Кіріспе
Австриялық Steyr Arms – Австрияның Санкт-Петер-ин-дер-Ау қаласында орналасқан қару-жарақ өндіруші. Бұл компания бастапқыда Steyr Daimler Puch компаниясының құрамында болған, бірақ 1989 жылы конгломерат таратылған кезде тәуелсіз болды. 2019 жылдың 1 қаңтарына дейін компания Steyr Mannlicher AG деп аталатын. 2024 жылдың сәуір айында компанияны чехиялық RSBC холдингі сатып алды, сонымен қатар оған словениялық қару-жарақ өндіруші Arex Arms та қарасты.
Steyr Arms is a firearms manufacturer based in Sankt Peter in der Au, Austria. Originally part of Steyr Daimler Puch, it became independent when the conglomerate was broken up in 1989. Prior to 1 January 2019, the company was named Steyr Mannlicher AG In April 2024, the company was acquired by Czech holding RSBC, which owns also Slovenian gun maker Arex Arms.
Шығу тегі
Штайр 12-13 ғасырларда Штирияның Отакар герцогтері мен олардың Бабенберг мұрагерлері тұсында жақын орналасқан Эрцберг кенішіне дейін "темір жолмен" байланысты болды және қару-жарақ жасау өнеркәсіптік ортасы ретінде танымал болды. 1287 жылы Габсбург герцогы Австрияның Альберті темір және болат өндірісі, әсіресе пышақ жасау құқығын жаңартты. Отыз жылдық соғыстан кейін Габсбург империясының әскері үшін жыл сайын мыңдаған мылтық, тапанша және карабин шығарылды. 1821 жылы Штайрдағы темірші Леопольд Верндл (1797–1855) қару-жараққа қажетті темір бөлшектерін жасауды бастады. Әкесінің қайтысынан кейін 24 жастағы Йозеф Верндл (1831–1889) оның зауытын басқарды. 1864 жылдың 16 сәуірінде ол "Josef und Franz Werndl & Comp. Waffenfabrik und Sägemühle in Oberletten" (Оберлеттендегі Йозеф және Франц Верндл және серіктестер қару фабрикасы мен арақүрмешілік зауыты) құрды, кейіннен осыдан "Österreichische Waffenfabriksgesellschaft" (ŒWG, Австрия қару-жарақ өндіру компаниясы) пайда болды, ол 1869 жылдан бері акционерлік қоғам (AG) болып табылады және Steyr Mannlicher атыс қаруын өндіру оның құрамына кірді. 1912 жылы Bodencreditanstalt банкі басым акционер атанды.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Верндлдің инженер Фердинанд Маннлишермен (1848–1904) ынтымақтастығы, ол австро-венгр армиясы қолданған жетілдірілген қайталанатын мылтықты патенттеген, ŒWG компаниясын Еуропадағы ең ірі қару-жарақ өндірушілерінің біріне айналдырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 15 000-нан астам қызметкерімен өндіріс күніне 4 000 қаруды құрады. Компания Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әлемдегі алғашқы машиналық тапаншаны – Steyr Repetierpistole M1912/P16-ны ұсынды; ол Steyr M1912 тапаншасының машиналық тапанша нұсқасы болды және Repetierpistole M1912/P16 өнім үлгісі ретінде өндірілді. Ол 8 оқтық сырға салу құрылғысы арқылы зарядталатын 16 оқтық тұрақты дүрыл пайдаланды, алынып тасталатын иық тірегі және доңғалақтың оң жағында орналасқан үлкен, ашық жартылай автоматты/толық автоматты ауыстырғыш (төмен – жартылай, жоғары – толық) болды. Ол 9×23 мм Steyr оғымен атылды, толық автоматты ату жылдамдығы минутына 800-1000 оққа дейін жетті. Салмағы шамамен 1.2 килограммды құрады. 1916 жылы енгізілген бұл тапанша әлемдегі алғашқы толық автоматты тапаншалардың бірі саналады. Барлығы 960 M1912/P16 тапаншасы жасалды.
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең
Соғыстан кейін 1919 жылғы Сен-Жермен келісім-шартына сәйкес Стейрдегі қару-жарақ өндірісі дерлік толығымен тыйым салынды және компания банкротқа ұшырау қаупі туды. Сақталу үшін ŒWG компаниясы өз машиналарын бас дизайнерлері Ханс Ледвинка мен Фердинанд Порше басшылығымен Steyr автомобильдерін және велосипедтерді (халық арасында "қару велосипедтері" деп аталған) өндіруге көшті. 1926 жылы компания атауын "Steyr Werke" деп, ал 1934 жылы Steyr Daimler Puch деп өзгертті. Steyr Daimler Puch қару-жарағын бейтарап Швейцариядағы Цухвилл қаласында Patronenfabrik Solothurn AG компаниясымен бірлесіп өндіру жалғастырылды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1938 жылы Австрияның нацистік Германияға қосылуынан кейін Steyr зауыттары Рейхсверке Герман Геринг өнеркәсіптік конгломератына енгізілді, ал Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы қару-жарақ өндірісіне қысқа мерзімді жаңа серпін берді. Көптеген компаниялар сияқты Steyr Daimler Puch та КЗ Маутхаузеннің Steyr Münichholz кіші лагерінен тартылған мәжбүрлі еңбекшілерді пайдаланды.
1950 жылдар
1950 жылдары 1900 жылы жобаланған Mannlicher–Schönauer толық ағаш қоймалы мылтығы жаңадан дамыды. Сонымен қатар, Екінші Республикада Австрия Қарулы Күштерінің қайта құрылуы жаңа әскери қару-жарақ өндірісіне негіз болды.
AUG
1970 жылдары Steyr компаниясы StG 77 атты жаңаша шабуыл мылтығын жасады. Bullpup конструкциялы бұл мылтық, StG 77 синтетикалық материалдарды кеңінен пайдаланды және бекітілген оптикалық көзқарастың (прицел) жүйесімен жабдықталды. Экспорттық нұсқасы Steyr AUG – Armee Universal Gewehr ("Жалпы әскерлік мылтық") деп аталды, соңында 24-тен астам елдің қарулы күштері қолданды. Ол "Octopussy", "Commando" және "Die Hard" сияқты фильмдерде кеңінен танылды. 1989 жылы Steyr Daimler Puch конгломератының жартылай таратылуынан кейін, қару бөлімі атақты австрия-венгриялық инженер Фердинанд Маннликердің құрметіне Steyr Mannlicher деп аталды, ал 2019 жылы Steyr Arms болып өзгерді.
Күн коды
Steyr пістолеттері атылу тесігінің алдындағы сырғада үш таңбалы дата кодымен белгіленеді. Бірінші әріп – дайындалған айды білдіреді. Екінші және үшінші әріптер – дайындалған жылдың соңғы екі цифры. Мысалы, "BOY" коды 2007 жылдың сәуір айында дайындалған пистолетті көрсетеді.