Кіріспе

Окема (/oʊˈkiːmə/ немесе /ˈʌkiːmə/) – АҚШ-тың Оклахома штатындағы Окфуски округінің ең ірі қаласы және округ орталығы. Бұл халық музыкасының көрнекті өкілі Вуди Гатридің туған жері. Федералдық деңгейде танылған Мускоги үнді тайпасы – Тлоптлоко тайпалық қаласының бас кеңсесі Окемада орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 3078 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы санаудағы 3223 адамнан 6,1 пайызға азайған.

Тарих

Тарихи тұрғыдан Осадж және Квапау тайпаларының қоныс еткен, 1825 жылға дейін жерлерін АҚШ-қа өткізген аймақ, 1830 жылдары Оңтүстік-Шығыс АҚШ-тан тайпаларды көшіруден кейін Крик ұлтына, әсіресе Тлоптлоко тайпалық қаласына қарасты болды. Окемаха қаласы Кикапу тайпасының басшысы Окемаханың есімімен аталады. 1902 жылдың наурыз айында бас қолбасшы Окемаха өз тайпасының дәстүрлі салты бойынша үй салды. Ол қалашықтың ашылуын күту үшін келген, ол 1902 жылдың 22 сәуірінде оның есімімен аталды. Кикапу тілінде «окемаха» сөзі «жоғарыдағы нәрселерді» білдіреді, мысалы, жоғары лауазымды адам немесе қала, немесе биік жер. Оклахома штатының құрылуына дайындық ретінде 1896 жылы Доуэс комиссиясына бес өркениетті тайпалармен бірге тайпалық жерлерді жеке шаруашылықтарға бөлу үшін олардың мүшелерін тіркеуге уәкілеттік берілді. Тайпа мүшелерін тіркеу 1898 жылдан 1906 жылға дейін жалғасты. Бөлістен кейін үкімет қалған тайпалық жерлерді «артық» деп жариялап, оларды еуропалық америкалықтарға сатуды жоспарлады. Окемаханы 1902 жылдың наурыз айында Шоуни тұрғындарының тобы Махала мен Нокус Фиксикоға тиесілі жерге салды, олар толыққанды Крик тайпасынан шыққан еді. Фиксиколардың сол кезде өздерінің иелігін сатуға заңдық құқығы болмады, өйткені Доуэс тізіміне тайпа мүшелерін тіркеу 1906 жылға дейін жалғасты, ал ол аяқталғанға дейін индейлер жерді сатуға құқылы болмады. Бұл жағдай жобаны іске асырушыларға немесе қаланың дамуына кедерес келтірмеді. 1902 жылдың 22 сәуірінде қаланың ресми ашылуы өтті. 16 мамырда пошта бөлімі ашылды, ал қала 1903 жылы құрылды. 1904 жылдың көктемінде қала аумағын сатуға қатысты комиссияның шектеулері алынып тасталды. Америкалық индейлерге тиесілі жерлердің ішкі істер департаментінің қамқорлары Фиксиколарға олардың жері үшін акрына 50 доллар төледі және құқығын талап еткен сатып алушыларға заңды құжаттар берді. Қаланың алғашқы аптасында келесі дүкендер ашылды: төрт жалпы тауар дүкені, екі темір сауда дүкені, бір 5 және 10 центтік дүкен, үш дәріхана, төрт азық-түлік дүкені, үш вагондық алаң, төрт ағаш өңдеу орны, үш кафе, бір нан пісіруханасы, екі шляпный дүкен, төрт ат қорасы, үш темірші, екі сүт фермасы, екі мақта тазартатын зауыт және екі апталық газет. Сол жерде сегіз дәрігер, төрт заңгер, екі жаңғақ сатып алушы және бір қытай кір жуушысы қоныстанды. Екі қонақ үй тез арада салынды, соның ішінде үш қабатты Бродвей қонақ үйі, ол қаланы Оклахома штатының алғашқы жылдарындағы маңызды қала ретінде ерекшелендірді. Окфуски округі 1907 жылы штат құрылған кезде ұйымдастырылды. Окемаха 1908 жылдың 27 тамызында өткен округтік сайлауда округ орталығы болып сайланды.

Біріншілер

Қалалық жерді екі теміржол геодезисі Перри Родки мен Х. Р. Декстер таңдады. Қаланың атын таңдаған – Декстер. Олар бұл жерді екі теміржол – Форт-Смит және Батыс теміржолы мен Озарк және Чероки орталық теміржолы (кейіннен Сент-Луис және Сан-Франциско теміржолы) қатар өтетініне сеніп таңдады. Бірінші теміржол осы жер арқылы желі салды, бірақ екіншісі ешқашан келмеді. 1903 жылы құрылған, алайда 1939 жылы Тозаң дауілі мен Ұлы депрессия салдарынан жабылды. Алғашқы қала әкімі – Дж. Э. Галлоуэй, алғашқы пошташы – Перри Родки, алғашқы қонақ үй иесі – Э. Д. Декстер, алғашқы телефон компаниясын – Дилл басқарды, алғашқы теміржол дүкеніне – Джон Д. Ричардс ие болды, алғашқы мақта тазартатын зауытын – МакГи бауырлары ашты, ал алғашқы ағаш кесетін цехты – Э. Е. Шук құрды. Қаладағы алғашқы шіркеу – Солтүстік методист шіркеуі, ол Алтыншы және Эш көшелерінде орналасқан, бірақ алғашқы діни қызмет баптист шіркеуінде, пастор Блэк басшылығымен өтті. Редактор Чарльз Барнклоу алғашқы газетті жариялады.

Линчтеу

Қала құрылғаннан кейін көп ұзамай қалада полиция ұйымдастырылғанмен (Фрэнклин мырза бірінші қалалық полиция қызметкерінің белгісін таққан), Окема қаласының алғашқы жылдары өздік құқық қорғаушылар активті болды. Заңды сақтау органдары мен бейбіт судьялар шалқары орналасқан. Өздік құқық қорғаушылардың амалдарына толықтай еркіндік болған сияқты. 1911 жылы 35 жастағы қара нәсілді әйел Лора Нельсон және оның жасөсперім ұлы Л.Д. ақ нәсілділер тобымен линчевалыққа ұшырады. Паденге жақын жердегі үйлеріндегі жанжал кезінде полиция қызметкерін өлтірді деген айыппен, олар Окфуски округінің түрмесінен ұрланып, Солтүстік Канада өзені үстіндегі аспалы көпірге асылды.

География және климат

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 2,7 шаршы миль (7 км²), оның ішінде 2,6 шаршы миль (7 км²) құрлық, ал 0,1 шаршы миль (0 км²) (2,63%) су құрайды.

Көлік

Окемах 40 қарама жолы мен 27 мемлекеттік тас жолының қиылысында орналасқан. Окемах әуежайы (FAA идентификаторы: F81), қаладан оңтүстікке қарай екі шақырым жерде, 3400 футтық ұшу-қону жолағына ие.