Кіріспе

Грандфилд – АҚШ, Оклахома штатының Тилман округіндегі қала. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша халқы 919 адамды құрайды. Фредерик округі орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 48 километр қашықтықта орналасқан және АҚШ 70 тас жолы мен Оклахома штатының 36 тас жолының қиылысында жатыр.

Үлкен жайылымның ашылуы

Үлкен жайылым, оңтүстікте Қызыл өзенмен шамамен шектелген және қазіргі уақытта Команчи, Котон және Тилман округтерінің бөліктерінде орналасқан, Оклахомадағы соңғы мекенделген аймақ болды. Бұл жерге билік ету құқығы 1818 жылы АҚШ-қа берген Квапо тайпасына дейін жетеді. Шоктау және Чикасау тайпалары 1820 және 1830 жылдары бұл аймақты қабылдағанмен, 1866 жылғы Жаңарту шартының нәтижесінде оны жоғалтты. 1867 жылғы Медицин Лодж келісімі бойынша Киова, Команч және Апачи тайпалары үшін Үлкен жайылымды қамтитын қорық бөлінді. 1906 жылдың желтоқсанында бұл жер Оклахома территориясының құрамына кірді. Үлкен жайылымның ширек бөліктеріне ие болуға ниеттенгендерден бастапқы ұсыныстар 3 желтоқсанда қабылданып, 15 желтоқсанда аяқталды. 1830 ширек бөлікке 100 000-нан астам ұсыныс түсті. Ұсыныстардың құны 5800 доллардан 7376 долларға дейін ауысты. Аймақ ашылғанға дейін АҚШ бес ресми поселке құрды: Рэндлет, Апеатон, Изадор, Куана және Эшити. Бүгінде тек Рэндлет поселкесі ғана сақталған. Эшити қазіргі Грандфилд қаласының орнына ең жақын ресми поселке болды.

Негізін қалау

Проблемалар Уичито Фоллс және Солтүстік-батыс темір жолы Эшити қаласын екі мильге қабыстырып өткеннен кейін басталды, ал Келл қаласы (Вичита Фоллс темір жолын насияттаушы Франк Келлдің есімімен аталған) темір жол бағыты бойында пайда болды. 1907 жылға қарай Эшитиде АҚШ пошта бөлімшесі ресми түрде ашылды, ал Келл қаласында темір жол болды. Екі қаланың да тұрғындары ауданға көшіп келген жаңа қоныс аударушылар мен кәсіпкерлерге қызығушылық танытты. Осы мәселені шешу үшін баптист пасторы және фермер Эндрю Дж. Тант Франк Келлмен серіктестікке келісіп, егер олар Тант фермасына (кейін Грандфилдке айналған) көшіп келсе, кәсіпкерлерге тегін жер участаларын ұсынды. Тант фермасы Келл қаласынан шамамен бір миль қашықтықта болғандықтан, адамдар ынталы түрде көшіп келді. Барлық шіркеулер мен мектептерге де тегін жер берілетіні уәделенді. Сол кездегі куәгерлер өз терезелерінен үйлердің жылжып бара жатқанын көргендерін жазды. Алғашқы қоныс аударушылардың бірі, Лоренс Хукс ханымның айтуынша, ол бір күні Эшитиде таңғы ас дайындап, Грандфилдте кешкі ас дайындаған, тіпті үйінен шықпай. Бір комитет АҚШ пошта басқармасына пошта бөлімшесі ашу туралы өтінішпен жүгінді. Пошта бас директорының көмекшісі Чарльз П. Грандфилд бұл өтінішті қанағаттандыруға көмектесті. Осылайша, қала оның құрметіне аталды. 1909 жылдың 16 қаңтарында Грандфилд тұрғындары дерлік бірауыздан қала құруға дауыс берді, ал пошта бөлімшесі 1909 жылдың 21 қаңтарында ашылды. 1910 жылы халық саны 830 адамды құрады. Қаланың негізін қалаушылар мен алғашқы тұрғындары әртүрлі аймақтардан, әлеуметтік топтардан, мәдениеттер мен діндерден келді. Кентукки, Теннесси, Канзас, Миссури, Арканзас және Техас штаттарынан келгендер көп болды, сонымен қатар Грандфилдте көптеген жаңадан келген еуропалық иммигранттар да өз үйлерін құрды.

Мұнайдың көтерілуі

Грандфилд аймағында екі мұнай кен орны ашылды: Солтүстік-Батыс мұнай кен орны және Қызыл Өзен мұнай кен орны. Мұнай өнеркәсібінің Грандфилдке тигізген әсерін бағалау мүмкін емес. 1960 жылдары «Белл Мұнай және Өңдеу Зауыты» зауытының жабылуы халық санының азаюына ықпал етті деп айтуға болады.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,8 шаршы миль (2 км²) құрайды, барлығы құрлықтан тұрады.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1110 адам, 434 шаруашылық және 295 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 534 тұрғын үйден тұрды. Қаланың нәсілдік құрамы: 71,98% ақ нәсілді, 9,37% афроамерикалық, 3,51% американдық үндістер, 0,18% азиялық, 11,17% басқа нәсілдерден және 3,78% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтар халықтың 18,92% құрады. 434 шаруашылықтың 31,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 53,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын шаруашылықтар, ал 32,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 30,2%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 16,4%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,49 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,10 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 25,9%, 18-24 жас аралығындағылар 7,7%, 25-44 жас аралығындағылар 24,1%, 45-64 жас аралығындағылар 22,8% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 19,5%. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 92,4 еркек сай келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 89,0 еркек сай келеді. Шаруашылықтың орташа табысы 21 500 доллар, ал отбасының орташа табысы 27 222 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 23 281 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 16 250 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 13 823 долларды құрады. Отбасылардың 20,7%-ы және халықтың 26,7%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 38,6%-ы және 65 жастан асқандардың 10,8%-ы.

Спорт

Грандфилд орта мектебі 1948 және 1958 жылдары Оклахома штатының C классындағы футбол чемпионатында жеңіс одіс. 11 адамдық футболдан 8 адамдық футболға көшкеннен кейін, олар 1992 және 1993 жылдары C классындағы екі штатық футбол чемпионатын ұтып алды. All State шабуылшысы Кеннет Джонсонның ықпалына қарамастан, ұлдар баскетбол командасы 1978 жылғы B классының финалында жеңіліске ұшырады, B классының ағымдағы чемпионы Нью Лимаға есе жіберді. Үш ұпайлық сызық болмаған дәуірде Джонсон 1979 жылдың 6 қаңтарында Террал (ОК) орта мектебіне қарсы Оклахома штатының рекордтық 105 ұпайын енгізді. Ол сондай-ақ бір маусымдағы ең көп ұпай (1978-79 жылдары 1,280 ұпай) және мансабындағы ең көп ұпай (3,191 ұпай) бойынша штатық рекордтарды орнатты.

Тарихи орындар

Грандфилд қаласының орталық тарихи ауданы (NR 02000656), Уильям мен Мейбл Донаху Хаббард үйі (NR 91000310), Хамфрис дәріханасы ғимараты (NR 92000797), Рок-Айленд депосы (NR 96000978) және Грандфилдтің Тилман округі банкі (NR 92000796) – Оклахома штатының Тилман округіндегі Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енген.