Кіріспе

Уилкинсбург – АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Аллегейни округіне қарасты борон. 2020 жылғы халық санауы бойынша боронның халқы 14 349 адамды құрайды. Уилкинсбург Питтсбург қалалық агломерациясының бір бөлігі ретінде орналасқан. Боронға 1796 жылдан 1802 жылға дейін АҚШ армиясының бас квартирмейстері қызметін атқарған, АҚШ армиясының офицері Джон Уилкинс-тің құрметіне ат қойылған.

Тарих

Уилкинсбург Аппалачи таулы үстіртінің аймағында орналасқан, онда түрлі жер және су көлігі жолдары бірігеді, бұл аймақ мыңдаған жылдар бойы ежелгі тұрғындар мекендеген. Геологиялық тұрғыдан алғанда, Уилкинсбург үш өзеннің тоғысы шығысында орналасқан төбелер арқылы өтетін аңғарға ортасталған: атап айтқанда, Аллегейни, Мононгахела және Огайо өзендері. Уилкинсбург аңғары Аппалачи тауларының кедергісі арқылы құрлықпен өтуді жеңілдетті, мысалы Филадельфияға және Атлантика жағалауының басқа да аймақтарына, соның ішінде Камберленд аңғары арқылы саяхаттау. Үш өзеннің жақын жердегі кездесуі су және құрлықпен өтуге мүмкіндік берді, олар оңтүстікке қарай ағатын Миссисипи өзеніне қосылып, Мексика шығанағына жетіп, мұхиттық саудамен байланысты. Бұл Уилкинсбургті шығыстан және оңтүстіктен келетін жолдардың тоғысқан жеріне айналдырды, солтүстік және батысқа басқа да көлік жолдарымен бірге. Шығысқа қарай бағытталған маңызды жер жолының бөлігі қазір Пенн даңғылы, ол Уилкинсбургтің басты көшесі болып табылады. 1700 жылдардың басында еуропалық саудагерлер келді, ал ғасырдың ортасына қарай Франция құрған Форт-Дюкесн сияқты бірнеше отарлау орындары құрылды. Кейіннен аймақ француз және үнді соғыстары кезінде ірі шайқас алаңына айналды, онда Джордж Вашингтон (1753 жылы қазіргі Уилкинсбургтен француз аумағына дипломатиялық миссиямен өткен), Эдвард Брэддок және Джон Форбс тарихта өз орнын тапты, олар жолдар салып, жер көлігі жолдарын жақсартты. Француз және үнді соғысы (1754–1763) Франция, Англия және түрлі үнді тайпалары арасында аумақтық бақылау үшін болды. Франция 1758 жылы аймақтан билігін жоғалтты. Британдықтар үш өзеннің тоғысына жақын 1759–1761 жылдары Питт фортын салды. Франция кейіннен аймаққа деген талаптарынан бас тартты. 1776 жылы британдық колониялар тәуелсіздік жариялады, ал Париж шарты (1783) Аппалачи тауларының батысындағы аумақты жаңадан құрылған АҚШ-тың бөлігі ретінде бекітті. 1780 жылы Пенсильвания және Вирджиния Мейсон-Диксон сызығын батысқа қарай кеңейтуге келісті, соның салдарынан аймақ Пенсильванияның бөлігіне айналды, бұл Уилкинсбург қай штатқа қарасты екені туралы дауды шешті. Форт-Стенвикс шарты (1784) ирокездердің де аймаққа деген талаптарынан бас тартуына әкелді, бірақ бұл басқа үнді тайпаларына міндетті емес еді. 1800 жылдары сауда ірі кен және өндіріс операцияларының арқасында өркендеді. Аймақтың халқы 1800 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басында Еуропаның түрлі аймақтарынан келген көптеген иммигранттар мен Оңтүстік АҚШ-тан келген Ұлы көші-қонның афроамерикандықтарының көшуімен арта түсті. Уилкинсбургте бұл процесс кейде баяу, кейде жылдам жүрді. Пенсильвания колониясының жер компаниясы 1769 жылы Уилкинсбургке айналатын аймақта жер участаларын сатуды бастады. Эндрю Леви Леви аға 266 акр орманды жер сатып алып, оған Африка деп атау берді (себебі әлі анықталған жоқ). 1788 жылы Леви жерін Уильям Томпсонға (Америка төңкерісі кезінде Континенттік армияда қызмет еткен зейнеткер бригадир генерал) сатты. Томпсон көп ұзамай қайтыс болды, ал жер полковник Дуннинг Макнейрге сатылды (Дуннинг Р. Макнейрдің әкесі, ол 1853–1861 жылдары АҚШ Сенатының сержанты болды). Дуннинг Макнейр ірі жер иесі болды. 1790 жылы Дуннинг Макнейр кейіннен Пенн даңғылы деп аталған "Ұлы жол" бойында Макнейрстаун ауылын құрды. 1812 жылдың қыркүйегінде Макнейр жерді Патрик Гринге берді, осылайша Уилкинсбург ресми түрде тіркелді. 1825 жылы Дуннинг Макнейр қайтыс болды. 1812 жылға қарай ауыл Джон Уилкинс-младшийдің құрметіне "Уилкинсбург" деп аталды, ол Макнейрдің соғыс кезіндегі досы болған. Джеймс Келли Макнейрдің бұрынғы жері үшін 12 000 доллар төлеп, аймақпен жарты ғасырға жуық байланыста болды, кейіннен ол жерді кеңейтті. Джеймс Келли осы кезеңде азаматтық, діни, білім беру және басқа да іс-шараларға белсенді қатысты. 1873 жылы Питтсбург қаласы Уилкинсбургті қамтитын Уилкинс қалашығының бөлігін аннексиялады, бірақ үш жылдан кейін сот шешімі аннексияны жойды. 1887 жылдың 5 қазанында Уилкинсбург жаңадан құрылған Стеррет қалашығынан бөлініп, тәуелсіз округке айналды. Округ соңғы жылдары экономикалық қиындықтарды бастан өткергенімен, жағдайды жақсартуға көп күш жұмсалып жатыр. 2004 жылы Питтсбург тарих және ескерткіштер қоры Уилкинсбургтің Хэмнетт Плейс ауданындағы тарихи құрылыстарды қалпына келтіру жұмыстарын бастау үшін өзінің коммерциялық даму бөлімі Landmark Development Corporation-мен серіктестікке кірісті. Он жыл ішінде 70-тен астам құрылыс жаңартылды, жаңа аудандық орталық ашылды және қолжетімді тұрғын үй қоры көбейді. Ынтымақтастық серіктестер Ричард Х. Дрихаус қорының Ұлттық сақтау жөніндегі сыйлығымен марапатталды. Осы кезеңде Хэмнетт тарихи ауданы да құрылды, ол 2010 жылдың 28 маусымында Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 2015 жылы Питтсбург тарих және ескерткіштер қоры мен оның Landmark Development Corporation коммерциялық бөлімі Хэмнетт тарихи ауданының ішінде және жанында 11,5 миллион долларлық көп орынды қалпына келтіру жобасын бастау үшін Falconhurst Development компаниясымен серіктестікке кірісті. 20 ғасырдың басында салынған төрт бос ғимаратты қалпына келтіруге қоса, әзірлеушілер 2016 жылға қарай сол ауданда жаңа қатар үйлер ашуды жоспарлады, серіктестер тұрғын үй АҚШ Тұрғын үй және қалалық даму департаментінің (HUD) ережелеріне сәйкес қолжетімді болады екенін мәлімдеді. Жобаға 2015 жылдың қыркүйек айының соңында кірісті.

Заманауи телерадио хабар тарату орталығы

Қазіргі заманғы радио хабарларын тарату, оның қазіргі түрінде, Wilkinsburg тұрғыны Франк Конрад үйінде радио зертханасын құрғанда басталды, ол Westinghouse Electric Corporation және АҚШ Сигнал корпусымен арнайы соғыс уақытындағы рұқсатпен (шақыру белгілері 2 WM және 2 WE) үйлестірілді. Swissvale-ден Wilkinsburg-ке көшкеннен кейін, Конрад екі қабатты гаражының жоғарғы қабатында микрофонмен радиостанция орнатты, онда таңға дейін жұмыс істеді, нәтижесінде заманауи радио хабарларын тарату дамыды. Өзі жасаған кристалл радио жиынтығы бар тыңдаушылар Конрад радиоға граммофонды қосып, музыка таратқанда қатты қуанды. Осылайша, Конрад музыкалық тауарларын жарнамалау үшін Wilkinsburg музыка дүкенінен сыйлық алғаннан кейін, Wilkinsburg заманауи радио хабарларын таратудың алғашқы орны болды, ол "станция, аудитория, бағдарламалар және бағдарламаларға төлеу құралдары" ұғымдарын біріктірді. Бұл KDKA-ға және коммерциялық радионың дамуына дейін болды. 1916 жылы KDKA, 8XK эксперименталды станциясы ретінде, Шығыс Питтсбургтегі Westinghouse зауытынан және Франк Конрадқа тиесілі шағын гараждан хабар таратуды бастады, ал 1920 жылдың 2 қарашасында қазіргі шақыру белгілерімен іске қосылды. 1923 жылы Wilkinsburg-те тұратын орыс иммигранты Владимир Зворикин алғашқы телекамералардың фотоэлемент "көзін" – иконоскопты жобалап, патенттеді. Бүгінде ABC филиалы WTAE TV Ардмор бульвары бойынша орналасқан.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, бұл ауданның жалпы аумағы 2,3 шаршы миль (6 км²) және толығымен құрлықтан тұрады.

Қоршаған аудандар

Уилкинсбургтің он шекарасы бар, соның ішінде солтүстік-шығыста Пенн Хиллз қалашығы, шығыста Черчилль, оңтүстік-шығыста Форест Хиллз, оңтүстікте Эджвуд, оңтүстік-батыста Свисвейл, және Питтсбургтің Реджент-сквер, Пойнт-Бриз және Норт-Пойнт-Бриз аудандары батыста, солтүстік-батыста Хоумвуд-Саус және солтүстікте Ист-Хиллз.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша, ауданда 19 196 адам, 9 138 шаруашылық және 4 477 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. Тұрғын үй бірліктерінің саны 10 696, орташа тығыздығы болды. Аудан халқының этникалық құрамы: 29,25% ақ нәсілді, 66,51% афроамерикалық, 0,38% американдық индейлер, 0,81% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,55% басқа нәсілдер және 2,44% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,13% құрады. 9 138 шаруашылықтың 22,6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 24,3% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 20,7% -ында күйеуі жоқ әйел басшылық етті, ал 51,0% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 44,5% жеке тұлғалардан тұрды, ал 12,5% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,06 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,91 адамды құрады. Аудан халқы жас бойынша таралып, 23,4% -ы 18 жасқа дейінгілер, 7,7% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 30,0% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 23,1% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 15,8% -ы 65 жасқа жоғары жастағылар. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 78,5 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 72,0 еркек шақ келді. Аудан бойынша шаруашылықтың орташа табысы 26 621 доллар, ал отбасының орташа табысы 33 412 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 813 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 26 196 долларға тең. Жан басына шаққандағы орташа табыс 16 890 доллар болды. Отбасылардың 15,9% және халықтың 18,7% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 30,8% және 65 жастан асқандардың 14,2% кедейлікте өмір сүрді.

Дін

Уилкинсбургты дінге берілген еуропалық иммигранттар құрып, дамытты. Бұл қалалық округте, елдің көбінесе католиктер тұратын аймағында сирек кездесетіндей, протестант шіркеулерінің тым жоғары шоғырланғандығы байқалады. Қалалық округ басшысы Джеймс Келлидің сөзіне сүйенсек, 1870 жылдары Уилкинсбургтің Питтсбургке қосылуына қарсы шығу себебі – қауымның діни бірлігін сақтау болды. Сол кезде Уилкинсбургті көптеген адамдар "Қасиетті қала" деп білген.

Өнер және мәдениет

Уилкинсбург қалашығында Қоғамдық өнер және азаматтық дизайн комиссиясы бар, ол "жаңа және жаңартылған құрылыстарды, инфрақұрылымды, ландшафттарды, өнер туындыларын, ескерткіштерді және барлық мемлекеттік меншіктегі, сондай-ақ коммерциялық мақсатта пайдаланылатын барлық жеке меншіктегі монументтерді" қарау және заңнамалық реттеумен айналысады. Аллегей округінде орналасқандықтан және әсіресе Питтсбургке жақындығынан, Уилкинсбург өнер мен мәдениет саласындағы көптеген мүмкіндіктерге толы көршілес аймақта орналасқан. Уилкинсбургтегі қайта жандандыру мен дамудың ең белгілі ұйымы – Уилкинсбург қоғамдастығын дамыту корпорациясы (WCDC), ол 2007 жылы құрылған коммерциялық емес ұйым, ал оның миссиясы – "бизнес және тұрғын үйлерді дамыту арқылы Уилкинсбургті қайта жандандыруға, ұйымдық және жеке азаматтық лидерлікті нығайтуға, этностық және мәдени әртүрлілікті қолдауға" бағытталған. Олардың танымал қоғамдық бағдарламаларына жергілікті кәсіпкерлерге арналған курстар, үй сатып алу бойынша сабақтар, қоғамдық шаралар және бос үйлерге экскурсиялар кіреді. WCDC негізінен Уилкинсбургтің бизнес ауданына, Пенн даңғылы мен Вуд көшесінің қиылысы маңындағы аймаққа баса назар аударады. WCDC-нің Бизнес ауданын жаңғырту жоспары "Уилкинсбургте дамыған коммерциялық және бөлшек сауда ортасын" құруға бағытталған және жоспарлау мен саясат бойынша ұсыныстардан тұрады. 2015 жылдың мамыр айында WCDC-нің ұсынысы нәтижесінде алкогольдік лицензия жөніндегі референдум өткізіліп, қалашықта бес мейрамханаға алкогольдік лицензия беруге рұқсат берілді, себебі 1935 жылдан бері қалашық алкогольден бос аймақ болып келген.

Кітапхана

1899 жылы Уилкинсбург кітапханасы Брэддок кітапханасының бөлімшесі ретінде ашылды (ол – елдегі алғашқы Карнеги кітапханаларының бірі). Уилкинсбург кітапханасы сонымен қатар кеңес мүшелерінің жиналатын орны және жергілікті полиция бөлімінің орналасқан жері болып табылады.

Саябақтар мен демалыс

Уилкинсбургте әр түрлі өлшемдегі бірнеше саябақ бар. Ең үлкені – Хантер паркі, ол шамамен тоғыз акр жерді алып жатыр және спорт алаңдары, ойын алаңдары, жасыл желектер мен орманды аймақтарды қамтиды. Сонымен қатар, алты кішкентай саябақ та бар.

Үкімет және саясат

+ Президент сайлауы нәтижесі Жыл Республикалық Демократиялық Үшінші партиялар202012% 1,10286% 7,3920.6% 5520168% 62891% 7,3411% 12120129% 74790% 7,8761% 86 Уилкинсбург – АҚШ-тың Пенсильвания штатында орналасқан борон. Бұл Уилкинсбургтің өзін-өзі басқаратын муниципалдық бірлік екенін білдіреді, ол көбінесе қала деп есептеледі. Уилкинсбург борон үш округке бөлінеді: Бірінші, Екінші және Үшінші. Уилкинсбург боронның жалпы басқаруын борондық кеңес жүзеге асырады. Борондық кеңес әдетте әр округтен үштен сайланған тоғыз өкілден тұрады. Уилкинсбургте әртүрлі кеңестер, комитеттер мен органдар бар немесе олармен байланыста. Уилкинсбургтің сонымен қатар мэрі мен борондық басқарушысы бар. Уилкинсбург боронның органдары, кеңестері және комиссияларына Мемлекеттік қызмет комиссиясы, Қоғамдық өнер және азаматтық дизайн комиссиясы, Көлеңкелі ағаштар жөніндегі азаматтардың консультативтік комиссиясы, Парктер мен демалыс жөніндегі кеңес, Жоспарлау комиссиясы, Зониялау мәселелерін тыңдау кеңесі, Кітапхана директорлары кеңесі, Өнеркәсіптік және коммерциялық даму басқармасы және Коммуналдық орган кіреді. Мемлекеттік білім беруді Уилкинсбург мектеп округінің директорлар кеңесі, Пенсильвания штатының білім беру басқармасы, Пенсильвания штатының білім беру департаменті және Пенсильвания штатының Бас Ассамблеясы бірлесіп жүзеге асырады. Мемлекеттік білім беру саласы боронның білім беру саласынан бөлек. Уилкинсбургте су және кәріз қызметтерін муниципалдық орган, Уилкинсбург-Пенн бірлескен су органы қамтамасыз етеді, ол бірнеше қауымдастықтарға қызмет көрсететін коалиция. Уилкинсбург борондық кеңесі осы органның басқармасына үш мүшені тағайындайды. Уилкинсбург сайлаушылары 2012 және 2016 жылғы президенттік сайлауларда басым көпшілікпен Демократиялық партияға дауыс берді.

Қылмыс

Уилкинсбург қаласы атақты Лаример даңғылы Уилкинсбург (LAW) бандасының туған жері болды, оны федералды үкімет рэкетке және жемқорлыққа қатысты ұйымдар туралы заңға (RICO) сәйкес сотқа берді. Сотқа беру 1995 жылы федералды үкімет тергеу жүргізіп, қылмыстық байланыстары немесе қылмыстық әрекеттері бар көптеген адамдарды қамауға алғанда басталды. Жалпы алғанда, Уилкинсбургтегі қылмыс деңгейі көршілес аудандарға қарағанда жоғары. Дегенмен, соңғы жылдары қылмыс көрсеткіштері аздап төмендеді.

2000 жылы атыс

2000 жылдың 1 наурызында Уилкинсбург қаласы Рональд Тейлордың нәсілдік жеккөрушілікпен жасаған атысы салдарынан үш адамды өлтіріп, екеуін жарақаттауынан бүкіл елдің назарына ілікті. Оқиға жергілікті «Бургер Кинг» және «Макдоналдс» мейрамханаларында да болды.

2016 жылғы жаппай атыс

2016 жылдың 9 наурызында Уилкинсбургте ашық ауадағы шарада атыс оқылды, нәтижесінде жүкті әйелдің ішінде бес адам қаза тапты. Қалалық кеңес ауданды көркейту және Ребекка даңғылындағы 855 нөмірлі үй сияқты бос тұрған үйлерді жөндеу бойынша көптеген жоспарларды қарастырып жатыр. Бұдан бөлек, қала кеңесінің вице-президенті жақында «Уилкинсбург қауымдық әңгімелері» жобасын бастады, осы арқылы қауымдастық мүшелері ауданның ағымдағы мәселелерін талқылауға мүмкіндік алады.

Білім

Уилкинсбургтің алғашқы тарихында білім беру толығымен жекеменшік болды. Көптеген мектептер әртүрлі ұстаздар тарапынан ашылды және олардың үйлерінде өткізілді. 1852 жылы құрылған Уилкинсбург академиясы – іріктелі мектеп білімінің бастауы болды. Боро 1840 жылы 1834 жылғы «Азат жалпы мектеп туралы» заңды қабылдады; Джеймс Келли алғашқы жалпы мектепке қаржы бөлді, ол 1850 жылға дейін жұмыс істеді. Осы уақыттан бастап оқушылар саны экспоненциалды түрде өсті. 1910 жылға қарай алты мемлекеттік мектепте 4253 оқушы оқыды. Бүгінде Уилкинсбург мектеп округі екі бастауыш мектептен – Келли бастауыш және Тернер орта мектептерінен тұрады. Қаржы тапшылығына байланысты 2016 жылы Уилкинсбургтің жасөсперімдер және аға орта мектептері жабылды. Қазір округ жасөсперімдер және аға орта білімін Питтсбург мемлекеттік мектеп округінің Вестингхаус орта мектебіне тапсырады. Уилкинсбургте Сестра Тео Боуман католик академиясы да орналасқан. Бұл католик бастауыш мектебі, ол Уилкинсбургтегі Сент-Джеймс мектебінің және Хоумвудтағы (Питтсбург) Holy Rosary мектебінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Жаңа мектеп бұрынғы Сент-Джеймс мектебінің ғимаратында орналасқан және балабақшадан сегізінші сыныпқа дейінгі балаларды оқытады.

Көлік

Уилкинсбург жол, теміржол және өзен көліктерінің тоғысқан жерінде орналасқан.

Жол

Уилкинсбург тарихи жолдар бойында орналасқан. Мысалы, 1913 жылдан бері Уилкинсбург Линкольн тас жолының өтетін нүктелерінің бірі болып табылады. Тарихи Линкольн тас жолы Нью-Йорктегі Таймс-скверден Сан-Францискодағы Линкольн паркіне дейін созылады. Линкольн тас жолының мұрасына Уилкинсбургтегі Пенн даңғылы мен Ардмор бульвары кіреді: бұл 8-ші штаттық және 30-шы федералдық трассалар. Пенн даңғылы одан да ертерек Форбс жолының бағытында жатқан, оны британдық офицер Джон Форбс 1758 жылы Жеті жылдық соғыстың (1756–1763) аясында Форт-Дюкеснедегі француз бекінісіне шабуыл жасау үшін әскери жорықты басқарған. Ал бұрын британдық офицер Эдвард Брэддок осыған ұқсас бағытпен Брэддок жолын салып, кейін жерленген Аллегейни және Мононгахела өзендерінің қосылған жеріндегі француз бекіністеріне алып барған.

Өзендер

Тарихи тұрғыдан Аллегей өзені мен Мононгахела өзенінің қосылысы маңызды көлік түйінін құрады. Қазіргі заманғы жол және теміржол жүйелері пайда болғанға дейін, су жолдарымен тасымалдау бүгінгіден де маңыздырақ болды. Уилкинсбург Аллегей және Мононгахела өзендерінің арасында, Огайо өзенін құрауы үшін қосылатын жерге жақын орналасқан, бірақ Уилкинсбург екі өзеннің де жанында орналаспаған.