Кіріспе

Marine Medium Tiltrotor Squadron 161 (VMM 161) – MV-22 Osprey ұшағын пайдаланатын АҚШ Теңіз жауынгерлерінің тік бұрылушы эскадрильясы. "Greyhawks" деп аталатын бұл эскадрилья Калифорния штатындағы Мирамар теңіз әуе станциясында орналасқан және 16-шы Теңіз авиациялық тобының (MAG 16) және 3-ші Теңіз авиациялық қанатының (3rd MAW) құрамында болады. Эскадрилья әлемдегі алғашқы тікұшақ тасымалдау эскадрильясы болып есептеледі және "Бірінші, ең жақсы" деген ұранды жиі қолданады. Миссиясы:

Экспедициялық, бірлескен немесе біріктірілген операциялар кезінде жауынгерлік әскерлерді, жабдықтар мен материалдық ресурстарды шабуылдық қолдаумен тасымалдау. Теңіз-жер-әуе операциялық тобының жұмысын қолдау үшін кез келген уақытта, дүниежүзілік масштабта жұмыс істеуге дайын болу.

Корея соғысы және 1960 жылдардың басында

Эскадрилья 1951 жылдың 15 қаңтарында Калифорния штатының Эль-Торо қаласындағы Теңіз корпусының әуе стансасында, Тынық мұхитының Әскери-теңіз күштерінің 161-ші тікұшақ көлігі эскадрильясы (HMR 161) ретінде құрылды. Бір айдан кейін эскадрилья Калифорния штатының Санта-Ана қаласындағы Теңіз корпусының әуе базасына көшіріліп, жаңа тікұшақтары – Sikorsky HRS 1 ұшағында оқу-жаттығуларын жүргізді. Эскадрилья командирі, лейтенант-полковник Джордж Херрингтен басқа, көптеген ұшқыштар Екінші дүниежүзілік соғыста истребительдерде ұшқан тәжірибесіне ие болды. 1951 жылдың тамызында эскадрилья Оңтүстік Кореяға жөнелтіліп, 1-ші Теңіз авиациялық қанатына (1-ші MAW) қосылды, онда орталық және батыс майдандарда операциялар жүргізді. HMR 161 Сицилиядан ұшып, 1952 жылдың 1 қыркүйегінде Инчон жағалауындағы Марлекс 5 операциясы барысында тікұшақпен теңіз десантын ұштастырудың жаңа концепциясын сынады. Бұл теңіз жаяу әскерімен тікұшақта алғашқы теңізден құрлыққа ұшу болмаса да (бұл 1952 жылдың ақпанында Оңтүстік Калифорния жағалауындағы Лекс Бейкер операциясы кезінде HMR 162 жасаған), ол шетелдік жағалаудағы алғашқы ұшу болды. Корея соғысы барысында HMR 161 18 607 рейс жасап, 16 538 сағат ұшты, нәтижесінде 60 000-нан астам әскерді тасымалдап, 7,5 миллион фунт жүк жеткізді. Содан кейін эскадрилья 1953 жылдың шілдесінен 1955 жылдың наурызына дейін Кореяның демилитаризацияланған аймағын (DMZ) қорғауға қатысты. Сол айда эскадрилья Гавайидегі Канеохе шығанағындағы Теңіз корпусының әуе стансасына көшіріліп, 13-ші Теңізшілер авиациялық тобына (MAG 13) қосылды. Гавайиде HMR 161 1956 жылдың 31 желтоқсанында 161-ші Жеңіл тікұшақ көлігі эскадрильясы (HMR(L) 161), MAG 13, 1-ші MAW болып қайта атауланды. 1960 жылдың мамырында эскадрилья жаңа Sikorsky H-34 Seahorse тікұшағын алды. 1962 жылдың 1 ақпанында бөлім тағы да 161-ші Теңіз орта тікұшақ эскадрильясы (HMM 161), MAG 13, 1-ші Теңізшілер бригадасы болып қайта атауланды. 1962 жылдың 3 қазанында эскадрилья NASA-ға ғарышкер Уолли Ширра мен оның «Mercury» жобасының «Sigma Seven» капсуласын Тынық мұхитынан сәтті ғарышқа ұшырғаннан кейін құтқаруға көмектесті. 1963 жылы 161-ші Теңіз орта тікұшақ эскадрильясы (HMM 161) Пёрл-Харбор, Канеохе Теңіз әуе стансасында және Гавайидің Оаху аралына жақын Тынық мұхитында «SHAD» жобасы аясында жүргізілген бірнеше биологиялық қару сынақтарына көмектесті. 1960 жылдардың қалған бөлігі Оңтүстік Вьетнамға жөнелтуге дайындық үшін партизандыққа қарсы оқулармен өтті.

Вьетнам соғысы және 1980-жылдар

HMM 161 1965 жылғы 15 наурызда «Вэлли Фордж» кемесімен Гавайиден шығып, 27 наурызда Жапонияның Окинава штатындағы Футема теңіз әуе базасына келді. 27 сәуірде эскадрилья Окинавадан «Принстон» кемесімен Оңтүстік Вьетнамға бағыт алды. 6 мамырда эскадрилья 4-ші теңізшілер полкінің бөлімдерін Чу Лайға тасыды, ал 15 мамырда эскадрилья «Иво Джимадан» жұмыс істей бастады. Соңында 1965 жылғы 25 мамырда HMM 161 Чу Лайға жетіп, 16-шы теңіз авиациялық тобының (MAG 16) және 1-ші теңіз авиациялық қанатының (1-ші MAW) құрамына кірді. 12 маусымда эскадрилья тағы бір рет көшірілді, бұл жолы Фу Бай ұрыс базасына. 1966 жылғы 4 қаңтарда HMM 161 HMM 163 эскадрильясымен ауыстырылып, Окинавадағы Футенма теңіз әуе базасына жаңа Vertol CH 46 Sea Knights тікұшақтарын алу үшін қайта орналастырылды. Вьетнамдағы қызмет кезінде эскадрильяның бір ұшқышына «Күміс жұлдыз» ордені, ал тағы он бір ұшқышына «Еңбекке үздік ұшу кресі» ордені табысталды. 1966 жылдың сәуір айында эскадрилья Оңтүстік Вьетнамның Дананг қаласына қайта жіберілді, ал маусымда Фу Байға көшті. 1966 жылғы 25 қыркүйекте HMM 161 эскадрильясының UH 34D HUS тікұшағы «Операция Прерия» кезінде медициналық эвакуация миссиясын орындап жатқанда достық артиллерия оғына ұшырады, нәтижесінде борттағы бес теңізшінің барлығы қаза тапты. Бұл соғыс кезінде американдық тікұшақты достық артиллериямен атып түсірген жалғыз оқиға. 1966 жылғы қарашада эскадрилья Окинавадағы Футенмаға қайта көшірілді. Бір айдан кейін эскадрилья CONUS-қа оралды, өйткені олар Солтүстік Каролинадағы Нью-Риверде орналасқан Теңіз әскерінің әуе базасындағы 2-ші MAW теңіз авиациялық тобының 26-шы бөліміне (MAG 26) қосылды. HMM 161 кейін 1968 жылғы мамыр айында Оңтүстік Вьетнамның Куанг Три ұрыс базасына қайта орналастырылды және 1-ші MAW 39-шы уақытша теңіз авиациялық тобына қосылды. Эскадрилья Вьетнамдағы қызметін 1969 жылғы қазан айында Фу Байға соңғы рет орналасуымен аяқтады, MAG 16, 1-ші MAW құрамында болды. HMM 161 1970 жылғы қыркүйекте елге оралды және MAG 56, 3-ші теңіз авиациялық қанатына, Тынық мұхиты флотына қосылды. 1971 жылғы шілдеде ол MAG 16, 3-ші MAW болып қайта тағайындалды. Эскадрильяның бөлімдері 1989 жылғы тамызда Аляскадағы Принс Уильям шығанағындағы «Эксон Валдез» мұнай төгілуін тазалау жұмысына қатысты.

Перс шығанағындағы соғыс және 1990 жылдар

1990 жылы 17 тамызда олар MAG 70, 7-ші теңіз экспедициялық бригадасының құрамында Сауд Арабиясына, Operation Desert Shield операциясын қолдау мақсатымен жөнелтілді. Эскадрилья ақырында Сауд Арабиясы мен Кувейттегі Operation Desert Storm операциясына қатысты. 1995 жылы олар Сомалиден Біріккен Ұлттар Ұйымы күштерін шығару операциясы – Operation United Shield-ке қатысты. Жыл соңына қарай бөлім MCAS El Toro, Калифорнияға көшірілді. 1997 жылы "Грейхоук" март айында USS Boxer кемесімен WESTPAC және Персия шығанағына 15-ші MEU(SOC) үшін ACE ретінде жөнелтілді, онда олар Ирактағы Operation Southern Watch операциясын қолдау үшін миссияларды орындады. 1999 жылдың ақпан айында HMM 161 MCAS El Toro-дан MCAS Miramar-ға көшірілді.

Терроризмге қарсы жаһандық соғыс

Жаңа мыңжылдық эскадрилья үшін сәтті басталды, себебі ол 2001 жылы Эдвард С. Дайер атындағы Теңіз әскерінің орташа тікұшақ эскадрильясының үздік эскадрильясы атағын жеңіп алды. Бұл 2000 жылғы WESTPAC орналасуынан кейін болды, онда Greyhawks Шығыс Тиморда гуманитарлық көмек көрсетті. 2003 жылдың 6 қаңтарында HMM 161 (Rein) 15-ші экспедициялық күштер тобының (MEU) құрамында WESTPAC флотына орналастырылды, ол "Тұрақты бостандық" және "Ирак бостандығы" операцияларын қолдады. Greyhawks-қа ұшақтар мен персоналды тактикалық түрде құтқару (TRAP) миссиясы жүктелді. ОИФ кезінде TRAP миссиялары қажет болмаса да, эскадрилья Casevac және басқа да көптеген миссияларды орындады. Эскадрилья 2003 жылдың 12 шілдесінде MCAS Miramar-ға оралды. 2003 жылдың қарашасында HMM 161 теңізшілеріне "Ирак бостандығы II" операциясына (OIF II) қайта орналастырылатыны хабарланды. Дайындықтар дереу басталды, ал эскадрилья желтоқсан айында Невада штатындағы Индиан-Спрингске OIF II кезінде кездесетін жағдайларға дайындық үшін жіберілді. Indian Springs-те HMM 161 әскери-теңіз күштері 40 000-нан астам апатсыз ұшу сағатын тіркеп, эскадрилья тарихындағы маңызды жетістікке қол жеткізді. Бұл тарихи көрсеткіш 1995 жылдың тамызында басталды және Хувер бөгеті мен Лас-Вегас Стрипі үстінен ұшумен аяқталды. Кувейттің Аш-Шуаиба портында жүк пен ұшақтарды алғаннан кейін эскадрилья наурыздың бірінші аптасында 82-ші әуеде жүретін бригадамен ауысу үшін Ирактың Әл-Такдадум қаласына ұшып келді. Эскадрилья OIF II кезінде I экспедициялық күштер тобының (MEF) операцияларын қолдау үшін 752 тізбектей миссия орындады, 3072,8 сағат ұшу уақытын тіркеді. Greyhawks 2004 жылдың 1 қыркүйегінде HMM 268 эскадрильясымен ауыстырылды, ал негізгі бөлігі 6 қыркүйекте MCAS Miramar-ға оралды. OIF II кезінде қызмет еткен кезеңде Greyhawks 116 480 фунт жүк және 2929 жолаушыны, соның ішінде шұғыл көмекке мұқтаж 328 науқасты тасымалдады. 2005 жылдың тамызында эскадрилья үшінші рет OIF-қа жіберілді. Greyhawks Аль-Анбар провинциясында тәулік бойы зардап шеккендерді эвакуациялау және шабуылдық қолдау көрсетті. Бұл орналасу кезінде эскадрилья 5199 жауынгерлік ұшу сағатын орындады, 2100-ден астам жарақат алғандарды тасымалдады және 19 рейд пен шабуылдық қолдау миссиясын жүргізді, нәтижесінде көптеген көтерілісшілер тұтқындалды. Greyhawks жаудың әрекеттерінен зақым немесе апатсыз 2999 шабуылдық қолдау сұранысын сәтті орындады. 2006 жылдың 8 ақпанында HMM 161 Ирактың Әл-Такдадум қаласына соңғы орналасуы кезінде "А" класты апатсыз 50 000 сағат ұшуды тойлады. 1995 жылдың 19 ақпанында басталған бұл кезеңде эскадрилья үш жауынгерлік орналасу кезінде 9100 жауынгерлік сағат ұшты. Орналасуын аяқтағаннан кейін HMM 161 рекордтық 58 000-нан астам "А" класты апатсыз ұшу сағатын тіркеді. Бұл жетістік сақталады және CH 46E эскадрильясы оны ешқашан жеңе алмайды, себебі жаңа MV 22 Osprey CH 46E-ді алмастырады және басқа эскадрильяларда Greyhawks-ке жақын рекорд жоқ. Бұл жетістік Greyhawks командасының ерлер мен әйелдерінің "Бірінші, ең жақсы" екенін тағы бір рет көрсетті. 2009 жылдың желтоқсан айында HMM 161 батыс жағалаудағы он эскадрильяның біріншісі болып MV 22 Osprey-ге көшті және командалық құрамын алмастыру кезінде Marine Medium Tiltrotor Squadron 161 болып қайта аталды. VMM 161 MV 22 Osprey-ге операциялық оқу талаптарын аяқтады және 2011 жылдың сәуірінде толыққанды, жауынгерлік дайын tilt-rotor эскадрильясына айналды. Содан кейін, 2012 жылдың шілдесінде Greyhawks "Тұрақты бостандық" операциясын қолдау үшін Әфғанстанға MV 22 үшін алғашқы жауынгерлік жұмылдыру ретінде жіберілді. Эскадрилья жұмылдыруды аяқтады және 2013 жылдың қаңтарында MCAS Miramar-ға аман-есен оралды, 2200 сағаттан астам ұшты, 100-ден астам операцияны қолдады және ешқандай апатқа ұшырамады.