Кіріспе
Карбон округі, Пенсильвания штатының орталығы және округ орталығы.
Негізгі тарихи оқиғалар
Мауч Чанк 1876 жылы Молли Магуайрлардың соттарының бірі өткен жер, нәтижесінде төрт адам кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. 1900 жылы қаланың халқы 4020 адамды құрады; 1910 жылы – 3952 адамды. 1953 жылы спортшы және Олимпиада жүлдесінің иегері Джим Торп қайтыс болғаннан кейін, Торптың жесірі және үшінші әйелі Патрисия, Оклахома штатының Шоуни қаласындағы жоспарланған ескерткіш бес ай өткен соң да 100 000 доллар жинамағанын білгенде, ашуланды. Қала тұрғындары оған, Торптың ұлына және Джимнің денесіне Калифорниядан жеткізілу үшін төлем жасады, Санкт-Бенедикт католик шіркеуіндегі жерлеу рәсімін ұйымдастырып, төледі, сондай-ақ Фэрвью зиратындағы мавзолей құнына төледі. Содан кейін губернатор Джонстон Мюррей Атлетикалық паркте ескерткіш орнатуға қаржы бөлген заң жобасына вето қойды. 1 қыркүйекте миссис Торп Джимді қарапайым бейіттерге жерлейтінінен қорқып, денесін Тулсаға жіберді, онда ол Сауда палатасы лайықты ескерткіш салатынын айтты, бірақ бұл рас емес еді. Ол Мауч Чанк және Ист Мауч Чанк қалалары бизнесті тартуға талпынып жатқанын естігенде, қалалық шенеуніктермен келісім жасады. Джим Торптың ұлы Джек Патрицияның осы келісімге ақша табу үшін ұмтылғанын айтты.
Жим Торп деп қайта атау
Екі өзен аралық округ 1954 жылы біріктірілді және жаңа муниципалитетті оның құрметіне Джим Торп деп атады, бірақ Торп тірі кезінде бұл округке аяқ баспады. Содан кейін муниципалитет спортшының қалдықтарын оның әйелінен алды және Оклахома тумасына ескерткіш орнатты, ол өзінің спорттық мансабын оңтүстік-батыста, Пенсильвания штатының Карлайл қаласындағы Карлайл үнді өнеркәсіптік мектебінің студенті ретінде бастады. Ескерткіш аумағында оның қабірі, спорттық позадағы екі мүсіні және оның өмірбаянын сипаттайтын тарихи белгілер бар. Оның мәйіті Торптың туған Оклахомасынан және ол Олимпиада медальдарын жеңіп алған Стокгольм Олимпиадалық стадионынан алынған топырақ үйінділеріне орнатылған. 2010 жылдың 24 маусымында Джим Торптың ұлдарының бірі, Джек Торп, әкесінің қалдықтарын алу үшін қалаға талап арыз берді, бұл ретте түпкілікті американдықтардың қабірлерін қорғау және қайтару туралы заңға сілтеме жасады, ол түпкілікті американдықтардың мүліктерін олардың тайпалық отандарына қайтаруға бағытталған. 2011 жылдың 11 ақпанында судья Ричард Капуто Джек Торптың ақшалай сыйлыққа немесе сот шығындарына ие бола алмайтынын және сот процесін жалғастыру үшін Торп отбасының басқа мүшелері мен Сак және Фокс тайпасы талапкер ретінде қосылуы керек деп шешті. Джек Торп бұл шешімге жауап беруге үлкермей, 2011 жылдың 22 ақпанында 73 жасында қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін оның өкілдеріне шешімге жауап беру үшін қосымша уақыт берілді. 2011 жылдың 2 мамырында Уильям мен Ричард Торп, Джим Торптың қалған ұлдары және Оклахома штатының Сак және Фокс тайпасы сот процесіне қосылды, бұл оны жалғастыруға мүмкіндік берді. 2013 жылдың 19 сәуірінде Капуто Уильям мен Ричард Торптың пайдасына шешім шығарды, округтің заң бойынша музейге тең екенін мәлімдеді. Бұл шешімді 2014 жылдың 23 қазанында үшінші апелляциялық сот жоққа шығарды. АҚШ Жоғарғы Соты 2015 жылдың 5 қазанында олардың шағымын қараудан бас тартты, осылайша Джим Торптың қалдықтары Карбон округінде қалады деп кепілдік берді. Округтің атауын өзгерту туралы шешімге округ тұрғындары әртүрлі реакция жасайды, олардың көпшілігі округті әлі де Мауч Чанк деп атайды. Жаңа атаудың қарсыластары бұл атаудың "туристік әрекет" екенін және Джим Торптың тірі кезінде бұл округке ешқашан келмегенін айтады. Округті Мауч Чанк деп қайта атауға бірнеше әрекеттер болды, алғашқысы 1964 жылы күтілген туризмнің өсуі болмағаннан кейін, екіншісі 1992 жылы Джим Торптың танымалдылығы төмендеген кезде, ал жергілікті тұрғындар өлген түпкілікті американдықтардың есімін ауданға қоюды туристік кірістерді арттыру мақсатымен "қабақтанған коммерция" деп атады, ал Торптың отбасы оның қалдықтарын Оклахомаға қайтаруды талап етті. Джим Торп туризмі ежелгі сәулетке және жаяу серуендеу, пейнтбол және тау өзенінде рафтинг сияқты демалысқа негізделген.
Тарихи нысандарды сақтау және қазіргі заманғы пайдалану
Карбон округінің Лехай каналының бөлігі, Ескі Мауч Чанк тарихи ауданы, Мауч Чанк Switchback темір жолы, Аса Пакер сарайы, Гарри Пакер сарайы, Карбон округінің түрмесі, Нью-Джерси орталық темір жолы станциясы және Сент-Марк епископ шіркеуі Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Бұрынғы Нью-Джерси орталық темір жолының Лехай шатқалы және Джим Торп арқылы өтетін учаскесі қазір Reading Blue Mountain & Northern Railroad компаниясымен жазғы туристік темір жолы ретінде пайдаланылуда. Бұрынғы Нью-Йорктан Буффалоға дейінгі Лехай аңғары темір жолы, өзен арқылы, Норфолк Саузерн компаниясы басқаратын, қазіргі таңда өте қарқынды жүк тасымалдау темір жолы болып табылады.
Мауч Чунк Switchback гравитациялық темір жолы
1827 жылы Саммит Хилл қаласында қызмет ететін Lehigh Coal & Navigation Company көмір өндіру және тасымалдау компаниясы, көмірді (және шахта пойзының тежегішін басқару үшін шахтерді) Мауч Чанктегі Лехи каналына жеткізу үшін 8,7 миль (14 км) қашықтықтағы төмен беткейлі жол, белгілі бір гравитациялық теміржол құрылысын салды. Бұл аймақтың саудаға ашылуына және АҚШ-тағы өнеркәсіптік революцияны дамытуға көмектесті. 1850 жылдары "Гравитациялық жол" (осылай аталды) адреналин іздеушілерге бір саяхат үшін 50 центтен (қазіргі күні $ тең) қызмет көрсетті. Ол көбінесе АҚШ-тағы алғашқы американдық горка ретінде қарастырылады. Switchback Gravity Railroad Foundation Писга тауының үстіндегі Switchback Gravity Railroad теміржолының қалдықтарын сақтау және зерттеу мүмкіндігін анықтау үшін құрылды.
География
Джим Торп Карбон округінің орталығына жақын орналасқан. Геологиялық уақыт шкаласының тереңдігінде, 19 ғасырдағы Мауч Чанк және Ист Мауч Чанк қалалары орналасқан Лехай өзенінің екі жағалауы ежелгі өзенмен толыққан тау көлінің (тарн) түбінде жатқан. Осы биік тау көлінің сазды түбі (сол кезде Гималай тауларымен тең дәрежеде болған) төрт дерлік параллель қырқалардың бұрылып өрілген арасындағы төменгі жазықтықта су жиналып, Лехай өзенінің екі жағалауында салыстырмалы түрде тегіс жерлерге айналған тегіс аймақ құрады. Солтүстіктен оңтүстікке қарай бағытталған қырқалар (Broad, Nesquehoning, Pisgah және Mauch Chunk қырқалары немесе таулары) шығыстан солтүстік-шығысқа дейін батыстан оңтүстік-батысқа қарай 15 мильге (24 км) дейін созылады, одан кейін Шуилкилл өзені жасаған кеңістікке дейін жалғасады. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, Джим Торптың жалпы ауданы 2,015 км², оның барлығы құрлық, ал су жоқ. Джим Торп Лехигтоннан солтүстікке қарай 5 км (3 миль) және Лехигтоннан ағысқа қарсы, Лехиг ойысының төменгі жағында орналасқан, ол шығыс жағалаудағы Bear Mountain-ды Mauch Chunk Mountain-ның кеңейтілген жотасынан бөліп тұрады. Қала Несквехонингтен шығысқа қарай 6 км (4 миль) жерде, тік көтеріліс бойымен және 209 тас жолының қиылысында орналасқан, сонымен қатар Mount Pisgah тауының етегіне тіреледі. Бұл LC&N компаниясының жоспарлауындағы маңызды элемент болды, себебі таудан өзенге дейінгі беткей оларға жота бетінен төменге барабарларды жылдам толтыруға, шүмектер мен жоғары орналасқан кіреберіс арқылы мүмкіндік берді. Джим Торптың дамыған биіктігі өзендегі су деңгейінен 165 метр (540 фут) биіктікте басталып, қаланың жоғарғы көшелеріне дейін 219 метрге (720 фут) жетеді, бәрі де Mount Pisgah тауының батыс шыңынан төмен, оның биіктігі теңіз деңгейінен 463 метр (1519 фут) құрайды. Джим Торптың биіктігі Бродвей және Хазард алаңының орталығында 165 метрден (540 фут) басталып, Пенн Форест елді мекенінің шекарасына жақын, қала орталығынан солтүстік-шығысқа қарай 5 км (3 миль) жерде 518 метрге (1700 фут) дейін жетеді. Онда жылы жазғы ылғалды континенттік климат (Dfb) басым, орташа айлық температура қаңтарда 26,5°F, шілдеде 71,2°F құрайды. PRISM Климаттық тобы, Орегон штатының университеті. Жергілікті төзімділік аймағы 6a.
In the deeps of the geologic timescale the two shorelines of the Lehigh River occupied by the 19th century towns of Mauch Chunk and East Mauch Chunk were situated on the bottom of an ancient river fed tarn, a mountain lake which filled the valley on the west bank and covered the relative flatlands on the east bank. The muddy bottom of that high tarn (the range then rivaling the Himalayas in size), where the waters pooled at a lower elevation amongst the twisted folds of four near parallel ridgelines, created a level region whose settlements became the relatively flat lands on either bank of the Lehigh. The ridgelines, which run east northeast to west southwest, are (from north to south) Broad, Nesquehoning, Pisgah, and Mauch Chunk ridges (or Mountains)—each of which runs over 15 mile (24 km) west to the gaps cut by the Schuylkill River. According to the United States Census Bureau, the borough of Jim Thorpe has a total area of , of which is land and , or 2.15%, is water. Jim Thorpe is 3 mile (5 km) north and upstream of Lehighton, below the Lehigh Gap which sunders Bear Mountain on the east bank from the extended ridge of Mauch Chunk Mountain. The town is 4 mile (6 km) east of Nesquehoning, which is up a steep grade and around the bend along U. S. 209 South, and also butting up against the slopes of Mount Pisgah. This was a key element in the LC&N's planning, for the grade from the mountain ridge down to the river enabled them to fill barges quickly, using chutes and an elevated entry from a road down the ridge face. Jim Thorpe's developed elevations range between the river slack water at 540 feet (165 m) above sea level—720 feet (219 m) to the town's upper streets, all below the western peak of Mount Pisgah, which tops out at 1519 feet (463 m) above sea level. The elevation of the Borough of Jim Thorpe ranges from 540 feet (165 m) at Broadway and Hazard Square downtown to 1700 feet (518 m) above sea level 3 mile (5 km) northeast of the borough center near the Penn Forest Township line. It has a warm summer humid continental climate (Dfb) and average downtown monthly temperatures range from 26.5 °F in January to 71.2 °F in July. PRISM Climate Group, Oregon State U The local hardiness zone is 6a.
Көлік
2019 жылы Джим Торп қаласында 30,08 миль (48 км) мемлекеттік жолдар болды, оның ішінде 10,95 миль (18 км) Пенсильвания көлік департаменті (PennDOT) және 19,13 миль (31 км) қала басқаруында болды. 209-шы АҚШ тас жолы солтүстік-оңтүстік бағытында көрсетілгенімен, Пенсильвания штатында шығыс-батыс бағытымен өтеді. Джим Торп және Легигтон қалаларында 209-шы АҚШ тас жолы бағыт белгілеріне қайшы бағытта жүреді, яғни солтүстікке қарай баратын 209-шы АҚШ тас жолы оңтүстікке қарай, ал керісінше бағытта жүреді. Ол Пенсильвания автожолының Солтүстік-Шығыс тармағымен (Interstate 476) Легигтонның шығысында, Джим Торптан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 10 км жерде қиылысады. Пенсильванияның 903-ші тас жолының оңтүстік соңы Джим Торптағы 209-шы АҚШ тас жолында орналасқан. Бұл қаладан солтүстік-шығысқа қарай созылатын солтүстік-оңтүстік бағытты тас жол, Поконо жарыс жолына, Interstate 476 және Пенн Форест қалашығындағы PA 534-ке жақын орналасқан PA 115 тас жолымен жалғасады. Carbon Transit Джим Торпқа 701-ші маршрут бойынша автобус қызметін ұсынады, ол дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері Коалдейл мен Палмертон қалалары арасында жүреді, ал 702-ші маршрут дүйсенбіден жұмаға дейін Нескухонинг пен Палмертон қалалары арасында жүреді. Carbon Transit сондай-ақ Джим Торп, Пенн Форест және Киддер қалашықтарында CT Flex қызметін іске асырады. Қалаға жыл бойы жүк тасымалын Reading, Blue Mountain және Northern темір жолы жүзеге асырады. Қалаға және қаладан маусымдық жолаушылар саяхаттарын оның еншілес компаниясы Lehigh Gorge Scenic Railway ұйымдастырады.