Кіріспе

Хейливилл – АҚШ, Оклахома штатының Питтсбург округіндегі қала. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халық саны 716 адамды құрады.

Тарих

Питтсбург округіне жататын Хейливилл АҚШ 270-ші тас жолының қиылысында орналасқан, атап айтқанда 270-ші тас жол/Мемлекеттік тас жол 1 және 63-ші мемлекеттік тас жолдың түйіскен жерінде. МакАлестерден шығысқа қарай он төрт миль, ал Хартшорннан батысқа қарай бір мильден сәл артық қашықтықта жатыр. Француз саяхатшысы Жан Батист Беннар де Ла Харп 1719 жылы Арканзас өзеніне жасаған саяхаты барысында Хейливиллдің орналасқан жерін алғаш рет картаға түсірген. 1898 жылы Д.М. Хейли, М.Д., МакАлестердің шығысындағы жерді иелену арқылы және аймақтағы алғашқы көмір шахталарын ашу арқылы Хейливилл қаласын құрды. Конфедерация ардагері Хейли 1868 жылы медициналық тәжірибе үшін Үндістан аумағына көшіп келді, көп ұзамай бірнеше кәсіптік жобаларға қатысты. Оның тау-кенге салған инвестициялары Джеймс Эллиотпен бірге «Хайли Ола» тау-кен компаниясын құрған кезде басталды. Олар 1889-1890 жылдары аймақта теміржол желісін салған «Шоктау, Оклахома және Перс теңізі» теміржолынан көмір жерін жалға алды. Бірінші шахта, «Бірінші номер кеніші» деп аталды, 1899 жылы Әулие Патрик күнінде өндіріс бастады. Чоктау ұлтындағы Хейливилл – компаниялық қала болып есептелді, бұл көмір өндіруші аймақтардағы қалыпты құбылыс еді. Хейливиллдің халқының көп бөлігін итальяндықтар, американдық үндістер, орыстар және американдықтар құрады, олардың көпшілігі кен орындарында немесе теміржолдарда жұмыс істеді. Аймақтағы көмірдің пайдалы болуы теміржол торабының болуымен байланысты болды. Қалада «Шоктау, Оклахома және Перс теңізі» теміржолының жүк және жолаушылар кеңселері орналасқан, кейін ол «Чикаго, Рок-Айленд және Тынық мұхиты» теміржолы компаниясы (Рок-Айленд) болып өзгерді. 1902 жылға қарай теміржолдың жалпы ұзындығы 1052 мильді құрады, соның ішінде қаладан Ардморға дейін созылған тармақ желісі де бар еді. Хейливилл 1958 жылға дейін «Рок-Айленд» теміржолының бөлімшесі болып қала берді, содан кейін кеңселер Эль-Реноға көшірілді. 1901 жылдың 20 сәуірінде АҚШ пошта департаменті Үндістан аумағындағы Хейливиллде пошта бөлімін ашты. 1907 жылы халық саны 1452 адамды құрады, ал 1910 жылы 2024 адамға жетті. 1911 жылы тұрғындарға банк, «Нью-Стейт» газеті, бес қонақ үй, үш дәрігер, сондай-ақ бірнеше сауда және басқа да кәсіпорындар қызмет көрсетті. Қоғам мен оның жақын көршісі Хартшорн, географиялық жақындығына байланысты Питтсбург округінің «екі қаласы» ретінде танымал. Губернатор Ли Крус 1912 жылдың 12 ақпанында Хейливиллді бірінші сыныпты қала деп жариялады. 1920 жылы халық саны 2067 адамды құраса, 1930 жылы 1801 адамға, 1940 жылы 1183 адамға, ал 1960 жылы 922 адамға азайды. 1946 жылы көмір компаниясы, банк және мұз зауыты негізгі кәсіпорындар болып табылды, сонымен қатар жанармай құю станциялары, азық-түлік дүкендері және аппараттық дүкендер де жұмыс істеді. Көмір шахталары жабылғаннан кейін, ағаш өңдеу, егіншілік және мал шаруашылығы басты өндіріс салаларына айналды. Құрылған кезде Хейливилл Чоктау ұлтының Мошулатубби округінің бір бөлігі болған Гейнес округінде орналасқан еді.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,0 шаршы мильді (3 км²) құрайды, және барлығы құрлықтан тұрады.