Кіріспе

Американдық үнтақтау компаниясының басшысы (1931–2023)

Кристиан Александр Мария Граф Страхвиц фон Грос Зауче и Камминец (1 шілде 1931 – 5 мамыр 2023) – Германияда туған американдық үнтақтау компаниясының басшысы және жазба продюсері. Ол 1960 жылы құрылған Arhoolie Records компаниясының негізін қалаушы және президенті болды. Бұл компания АҚШ және әлемнің басқа аймақтарынан блюз, каджун, нортеньо және басқа да халықтық музыка түрлерін жазып, шығаруда жетекшілік етті. Страхвиц көптеген коммерциялық музыканы «тышқан музыкасы» деп ес білдірмейтін.

Ерте өмір

Страхвиц Германияның Берлин қаласында дүниеге келген. 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Потсдам келісімі бойынша ол және оның отбасы Германияның шығыс шекарасына айналған Одер-Найс сызығының батысына күштеп қоныс аударған миллиондаған неміс тілді адамдардың қатарында болды. Страхвицтер отбасы уақытша Брауншвейгтегі туыстарымен қоныстанды, ол одақтас әскерлері басып алған Германияның британдық аймағында болды, онда ол алғаш рет қарулы күштер радиосында ойнаған свинг музыкасын естіді. 1947 жылы отбасы АҚШ-қа көшіп келді, алдымен Рено, Невадаға, содан кейін Санта-Барбара, Калифорнияға барды. Страхвиц жақын маңдағы Карпинтериядағы Кейт мектебінде оқыды. Ол Билли Холидей мен Луи Армстронгтың қатысуымен "Нью-Орлеанс" фильмін көргеннен кейін джазға қызыға бастады және джаз пластинкаларын жинай бастады. 2010 жылы берген сұхбатында ол былай деді:

"Ритмдер мені қудалап жүрді. Мен радиодан осыларды еститінмін, ол мені әбден әсерге түсірді. Бұл мен естіген ең керемет нәрсе деп ойладым." 1951 жылы Кейт мектебін бітіргеннен кейін ол Клермонттағы Помона колледжінде оқыды және Лос-Анджелестегі джаз клубтарына, сондай-ақ Лайтнин Хопкинс, Хаулин Вулф және басқалар қатысқан ритм-энд-блюз концерттеріне бара бастады. 1952 жылы ол UC Берклиге түсті, ал бұрын досы, джаз музыканты Франк Демондтың радио хабарларын және тікелей эфирдегі концерттерін жаза бастады. Ол футбол ойындарында ойын-сауық ретінде джаз және R&B орындаушыларын шақыратын. Страхвиц АҚШ азаматы болды және 1954 жылы Корея соғысынан кейін АҚШ армиясына шақырылды, ол Австрияның Зальцбург қаласында орналасқан, ол жерден ол гастрольдік джаз концерттерін көруді жалғастырды. Қызметтен кейін ол Берклиге оралып, инженерлік, математика және физика мамандықтарын бітірді, содан кейін 1960 жылы саяси ғылымдар және орта білім беру мамандықтары бойынша жоғары білім алды. Сонымен қатар, ол өзінің техникалық дағдыларын дамыта берді, белгілі продюсер Боб Геддинстен және Сан-Франциско көше музыканты Джесси Фуллер, джаз саксофонист Сони Симмонс және басқалардан үйренді. 1959 жылдан бастап үш жыл бойы Лос-Гатоста орта мектепте мұғалім болып жұмыс істеді. Ол 78 айналымдық пластинкаларды сатудан түскен ақшаға жаңа жазғыш жабдықтар сатып алып, Arhoolie лейблін құрды және 1960 жылы Техасқа оралды, онда "Мак" Маккормиктің көмегімен ол алғаш рет Манс Липскомбты жаздырды. Липскомбтың "Texas Sharecropper and Songster" альбомы 1960 жылдың қарашасында 250 данадан шығарылды. "Архули" атауын Маккормик ұсынды, ол далалық айқайлаушы сөзінен шыққан. 2023 жылдың соңында Архули қоры Джоэл Селвин мен Крис Страхвицтің "Down Home Music: The Stories and Photographs of Chris Strachwitz" кітабын жариялады. Селвиннің айтуынша, ол Страхвицтің ұзақ жылдардан бергі досы және шәкірті болған, ал Страхвиц өзінің цифрланған фотосуреттерінің үлкен жинағынан кітап шығаруды ұсынғанда, Селвин оған көмектесуге қуана кіріскен. Олар Страхвицтің өмірінің соңғы 18 айында кітапта жұмыс істеді, ал Селвин оны Страхвиц қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай аяқтады.

Өлім

Страхвиц 2023 жылдың 5 мамырында 91 жасында дүние салды.

Сыйлықтар мен мұра

1993 жылы Страхвиц блюзді сақтаудағы рөлі үшін Блюз симпозиумынан өмір бойы жеткен жетістіктері үшін марапат алды, ал 1999 жылы Блюз даналық залының орындаушы емес мүшесі ретінде қабылданды. 1995 жылы ол «Архули» қорына негіз салды, оның мақсаты – шынайы дәстүрлі және аймақтық халық музыкасын құжаттау, сақтау, көрсету және тарату. 2009 жылы жинақ Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің Чикано зерттеулер орталығында көпшілікке ашылды. 2016 жылғы ақпанда ол 2016 жылғы «Грэмми» марапаттауында орындаушылықтан өзге жазу саласындағы еңбегі үшін «Грэмми» академиясының сенімділер сыйлығымен марапатталды.