Кіріспе

Виан – АҚШ-тың Оклахома штатындағы Секуоя округінде орналасқан қала. Ол АҚШ 64-тамыры және Оклахома штатының 82-бағдарламалық жолының қиылысында, 40-қаражолдың жанында жатыр. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 1374 адамды құрайды, бұл 2010 жылы тіркелген 1466 адамнан 6,3 пайызға кеміген. Бұл Форт-Смит қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі.

Тарих

Еуропалық байланыс кезінде қазіргі Вианның айналасындағы аймақ Осэйдждер мекендеген және басқарған, бірақ тұрақты қоныс етпеген, оны аң аулау үшін пайдаланған. "Виан" атауы француз тілінде "ет" деген мағына беретін "viande" сөзінің бұрмалануынан туындаған; француз саудагерлері Виан ағынын "bayou viande" деп атаған, яғни "еттік ағын". Бұл аймақ 1816 жылы жасалған даулы "Лавлидің сатып алуының" бөлігі болды, ол аймақта чероки тайпасының қоныстануына жол ашты, содан кейін ол Миссури территориясының бір бөлігіне айналды; 1819 жылы аймақ Арканзас территориясының құрамына кірді. Үндістерді көшіру туралы заңнан кейін, чероки тайпасына Үндістан аумағындағы Чероки ұлтының бастапқы юрисдикциясы шегінде аймақты басқару құқығы берілді. Осы процесте Дуайт миссиясы Расселвиллден осы аймаққа көшірілді. Виан бастапқыда Чероки ұлтының Иллинойс округіндегі Үлкен Виан және Кішкентай Виан ағындары арасындағы сауда бекеті ретінде құрылды. 1886 жылы пошта бөлімі ашылғанда, алғашқы пошта бастығы Махала Томпсон қалаға "Round Mountain" деп атағысы келді, бірақ бұл атау бұрыннан қолданыста болғандықтан, пошта бөлімі екі ағынның атымен "Виан" деп аталды. 1888 жылы Канзас және Арканзас аңғары темір жолы (кейіннен Сент-Луис, Железді тау және Оңтүстік темір жолы, ал соңында Миссури Тынық мұхиты темір жолы) қала арқылы өтіп, мақта тасымалы үшін маңызды орталыққа айналды, 1901 жылға қарай жылына шамамен 2500-3000 салмтық мақта тасымалданды. Оклахома 1907 жылы штат мәртебесіне ие болғанда, Виан жаңа штаттың бір бөлігіне айналды, ал Чероки ұлты дерлік толықтай таратылды. Бүгінде қала қазіргі Оклахома штатының Чероки ұлтының юрисдикциясында орналасқан. Вианның білім беру жүйесі 1880-ші жылдардың соңына дейін, чероки балалары үшін миссионерлік мектеп ашылғанға дейін саналады; 1890-шы жылдары ақ балаларға арналған мектеп ашылды. Вианда сондай-ақ аймақтың афроамерикандық студенттеріне қызмет еткен Дуглас орта мектебі орналасқан. 1950-ші жылдардың ортасында білім беру жүйесі біріктірілді. Бүгінде Виан экономикасы негізінен туризм мен қызмет көрсету салаларына негіделген, себебі ол 40 тас жолының бойында орналасқан және Секуоя ұлттық жануарлар қорығына, Роберт С. Керр су қоймасына және Тенкиллер паром көліне жақын жерде орналасқан. Ауыл шаруашылығы да жергілікті экономикада маңызды рөл атқарады.

География

Виан Саллисау қаласының батысында орналасқан. 2000 жылғы халық санауы бойынша, қалада 1362 адам, 503 шаруашылық және 339 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 558 тұрғын үй құрады. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 51,54% ақ нәсілді, 6,98% афроамерикалық, 26,51% үндістер, 0,07% азиялық, 0,22% басқа нәсілдерден және 14,68% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 2,13% латын американдықтары немесе испандықтар. 503 шаруашылықтың 35,4% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 44,3% -ы некеде тұрған жұбайлар, 17,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,6% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 30,2% жеке адамдардан тұрады, ал 14,9% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,49, ал отбасының орташа мүше саны 3,10 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 28,6%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,2%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,5%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,9%, 65 жастан асқандар – 18,9%. Орташа жас 36 жас. Әр 100 әйелге 83,1 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 76,9 еркек шақтандырылған. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 18 264 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 24 167 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 26 731 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 16 806 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 10 471 доллар. Отбасылардың шамамен 28,2% және халықтың 35,6% кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 42,2% және 65 жастан асқандардың 33,5% -ы.