Кіріспе

Зелиенопел ( /z//iː//l//i//ə/'/n//oʊ//p//əl/ ) – АҚШ-тың Пенсильвания штатындағы Батыс Батлер округіндегі қала. Питтсбург қаласынан 45 шақырым (28 миль) солтүстікте орналасқан. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 3812 адамды құрайды. Питтсбург қалалық агломерациясының бір бөлігі.

Тарих

Зелиенопль барон Деттмар Бассе (1762–1836) ең үлкен қызының құрметіне аталған, ол Зели (нағыз аты Фредерика) деген есімді өзі таңдап, сүйікті қуыршағының атымен атаған. Барон Бассе 1802 жылы Германияның Франкфурт-на-Майне қаласынан келіп, Батлер және Бивер округтеріндегі жер учаскесін сатып алды. Ол ауылды жоспарлап салуға және өзінің жеке резиденциясын – үш қабатты сарайды, мұнаралармен, бастиондармен және қоршаулармен толықтыруға кірісті. Сарай "Басенхайм" деп аталды, бірақ 1841 жылдың 29 шілдесінде өрт салдарынан қирады. Сол кезде Зели Филип Луи Пассавантқа күйеуге берілген еді, бірақ ол әлі Германияда тұрды. Барон Бассе Америкада жаңа үй мен қаланы құру және қызының 1807 жылдың қыркүйегінде келуіне дайындалу үшін ауқымды дайындықтар жасады. Барон Бассе жерінің бір бөлігін Джордж Раппқа сатты, ол бавариялық пиетист дін қызметкері болып, Гармония ауылын құрды. Барон Бассе "доктор Мюллер" деп танылды. Оған "доктор" атағы медицина білімі үшін берілгені ме, әлде академиялық дәрежесі бар ма, белгісіз. Ол зиялы адам ретінде танылып, Наполеон дәуірінде Франкфурттан Парижге елші ретінде жіберілді. Бассе 1818 жылы Германияға оралды және бизнесін күйеу баласы Филипп Пассавантке тапсырды. Филипп Пассавант 1807 жылы алғашқы дүкенді ашып, 41 жыл бойы басқарды, содан кейін оны ұлы К.С. Пассавантке берді. 1826 жылға қарай Зелиенопльде елу үй және үш шіркеу болды. 1870 жылы халық саны 387 адамды құрады, ал 1890 жылы 639 адамға жетті. 1879 жылы қалаға алғашқы жолаушылар пойзы келді, бұл өсім мен сауданы айтарлықтай арттырды. 1880 жылы American Union Telegraph Company компаниясы Зелиенопльде кеңсе ашты. Федералистер 1800 жылдардың басындағы алғашқы онжылдықта жергілікті таверна иесі Эндрю МакКлюрді Зелиенопльдің алғашқы пошта бастығы етіп тағайындады. 1840 жылы Кристиан Буль алғашқы бейбіт судья болып тағайындалды. Зелиенопльдің ертедегі саудасы жергілікті шаруаларға көмектесті, себебі тиімді көлік құралдары болмады. 1840 жылы Зелиенопль боронша ретінде тіркелді. 1878 жылы Зелиенопль арқылы теміржол салынды. Осыдан кейін өнеркәсіп, тұрғын үйлер және жергілікті басқару орташа деңгейде кеңейді. 1850 жылдан бері ерікті өрт сөндіру бөлімі жұмыс істеп келеді. 1994 жылы толық уақытты боронша басқарушысы жұмысқа алынды. Питтсбургтің оңтүстікке қарай өсуі және 79-шы мемлекетаралық тас жолының салынуы Зелиенопль үшін 21-ші ғасырда осы өзгерістерге бейімделуде қиындықтар туғызады. 1908 жылы Зелиенопль Питтсбург, Гармония, Батлер және Нью-Касл теміржолымен, қалааралық троллейбус желісі арқылы Эллвуд Сити, Эванс Сити және Питтсбургпен байланысты. Желі 1931 жылдың 15 маусымында жабылды, ал троллейбустар автобустармен ауыстырылды. Зелиенопль тарихи Эйхгольц ғимаратымен де мәшһүр. Эйхгольц отбасы Зелиенопль тарихында маңызды және трансформациялық рөл атқарды.

Мәдениет және іс-шаралар

Жыл сайын Зелиенопель қаласының орталығынан 4 шілде шеруін өткізеді. Strand Театры – Мейн-стритте орналасқан, қайта жаңартылған өнер орталығы. Онда қала және айналасындағы аймақ үшін концерттер мен фильмдер көрсетіледі. Соңғы 44 жылдан бері қаланың жазғы жылқы саудасы күндері өнер және музыка фестивалі маңызды жылдық іс-шара болып табылады. Бүкіл үш штаттан қолөнершілер, сатушылар, әртістер және туристер концерттер, ойындар, бәйгелер, сауда, тағамдар және 8 шақырымдық (5 миль) жүгіру/серуендеу жарысына қатысу үшін келеді. Фестивальді қаржыландыру жергілікті тұрғындар, кәсіпорындар, полиция және өрттен қорғау бөлімдері, Ланкастер ауданы және Зелиенопель қаласы жүзеге асырады.