдарынан «Сандерлендке» қарсы өткен матч оның соңғы ойынына айналды. 8 мамыр 2006 — 34 жастағы Дункан Фергюсон өзінің футболшылық карьерасын аяқтағаннан кейін «Эвертоннан» тегін трансфермен кетті. Ол бұрын «Дунди Юнайтед», «Глазго Рейнджерс» және «Ньюкасл Юнайтед» клубтарында да ойнаған, соңғысы «Эвертонмен» екі кезең арасында болды. 17 мамыр 2006 — 37 жастағы Деннис Бергкамп 2006 жылғы УЕФА Чемпиондар Лигасының финалында «Барселонадан» жеңілгеннен кейін зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдады, осымен «Арсеналдағы» 11 жылдық карьерасын аяқтады. Ол сонымен қатар «Аякс» және «Интернационале» клубтарында ойнаған. «Арсеналдың» барлық кездегі рекордтық гол соққан ойыншысы Тьерри Анриден кейін, клуб тарихындағы 50 ең үздік ойыншы тізімінде 2-орынды иеленді. 8 маусым 2006 — 39 жастағы Найджел Мартин білезік жарақатына байланысты зейнеткерлікке шықты. Ол карьерасының соңғы үш маусымын «Эвертон» сапында өткізді, 2003 жылдың қыркүйегінде «Лидс Юнайтедтен» келген болатын. Карьерасының басында «Бристоль Роверс» және «Кристал Пэлас» клубтарында ойнаған, сондай-ақ Англия құрамасының қақпашысы болды. 12 маусым 2006 — 18 қарашаға дейін 12 жылдан астам «Манчестер Юнайтед» клубында ойнаған, кейін «Селтикке» ауысқан 34 жастағы Рой Кин ұзақ жылдар бойы мазалаған жамбас жарақатына байланысты зейнеткерлікке шықты. Ол 1990 жылы «Ноттингем Форест» сапында ағылшын футболына енді.

Өлімдер

8 қыркүйек 2005 — 72 жастағы Ноэль Кантуэлл қатерлі ісіктен қайтыс болды. 1950-1960 жылдары Ирландия Республикасы құрамасында сол жақ қорғаушы болып ойнады. Сондай-ақ 1963 жылы «Манчестер Юнайтедтің» ФА кубогын жеңген командасының капитаны болды. Бапкер ретінде «Ковентри Ситиді» 1969–70 жылдары Еуропа турниріне қатыстырды. 11 қазан 2005 — 85 жастағы Оскар Холд 1984 жылы футболдан зейнеткерлікке шыққанға дейін «Донкастер Роверс», «Фенербахче» және Түркияның «Гезтепе» клубтарын, сондай-ақ Кипрдің «Аполлон Лимассол» клубын басқарды. Қайтыс болған кезде Сандерленд қаласында тұрды. 18 қазан 2005 — 71 жастағы Джонни Хейнс, Англияның бұрынғы және «Фулхэмнің» жартылай қорғаушысы, аптасына 100 фунт стерлинг алатын алғашқы ағылшын футболшысы, Эдинбургте көлік апатында миға қан құйылып қайтыс болды, нәтижесінде екінші көлікпен соқтығысты. 26 қазан 2005 — 90 жастағы Джордж Свиндин 1930-1950 жылдары «Арсеналдың» қақпашысы болды. Ол екі лига титулын және бір ФА кубогын жеңуге көмектесті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін «Арсенал» клубының бас бапкері болды. 25 қараша 2005 — 59 жастағы Джордж Бест, Солтүстік Ирландияда туған шабуылшы, манчестер Юнайтед командасындағы ең табысты жылдарын өткізді, Лондонның Кромвелл ауруханасында 30 жылдан астам уақыт бойы шектен тыс ішімдік ішудің салдарынан, бауыр трансплантациясынан кейін үш жыл өткен соң көптеген органдарының жұмысы тоқтауынан қайтыс болды. Жеке мәселелерге байланысты 27 жасында «Юнайтед» клубындағы соңғы ойынын ойнады, бірақ Америкадағы «Лос-Анджелес Ацтектері» клубында қысқа мерзімге дейін, 37 жасқа дейін, «AFC Борнмут» клубында соңғы кәсіби ойынын ойнағанға дейін әртүрлі кіші клубтарда ойнады. Оның өлімі жаңалықтарда кеңінен жарияланды, ал қоштасу рәсімі тікелей эфирде BBC арнасында көрсетілді. 26 желтоқсан 2005 — 84 жастағы Тед Дитчберн, Англия және «Тоттенхэм» клубының бұрынғы қақпашысы. 14 қаңтар 2006 — 21 жастағы Марк Фило, «Уайкомб» клубының қанат шегі, көлік апатында қаза тапты. 9 ақпан 2006 — 84 жастағы Рон Гринвуд, «Вест Хэм Юнайтед» және Англия құрамасының бұрынғы бас бапкері. Ол «Вест Хэмді» 1964 жылы ФА кубогында жеңіске жеткізді және бір жылдан кейін Кубок иелерінің кубогын жеңді. Гринвуд кейіннен Англия құрамасын басқарды, Еуро-80 және 1982 жылғы әлем чемпионатына қатысуға жолдама алды. 1 наурыз 2006 — 59 жастағы Питер Осгуд, Англияның бұрынғы шабуылшысы, отбасылық жерлеу рәсіміне қатысып бара жатып жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол «Челсидің» 1970 жылғы ФА кубогы мен 1971 жылғы Кубок иелерінің кубогында жеңіске жетті, сондай-ақ келесі клубы «Саутгемптонмен» 1976 жылы тағы бір ФА кубогының медалін жеңіп алды. 3 сәуір 2006 — 80 жастағы Билли Кирнан, 1949-1961 жылдар аралығында «Чарлтон Атлетик» клубы үшін сол жақ қанатта 378 лига ойынында ойнады, бұрын Гонконгта, «Royal Ulster Rifles» әскерінде қызмет еткен. Ол сондай-ақ 1950-ші жылдардың соңында Интер-Ситис Фэйрс Кубогына қатысқан Лондон XI құрамасында ойнады. 18 сәуір 2006 — 66 жастағы Джон Лайл, «Вест Хэм Юнайтед» және «Ипсвич Таун» клубтарының бұрынғы бас бапкері, жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол «Вест Хэмдегі» бас бапкерлік карьерасын 1975 жылы ФА кубогын жеңіп аяқтады, 1980 жылы тағы да жеңіп алды және 1986 жылы «Вест Хэмді» лигадағы ең жоғары көрсеткішке – үшінші орынға көтерді. 1989 жылы «Вест Хэм» клубтан төмендеген кезде жұмыстан босатылды, бірақ келесі жылы «Ипсвич Таун» клубында қайта оралды. Лайл 1992 жылы «Ипсвичті» екінші дивизион чемпионы ретінде Премьер-лигаға алып шықты және 1994 жылдың желтоқсанында жұмыстан босатылғанға дейін тағы 2,5 жыл бас бапкер болып қалды. Лайл «Ипсвичтен» жұмыстан босатылғаннан кейін ешқашан бас бапкерлікке оралған жоқ. 24 сәуір 2006 — 66 жастағы Брайан Лабон, Гарри Кэттериктің 1960-шы жылдардағы табысты командасында ойнаған «Эвертон» клубының бұрынғы капитаны, жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол 1966 жылы ФА кубогын жеңіп алуға, сондай-ақ 1963 және 1970 жылдары лига титулын жеңуге көмектесті. Лабон 1962-1970 жылдар аралығында Англия құрамасына 26 рет шақырылды, бірақ Англияның 1966 жылғы әлем чемпионатындағы жеңімпаз құрамына кірмеді.