Кіріспе

Биоөзгерту, сондай-ақ био түрлендіру деп те аталады, өсімдіктер немесе жануарлар қалдықтары сияқты органикалық материалдарды белгілі бір микроорганизмдер сияқты биологиялық процестер немесе агенттер арқылы пайдалы өнімдерге немесе энергия көздеріне айналдыруды білдіреді. Мысалы, кортизонның өнеркәсіптік өндірісі, оның бір қадамы – Rhizopus nigricans арқылы прогестеронның 11 альфа-гидроксипрогестеронға биоөзгертуі. Тағы бір мысал – глицериннің 1,3-пропандиолға биоөзгертуі, бұл көптеген онжылдықтар бойы ғылыми зерттеулердің бір бөлігі болып табылады. Биоөзгертудің тағы бір мысалы – өсімдіктер мен жануарлар қалдықтары сияқты органикалық материалдарды белгілі бір микроорганизмдер, кейбір детриттер немесе ферменттер сияқты биологиялық процестер немесе агенттер арқылы пайдалы өнімдерге немесе энергия көздеріне айналдыру. АҚШ-та Биоөзгерту ғылымы және технологиясы тобы Энергетика департаментінің (DOE) биомассаны қоса алғанда, биоөңдеудің тиісті салаларындағы көп салалы ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Биоөңдеу химиялық инженерия, микробиология және биохимия ғылымдарының интеграциясын қамтиды. Топтың басты міндеті – биоэнергия зерттеулерінде микроорганизмдерді, микробтық консорциумдарды және микробтық ферменттерді қолдануды зерттеу. Жаңа целлюлозалық этанол өндіру процестері биоөзгертуге болатын шикізаттың әртүрлілігі мен көлемін жылдам кеңейтуге мүмкіндік берді. Қазіргі таңдағы шикізатқа өсімдіктерден немесе жануарлардан алынған материалдар жатады, мысалы қағаз, автокөліктердегі изоляциялық материал, шиналар, мата, құрылыс материалдары, қалалық қатты қалдықтар (ҚҚҚ), шлам, канализация және т.б.

Биоөңдеудің үш түрлі процесі

1 Энзималық гидролиз кезінде шикізаттың бір көзі, мысалы, шөптесін, күшті ферменттермен араластырылады, олар целлюлозалық материалдың бір бөлігін қантқа айналдырады, содан кейін этанолға айналдырылады. Genencor және Novozymes – бұл компаниялар, осы процесте целлюлозалы этанолды өндірудегі маңызды фермент – целлюлазаның құнын төмендету жөніндегі зерттеулер үшін АҚШ Энергетика министрлігінен қаржыландыру алған. 2 Синтездік газ ферментациясы: 30% судан аспайтын шикізат қоспасы жабық ортада көміртек монооксиді мен сутегінің басым бөлігін қамтитын синтездік газға айналдырылады. Салқындатылған синтездік газ бактериялар немесе басқа да катализаторлардың әсерінен пайдалы өнімдерге айналады. BRI Energy, LLC – Арканзас штатының Фейетвилл қаласында пилоттық зауыты бар компания, қазіргі уақытта әртүрлі қалдықтарды этанолға айналдыру үшін синтездік газ ферментациясын қолдануда. Газданудан кейін анаэробты бактериялар (Clostridium ljungdahlii) синтездік газды (CO, CO2 және H2) этанолға айналдырады. Газдану кезінде пайда болатын жылу артық электр энергиясын өндіруге де қолданылады. 3 C.O.R.S. және Grub компостингі – органикалық заттармен қоректенетін организмдерді пайдаланатын және органикалық қалдықтарды жоғары сапалы мал азына және биодизель өндірісі үшін майға толы материалға айналдыратын тұрақты технологиялар. Осы қалдықтарды басқарудың жаңа тәсілін ұсынған ұйымдар – EAWAG, ESR International, Prota Culture және BIOCONVERSION. Олар e CORS® жүйесін қалалық және мал шаруашылығындағы экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету және ірі көлемдегі органикалық қалдықтарды басқару қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жасады. Бұл инженерлік жүйе өңдеудің автоматты түрде реттелуі арқылы маңызды жаңалықты ұсынады, ол жүйенің жағдайларын қолданылатын организмнің биологиясына бейімдеп, олардың тиімділігін және осы технологияның күшін арттыра алады.