Кіріспе
Horseland ойыны негізінде жасалған анимациялық сериал – онлайн қоғамдастық және браузерлік ойын болатын, онда мүшелер жылқылар мен иттерге күтім жасап, көбейте, жаттықтырып, көрмелерге қатыстыратын. 1994 жылы АҚШ-та басталып, Horseland бүкіл әлемнен 8 миллионнан астам пайдаланушыны қамтыды. Ойыншылардың басым бөлігі 10-22 жас аралығындағы қыздар болды, алайда ересектер де ойнады. 2006 жылдың қыркүйегінде АҚШ-та осы сайт негізінде анимациялық сериал көрсетіле бастады. Қазіргі таңда бұл мультсериал әлемнің түкпір-түкпіріне тарады. Ойын 2019 жылдың сәуір айында жабылып, енді онлайн емес.
Horseland was an online community and browser game where members took care of, bred, trained and showed horses and dogs. Begun in 1994 in the United States, Horseland had grown to have more than 8 million users who played from all over the world. Most of the players were females from age 10 to 22, although a number of adults played the game. In September 2006, an animated cartoon series based on the website was launched in the United States. The cartoon is now distributed around the world. The game is no longer online, having closed sometime in April 2019.
Тарих
Horseland, ат симуляторы, 1994 жылы іске қосылған жылқыға арналған веб-беттен өркендеді. Алғашқы веб-сайтта жариялау тақталары мен форумдар болды, онда мүшелер жылқыға деген құмарлықтарын талқылап, жылқы тақырыбында роликтік ойындарға қатысты. Ойын жүйесі жақын арада қалыптасты, және Horseland LLC көп ұзамай Horseland ойынын іске қосты. Horseland ойынында ойыншылар онлайн-шоуларда күтім жасап, жарыса алатын виртуалды жылқыларды жасау, иелену және оқыту мүмкіндігі болды. Ойынның танымалдылығы арта келе, Horseland-ке деген қызығушылық жаңа "Жас нұсқасын", содан кейін мультфильмдер мен қысқа романдар сериясын тудырды. 2006 жылы Horseland LLC DIC Entertainment компаниясымен серіктесіп, веб-сайт негізінде мультфильм жасады. 2008 жылдың 28 қазанында Horseland жаңартылған веб-сайтын ұсынды, онда бейімделетін жылқылар мен аватарлары бар интерактивті 3D әлем болды. Жаңа дүкенде аватарларға арналған киім-кешек пен жабдықтар сатылды. Ойыншылар жылқыларына мініп, басқа адамдармен әңгімелесе алатын 3D интерактивті әлем енгізілді. Жаңа интерактивті 3D секіру жарыстары пайда болды. Бұл өзгерістермен қатар, Horseland "Horseland монеталары" арқылы микротранзакциялар жүйесін енгізді, оларды түрлі төлем тәсілдері арқылы сатты. Horseland сондай-ақ "Premium мүшелік" ұсынды, ол ойындағы эксклюзивті мүмкіндіктерді ашты, мысалы, басқа ойыншылар жылқыларын сақтау үшін ақы төлейтін конюшняға ие болу. Жаңартылған ойын ұзақ жылдардан бері ойнап келе жатқан ойыншылардың наразылығын тудырды және мүшелік саны тұрақты түрде төмендеді. Ойынның көп бөлігі Flash технологиясын қолданды, ал танымал браузерлер бұл форматты қолдауды тоқтатқанда, ойынның көп бөлігі жұмыс істемей қалды. Ойынның қызметкерлерінен 2016 жылдың соңынан бастап, 2018 жылдың соңында ойынның 2019 жылдың 1 қаңтарында тоқтатылатыны туралы хабарлама жарияланғанға дейін ешқандай ресми жаңартулар жасалмады. Ойын 2019 жылдың сәуір айында ресми түрде тоқтатылды.
Horseland Junior ойыны
Horseland Jr. ойыны 2006 жылдың 1 қыркүйегінде іске қосылды, және ол Horseland мультфильмінің кейіпкерлерін қамтыды. Бұл 13 жасқа дейінгі балаларға арналған, Horseland World ойынының өте қарапайым нұсқасы болды. Графикасы қарапайым және түрлі-түсті болғандықтан, жас көрермендерге тартымды болды. Junior ойыны World ойынына ұқсас Flash-ойын еді, онда ойыншылар виртуалды жылқыны жасап, онымен өзара әрекеттесе алатын. Horseland Jr. ойыншыларға жылқы таңдауға (Horseland мультсериалындағы кейіпкерлердің арасынан) және жылқы мен ойыншының атын таңдауға мүмкіндік берді. Ойыншылар жылқыларын қорада көріп, оған түрлі жолдармен күтім жасай алатын (оң жақтағы суретте көрсетілген). Жылқыға күнделікті тамақ беру, жүйрік жаттығулар жасату, ветеринар мен пышақшыға көрсету және жабдықтармен жарақтандыру қажет еді. Ойыншылар ойын-сауық үшін қатыса алатын қарапайым секіру жарыстары болды. Мерекелерде Horseland тақырыптық шоуларды ұсынатын (мысалы, Хэллоуин, Рождество, Пасха және т.б.). Шоуға қатысқан соңғы 10 адамның ұпайларын көрсететін көшбасшылар тізімі болды. 2008 жылдың желтоқсанында "Трейл-райд" қосылды. Бұл ойыншыларға Horseland мультфильмінің көріністерінде атпен жүруге және басқа ойыншылармен байланысқа түсуге, достар табуға және сөздердің шектеулі тізімінен таңдалған фразалармен сөйлесуге мүмкіндік берді (оң жақтағы суретте көрсетілген). Horseland Jr. ойыншылары ата-аналарының рұқсатымен Horseland World ойынына өтуге болатын. Horseland Jr. ойыны 2009 жылдың ақпан айында жабылды. 13 жасқа дейінгі ойыншыларға негізгі Horseland ойынында "Junior" есебі берілді. Junior есептік жазбалары COPPA талаптарына сәйкес келіп, жеке хабарламалар жіберуге немесе алуға, сондай-ақ еркін сөйлесуге мүмкіндік бермейді.
Жылқы аулау
Horseland веб-сайтындағы бастапқы ойын 2006 жылдың 1 қыркүйегінде Jr. ойыны іске қосылғанда "Horseland" атауынан "Horseland World" деп өзгертілді. Jr. ойыны жабылған 2009 жылдың ақпан айында ол қайтадан "Horseland" деп аталды. Horseland ойынында ойыншылар жылқы сатып алып, сата алатын, жылқыларын қоюға арналған қоралар іздей алатын, жақсы жаттықтырушы таба алатын, достарымен әңгімелесе алатын, аттар көрмесіне қатыса алатын және жеке беті бар еді. 2008 жылдың 28 қазанындағы өзгерістерден кейін ойыншылар арасында дау туды. Оның бірі – HLD валютасының HLC валютасына ауысуы. 1 HLC құны ескі 1 HLD құнынан өзгеше болғандықтан, ойын бағалары жаңа құнға сәйкес өзгертілді. Horseland Basic Player (тегін тіркелген) ойыншыларының тегін ақша алу мүмкіндігін де алып тастады, енді ойыншылар ойындар ойнап ақша табатын болды.
Модтар
Ойын сонымен қатар, веб-сайтты "модерациялайтын" және өзге ойыншыларға құрметсіздік көрсеткен немесе кибер-бұллинг жасаған ойыншыларға шара қолданатын адамдар тобынан тұрды. Осы ойыншылардың есімдерінің жанында арнайы белгі болатын. Модераторлар онлайн болсын болмасын, ойыншылар олардың мәртебесін көруі тиіс еді.
Әлем
Әлем – ойыншылардың кездесіп, әңгімелесіп, рөлдік ойындар ойнай алатын виртуалды кеңістік болатын. Әлемде көптеген ойыншыны қабылдау үшін бірнеше түрлі серверлер болды, және зерттеуге арналған әртүрлі орындар жетерлік. Ойыншылардың тобы Horseland ішінде рөлдік ойынның жеке тармағын құрып, өз кейіпкерлерін жасап, әлемде немесе басқа ойыншылармен хабар алмасып сол кейіпкерлер рөлінде өмір сүрді. Әрбір ойыншы тіркелген кезде жасалған аватар арқылы әлемде бейнеленді. Бұл аватарды ойыншыға ұқсатуға болады, сондай-ақ шаш, көз және тері түсін өзгертуге мүмкіндік бар еді. Дегенмен, аватардың жынысын өзгертуге болмады. Ойыншының қаржысы жеткілікті болса, ол өз аттары мен аватарын түрлі киімдермен және жабдықтармен безендіре алатын, оларды дүкеннен сатып алуға болады. (Сурет оң жақта көрсетілген.)
Дүкене
"Horseland Outfitters" дүкені ойыншы және жылқы аватарын жекешелендіру үшін жабдықтар мен киім сататын. Жабдықтардың бағасы 800-ден 3750 монетаға дейін, ал киім 530-дан 4000 монетаға дейін болды. Ойыншылар бірнеше затты себетке қосып, бірден сатып ала алатын. Олар жылқы мен итті де, олар үшін қаптар мен тұрақтарды да сататын. Дүкеннен сатып алынған барлық жануарлар үш жаста болды. Жануарлардың бағасы әдетте 200-ден 350 монетаға дейін ауысатын. Сондай-ақ, дүкендер жануарларға арналған азықты 95 монетадан бір қапқа сататын, әр қапта 100 күндік порция болады.
Нүктелер
Horseland – ойыншылардың өздерінің ойын шоттары үшін де, жеке жылқылары үшін де мүмкіндігінше көп ұпай жинауға тырысқан, дамитын ойын жүйесі болатын. Ойыншылар жылқыларын немесе итттерін жаттықтыру арқылы ұпай жинады. Бір ойыншы әртүрлі тұқымдар мен сипаттамалары бар көптеген жануарларға ие бола алатын. Жануарлары үшін нақты ұпай мақсаты болмаса да, ойыншылар жылқылары мен итттерінің жаттықтырылатын өмір сүру мерзімімен шектелген. Жылқы немесе ит тек белгілі бір уақытқа ғана жарыс жаттығуларына қатыса алса, билеттік жаттығуларға өмір бойы қатыса алатын. Жануар жарыс жаттығуларына қатысуға тым ескірген кезде, оған зейнетке шығу мүмкіндігі ұсынылатын. Көптеген ойыншылар жануарларын зейнеткерлікке шығармайтын, себебі бұл жағдайда «үзілген тізбектер» пайда болып, жылқылардың немесе итттердің жазбалары Horseland деректер базасынан жойылып, оларды қайтадан көру мүмкін болмайтын. Жылқылар зейнеткерлік жасқа толғанға дейін көбейсе, жинаған ұпайларының бір бөлігін балаларына беруге мүмкіндігі болды, осылайша ойыншылар бағып-қағуға және күтуге алған жануарлардың ұрпақтары арқылы дамитын ойын жүйесі жалғасын тапты. Ұпай жинау әдетте уақытты қажет ететін. Жылқы немесе ит жарысқа қатысу алдында барлық тексерулерін аяқтауы тиіс болатын.
Шоулар
Шоулардың екі түрі болды: секіру шоулары және автоматты шоулар. 2008 жылдың қазан айында ойынға секіру шоулары қосылды. Әр ойыншы аптасына бір шоуға қатыса алатын болды. Секіру шоулары Flash-технологиясында жасалған және интерактивті болды. Ойыншы атты бағыттайтын кезеңде бағытталған пернелер мен бос орын пернесін пайдаланды. Ойыншы кезеңді аяқтағаннан кейін дереу ұпайларын алды. Секіру шоуының иесі әртүрлі секірулер мен кедергілерді пайдаланып, кезеңдерді құрастырды. Автоматты шоулар интерактивті болған жоқ. Автоматты шоуда ойыншы жылқысын белгілі бір шоу тізіміне қойды, содан кейін түнгі уақытта шоу жеңімпаздары кездейсоқ таңдалып, ұпайлар берілді.
Оқыту
Жылқышылар өз жануарларын "Шоу-тренинг" немесе "Билет-тренинг" арқылы оқыта алатын. Шоу-тренингке қатысушылар өздерінің жылқылары мен итттерін келесі күні ұпайлар берілетін шоуларға тіркеді. Жануарлар ұпай жинаған сайын, пайдаланушы да "Ойыншы ұпайларын" жинады, олар жануар жинаған ұпайлар санына тең болды. Бірақ, әр шоудан кейін жануардың денсаулық көрсеткіші төмендеді, бұл жылқының немесе иттің қатыса алатын шоулар санын шектеді. Екінші әдіс, Билет-тренинг, – Premium ойыншылары онлайн-дүкеннен сатып алатын билеттерді пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Бір тренинг билеті жылқыға немесе итке денсаулығына әсер етпей 30 ұпай берді. Бұл билеттерді ойыншы өз жануарларына қолдана алатын, немесе басқа ойыншыларға қызмет ретінде сата алатын. Бұл ойыншылар ұйымдастырған қызмет болғандықтан, билет бағасы сатушыға байланысты өзгерді. Жылқы билеттері 2008 жылдың қазан айында ойыннан алынып, 2009 жылдың қаңтарында қайта қосылды. Кейбір ойыншылар "ұпай жинау" деп аталатын қызмет ұсынды, яғни жоғарыда аталған әдістердің бірін қолданып, жылқыны немесе итті "x" ұпайға дейін жеткізу үшін "x" сома ақша төлеуді ұсынды. Әдетте, мұндай жұмысты басқа ойыншыға тапсыру, өзіңің жасауыңнан гөрі қымбатқа түсетін.
Өсіру
Асыл тұқымды мал өсіру "Ат әлемі" ойынының маңызды бөлігі болды. Ойыншылар жылқыға жинаған ұпайлардың бір бөлігін баласына беру арқылы жануардың қабілеттерін арттырып, осылайша көбірек ұпай табуға мүмкіндік алатын. Ойыншылар өздерінің жылқыларымен немесе басқа ойыншылардың жылқыларымен шағылыстыруға болатын. Ата-жылқының иелері басқа ойыншының "шағылыстыру сұранысын" қабылдау не қабылдамау арқылы шағылыстыру процесін бақылайтын. Биелер 21 күнде бір рет, ал ата-жылқылар 2 күнде бір рет (3 жастан 21 жасқа дейін) шағылыстырылуы мүмкін. Ойын жылқының барлық ата-тегін тіркеп отыратын. Бірақ, жылқы зейнеткерлікке шыққаннан кейін оның ақпараты (аты, жасы, ұпайлары т.б.) жойылып, оның балалары ата-тегінің сол бөлігінен айырылып, "үзілген тектік желі" деп аталатын жағдай туатын. Көптеген ойыншылар тектік желіні мұқият қадағалағандықтан, жылқыларын зейнеткерлікке шығармайтын.
Қан тұқымы мен тұқымның әртүрлі түрлері
Кроссеттер (КК) – бір-бірімен шағылыстырылған екі түрлі тұқым. Көп өрбіткен (ОБ) – жылқының/итінің өте көп баласы болғанын білдіреді. Инбрид (IB) – бір жылқының/итінің тегінде бірнеше рет кездесетінін білдіреді. Бұзылған текті (БЛ) – жылқының/итінің ата-анасы, әкесі, ата-бабасы және т.б. табылмайтын жағдай. Жылқының инбридті, көп өрбіткен немесе екеуі де болса, оған жағымсыз қаралатын. Мұндай жағдайға тап болған жылқыны немесе итті сатып алу ықтималдығы төмен болар еді.
Графика
Графика – график жасаушылар жасаған өзгертілген суреттер мен "макеттер". Макет әдетте ойыншының аты мен идентификациялық нөмірі бар, сондай-ақ ойыншы және оның қызметтері туралы ақпарат жазуға арналған мәтіндік блоктармен жабдықталған өңделген сурет болатын. Макеттерді жасау үшін HTML және фото өңдеу білімі қажет болды, осы себепті график жасаушыларға көбінесе көп ақша төленді. Олар жеке беттерді қызықты етудің танымал тәсілі еді. Макеттер ойыншының қаржылық мүмкіндіктеріне және қажеттіліктеріне байланысты қарапайым немесе күрделі болуы мүмкін. График жасаушылар бастаушы деңгейдегілерден, қарапайым бағдарламаларды тәжірибелеп көретіндерден бастап, Gimp немесе Photoshop сияқты бағдарламаларды пайдаланатын тәжірибелі мамандарға дейін болады. Көптеген адамдар макеттер сайысын өткізіп, үлкен сомада сыйлық ұсынатын, ең ұнаған макетті таңдап, оның авторына ақы төлейтін.
Экономика
Хорслендтің экономикалық жүйесі ойыншылардың еркін, ашық нарығына айналды, бастапқыда жылқылар мен Хорсленд ойын жүйесіне кіретін заттарды сатып алу-сатудан басталып, кейіннен ойыншылардың өзі ұсынатын қызметтерді, мысалы, веб-бет дизайны мен көркем туындыларды қамтыды. Ойыншылар ойын ішіндегі көптеген нәрсені сатып алу үшін "Монеталарды" пайдаланды. Монеталарды мини-ойындар ойнап немесе нақты ақшамен сатып алу арқылы табуға болады. Хорсленд сонымен қатар "Премиум мүшелік" ұсынды. Премиум ойыншыларға апта сайын 3500 монета түсім және форумдағы аватарлар мен қолтаңбалар, іздеу нәтижелеріндегі ерекше жарияланымдар, итті оқыту билеттері, тақырыптық секіру жарыстары және бұрынғы стандартты 100 сабақ/жарыс сияқты эксклюзивті мүмкіндіктерге қол жеткізу мүмкіндігі берілді. Ойынның өзі ойыншылардан жануарларының денсаулығын сақтау үшін ветеринарлық қызметтер сияқты автоматтандырылған қызметтерді сатып алуды талап етті. Жеке меншіктегі аттар мен жануарларды күту сияқты қосымша қызметтерді ойыншылар өздері атқарды. Хорсленд ойыншыларға өз қызметтерінің бағасын белгілеуге мүмкіндік берді және табиғи еңбек бөлінісін құрды, себебі кейбір ойыншылар өз ойынын "жаттықтырушылар" немесе "күтушілер" болып мамандандыруды таңдады. Хорсленд форумындағы ашық талқылау ойыншыларға бір-бірінен қызметтерді іздеуге және жарнамалауға көмектесті, соның нәтижесінде құбылмалы ашық нарық пайда болды.
Horseland әлеуметтік желі ретінде
Симуляциялық ойыннан өзгеше, Horseland әлеуметтік желінің көптеген қасиеттерін де ұстады. Horseland әлеуметтік желісінің көп бөлігі пайдаланушылар жасаған контентке негізделген. Әр ойыншыда HTML немесе CSS арқылы өзгерте алатын жеке бас беті болды. Ойыншылар көбінесе үй беттерінің дизайн кодтарын жасап, "сатып", басқа ойыншыларға монеталармен алмастыратын. Сондай-ақ, ойыншылар арасында жылқылар мен итттердің "кәсіби" (немесе "про") суреттері мен иллюстрациялары да таратылды. Ойыншылар бір-бірімен Flash негізіндегі чат-бөлмелер, ойын ішіндегі хабарламалар, жеке блогтар, форумдар және Flash негізіндегі 3D әлем арқылы байланыса алатын. Ойынның тағы бір мүмкіндігі – "Достар" тізімі, онда әр достың ойындағы соңғы жағдайы немесе әрекеті көрсетілетін. Ойыншылар достарына туған күн немесе мерекелерде "Love/Luff Cards" деп аталатын цифрлық карточкалар жібере алатын. Ресми Horseland клубынан өзгеше, ресми емес клубтар да танымал болды. Ойыншылар жаңа тіркелгіш жасау арқылы өз клубтарын құрды. Бұл клубтар ресми клуб сияқты жұмыс істеді: сайыстар өткізіп, мүшелер жинап, логотиптер ("клубтік карточкалар" деп аталады) жасап, науқандар жүргізді. Ойыншылар Horseland ресми клубтарында да науқандар ұйымдастыра алатын. Клуб президенті болу ойыншыға клубқа кіргізілетін және қабылдамайтын жануарларды бақылауға мүмкіндік берді. Президент өзінің мерзімі ішінде клуб үшін тіркеме жасады, әр мерзім бір айға созылды. Ойыншылар "президент" болу үшін басқа Premium ойыншылармен дауыстарды алмастырып ("TVing") науқан жүргізді. Ойыншылар көбінесе жеткілікті дауыс жинау үшін басқа ойыншыларды көндіру үшін дауыс беру сайыстарын өткізді. Сондай-ақ, ойыншылар өз дауыстарын саудаға салғысы келмейтін ойыншылардан дауыс "сатып ала" алатын. Бұл кейде даулы мәселе болды, себебі ойыншылар идеалды президентке дауыс берудің орнына, көп ақшамен сатып алып президент болатын.