Сэм Мур: Американдық соул әншісінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық әнші (туған 1935)

Сэмюэл Дэвид Мур (12 қазан 1935 жылы туған) – американдық әнші, 1961 жылдан 1981 жылға дейін соул және R&B дуэті Sam & Dave мүшесі ретінде ең танымал болған. Ол Рок-н-ролл Даңқы залының, «Soul Man» әні үшін Грэмми Даңқы залының және Вокалдық топтар Даңқы залының мүшесі.

Шолу

Мур ең танымал «Sam & Dave» соул музыкалық дуэтіндегі Сам рөлімен, онда ол жоғары тенор дауысы болды. Мур 1988 жылы «Atlantic Records» компаниясының 40 жылдығына арналған концерттерде, сондай-ақ 2006 жылы Нью-Орлеан джаз фестивалі мен SXSW музыка индустриясы конференциясында өнер көрсетті. Мур 1994 жылы Элвис Преслиге арналған құрмет көрсетуден бастап, 2006 жылы «Грэмми» сыйлықтарында Уилсон Пикетке арналған құрмет көрсетуге дейін, және 2006 жылы Смоки Робинсонға арналған Кеннеди орталығының құрмет көрсетуіне дейін түрлі сахналарда өнер көрсетті. Мур Конвей Твитти, Брюс Спрингстин, Дон Хенли, Элтон Джон, Фил Коллинз, Лу Рид, Мэрайя Кэри, Винс Гилл, Марти Стюарт сияқты танымал әншілермен бірнеше тікелей эфирде және жазылған қойылымдарда серіктестік жасады. Музыка сыншысы Дейв Марш, Мурдың жақын досы және оның кітабының редакторы мен авторларының бірі, 2002 жылы Мурды «қазіргі заманғы ең ұлы соул әншісі» деп атады. 2006 жылы Мур Ұлыбританияда «MOBO» (Music of Black Origin) сыйлығымен өмірлік жетістіктері үшін марапатталды.

Сэм және Дейв жылдары

Сэм Мур және Дейв Пратер екеуі де тәжірибелі евангелистік әншілер болды, бұрынғылары Sensational Hummingbirds тобымен, ал кейінгілері Melionaires тобымен жеке орындаған. Олар 1961 жылы Майамидегі The King of Hearts клубында кездесіп, аймақтық продюсер Генри Стоун оларды тауып, Roulette Records компаниясына келісім шарт жасады. Roulette Records-тағы шағын жетістіктен кейін, 1964 жылы Джерри Векслер оларды Atlantic Records-ке шақырды, содан кейін олар өз жазбаларын өндіру, жазу және шығару үшін Stax Records-ке "уақытша" жіберілді. Дуэттің 1965 жылғы қарашада шыққан "You Don't Know Like I Know" синглі Billboard R&B чартындағы алғашқы жиырма әннің ішінде он рет көтерілді, соның ішінде "Hold On! I'm Comin'" (1966), "You Got Me Hummin'" (1966), "When Something Is Wrong with My Baby" (1967), "Soul Man" (1967) және "I Thank You" (1968) әндері бар. Олардың көптеген хиттерін Айзек Хейс және Дэвид Портер жазған. Көптеген жазбаларда оларға Букер Т және МГ тобы мен Мемфис Хорнс тобымен бірге пианинода Хейс көмектескен. Stax Records лейблімен байланыстың аяқталуы және олардың жиі шиеленісетін қарым-қатынасы 1970 жылы олардың алғашқы ажырасуына себеп болды. Sam & Dave 1970-ші жылдардың көп бөлігінде, 1981 жылға дейін өнер көрсетті және Blues Brothers тобының 1979 жылы жазған "Soul Man" әніне байланысты қысқа ғана уақытқа танымалдылығы қайта жанданды. Олардың соңғы бірлескен өнері 1981 жылғы 31 желтоқсанда Сан-Францискодағы Old Waldorf театрында болды. 1988 жылғы 9 сәуірде Пратер Джорджия штатының Сикамор қаласында автокөлік апатында қаза тапты.

Жеке мансап

Мур 1970 жылы маусымда Пратермен ажырасқаннан кейін жеке карьерасын бастады. Ол "Sam's Soul Together 1970 Review" деп аталатын жаңа топ құрды, онда әнші Бренда Джо Харрис және 16 адамнан тұратын оркестр болды. Мур 1970 және 1971 жылдар аралығында Atlantic Records лейблы арқылы үш сингл шығарды. Бұл синглдер, сол кезеңде жасалған басқа да жазбалармен бірге, Кинг Кертистің продюсерлік жұмысымен шығарылатын альбомға енуі тиіс болған. Бірақ 1971 жылдың тамызында Кинг Кертис қаза тапқандықтан, альбом жабылды. Мур 1971 жылдың тамызында Пратермен қайта қосылып, келесі он жыл бойы бірге өнер көрсетті және жазды. 1982 жылдың көктемінде Мур Уилсон Пикетт сияқты басқа соул әртістерімен бірге Еуропаға гастрольдік сапарға шықты; ол Еуропада әйелі Джойс МакРейге үйленді. Ол Мурға осы кезеңде есірткіге тәуелділікпен күресуде көмектесті, ал бұл оқиға туралы жұбайлар кейіннен Мурдың 1997 жылы Дейв Маршпен бірге жазған "Сэм және Дейв: ауызша тарих" кітабында егжей-тегжейлі айтты. Мур 1983 жылы тек тәуелділігін ғана мойындаған жоқ, сонымен қатар есірткіге қарсы белсенді жақтас болды және есірткіге қарсы бағдарламаларда ерікті болып жұмыс істеді. МакРей сонымен қатар оның бизнес-менеджері болды және қазіргі уақытта да солай болып табылады, Сэммен бірге әртістердің құқықтары, гонорарлары және зейнетақы төлемдерін қорғау үшін жұмыс істейді. Мур кейіннен 1980-ші жылдардың көп бөлігінде тұрақты жұмыс табудың қиын болғанын айтты, себебі концерт ұйымдастырушылар "Сэм және Дейвті" қаласа, ал Мур жеке әртіс ретінде танылғысы келді. Сонымен қатар, Пратер 1982 жылы Сэм Дэниелсті "Сэм және Дейв" тобында "Сэм" рөлін орындау үшін шақырды, осылайша, Мурдың сөзіне сүйенсек, оның жеке әртіс ретінде өнер көрсету мүмкіндіктерін шектеді. Мур Пратердің өзінің атын пайдалануын тоқтату үшін сотқа жүгінді және бірнеше қала мен округте олардың өнер көрсетуіне тыйым салды. Дегенмен, топтардың бастапқы құрамы бар-жоғын ашуды міндеттейтін ұлттық заң жоқ. Мур "Әртістер және жалғаншыларға қарсы" атты ұйым құрды және 1989 жылы Конгресс алдында осы мәселе бойынша куәлік берді. 1984 жылы Мур Дон Хенлидің "Соңғы аңды құру" альбомында "You Must Not Be Drinkin' Enough" әнін орындады. 1986 жылы Мур сол аттас фильм үшін Лу Ридпен бірге "Soul Man" әнін қайта жазды. Ән Ұлыбританияның сингл чартында 30-орынға ие болды. 1988 жылдың сәуірінде Мур Дэн Айкройд пен The Blues Brothers Band тобының қатысуымен өткен Elwood Blues Revue-ге қосылды. Мур 1988 жылы Джуниор Уокермен бірге "Тейпхедс" фильмінде түсті, онда Мур мен Уокер аңызға айналған "The Swanky Modes" дуеті ретінде бейнеленді. Олар сол жылы Дэвид Леттерменнің "Late Night" бағдарламасында Джуниор Уокермен бірге фильмнен "Ordinary Man" әнін орындады. Олардың жұбы ерекше болды, себебі бұл Motown және Stax лейблының әртістерінің бірге өнер көрсетуінің немесе жазба жасауының сирек кездесетін жағдайларының бірі болды.

Moore began his solo career after breaking up with Prater in June 1970. He formed a new act called "Sam's Soul Together 1970 Review," which featured singer Brenda Jo Harris and a 16 piece orchestra. Moore released three singles on Atlantic Records between 1970 and 1971. These singles, along with other recordings made during that period, were to be released on an album produced by King Curtis. However in August 1971, King Curtis was murdered, and the album was shelved. Moore reunited with Prater in August 1971 and the two performed and recorded together over the next decade. Moore toured with other soul artists including Wilson Pickett in Europe in the spring of 1982; he married his wife Joyce McRae in Europe. She helped Moore overcome a lengthy battle with drug addiction during this period of time which the couple later discussed in detail in Moore's book Sam & Dave An Oral History, co written with Dave Marsh and published in 1997. Moore not only went public with his addiction in 1983, but also became a strong anti drug advocate and worked as a volunteer for anti drug programs. McRae also became and is presently his business manager, and has worked together with Sam to advocate for artist's rights, royalties and pension payments. Moore later claimed it was difficult for him to find steady performing work during much of the 1980s, because bookers wanted "Sam & Dave" and Moore wanted to be a solo artist. Additionally, Prater hired Sam Daniels in 1982 to perform the "Sam" part for the Sam & Dave act and thus, according to Moore, limited his opportunities to play as a solo artist. Moore pursued Prater legally to stop performing using his name, and was successful in getting an injunction against them performing in a few individual cities and counties. However, there is no national law compelling bands to disclose whether they comprise the original members or not. Moore formed an organization "Artists and Others Against Imposters" and testified before Congress on the topic in 1989. In 1984, Moore performed on the Don Henley album, Building the Perfect Beast on a song called "You Must Not Be Drinkin' Enough". In 1986, Moore re recorded "Soul Man" with Lou Reed for the film of the same name. The song reached No. 30 on the UK Singles Chart. In April 1988, Moore joined the Elwood Blues Revue which featured Dan Aykroyd and The Blues Brothers Band. Moore appeared with Junior Walker in the 1988 film Tapeheads, which featured Moore and Walker as the legendary soul duo "The Swanky Modes". Sam appeared on Late Night with David Letterman with Junior Walker later that year and performed the song "Ordinary Man" from the film. Their pairing was notable, as it was one of the few instances where performers from the Motown & Stax camps performed or recorded together.

1990-2000 жылдар

1990 жылы Мур Букер Т. & The MG's, Карла Томас және Эдди Флойдпен бірге Еуропа бойынша гастрольдік сапар жасады. Монако Soul фестиваліндегі осы өнер көрсетілімдерінің бірі фильмге түсіріліп, Францияда көрсетілді. 1991 жылы Мур "Red, Hot & Blues" альбомында бірнеше ән жазды, оның ішінде Республикалық партияның өкілі және блюзді жақсы көретін Ли Атуотер де бар еді. Сондай-ақ 1991 жылы Мурға Ритм және Блюз қоры өмір бойы қосқан үлесі үшін Пионер сыйлығын табыс етті. Мур мен Пратер (қаза болғаннан кейін) 1992 жылдың 15 қаңтарында Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді, ал Мур Хейз бен Портерді салтанатқа бірге шақырып, олардың бұрынғы ән жазу және продюсерлік серіктестіктерін мойындады. Ол сондай-ақ Дэвид Пратер кіші (Дейвтің үлкен ұлы) өзінің бұрынғы әнші әріптесін құрметтеу үшін шараға әкелді. Даңқ залына енгізілгеннен кейін көп ұзамай Мур Брюс Спрингстин, Фил Коллинз және тағы басқалармен дуэттерді жазбаға алған жеке альбом жазу жоспарларын жариялады. 1992 жылы Мур Спрингстинмен бірге оның "Human Touch" альбомы үшін бірнеше ән жазды. 1994 жылы Мур Конвей Твиттимен орындаған "Rainy Night In Georgia" дуэтімен үлкен сәттілікке жетті. Мур 1990 жылдар бойы гастрольдік сапарларын жалғастырды. 1996 жылы ол президенттікке кандидат Боб Доулдың сайлауалды митингілерінде ойнауы үшін "Soul Man" әнінің мәтінін өзгерткен "I'm a Dole Man" әнін шығарды. "Soul Man" әнінің авторлық құқығына ие болғандар бұл әнді пародия ретінде пайдаланудың заңдылығына келіспеді және науқанды оны пайдаланудан тоқтатуға мәжбүр етті. 1998 жылы Мур "Блюз бауырлары 2000" фильмінде Reverend Morris рөлін ойнап, бала кезіндегі уағызшы болу арманын орындады және "Жақияның Иоанны" әнін орындады. 1999 жылы "Soul Man" әні уақытқа төзуге лайық классика ретінде танылғандығы үшін Грэмми Даңқы залына енгізілді.

20002010 жыл

2002 жылы Мурдың 1971 жылы жазылған, бірақ ешқашан шығарылмаған жеке альбомы жазба дүкендерге түсті. Кинг Кертистің продюсерлігімен және Арета Франклиннің фортепианода орындауымен шыққан "Plenty Good Lovin′" альбомы USA Today басылымынан төрт жұлдызды баға алды. 2002 жылы Мур Д.А. Пеннебейкердің "Тек күштілер ғана тірі қалады" (Miramax) деректі фильмінде түсті. Фильм 2002 жылы Канн және Санданс кинофестивальдерінің ішінен таңдалып алынды. Фильмде Мур бұрынғы есірткіге құмарлығын айтады. 2003 жылы Мемфисте Stax мұражайы ашылды, онда Сэм мен Дейв мұражайға арналған "Soulsville" фильмінде маңызды рөлде ойнады және тұрақты қабырғадағы дисплей мен бейне көрсетілім арқылы құрметке ие болды. 2004 жылдың желтоқсанында Rolling Stone журналы "Soul Man" әнін барлық уақыттың 500 ең ұлы әнінің бірі деп жариялады, ал Мур 2003 жылғы Брюс Спрингстиннің Асбери Парк Рождестволық шоуларында арнайы қонақ ретінде өнер көрсетті. Сол жылы Мур Megabien Entertainment өндірген Legends Rock телешоуының бір бөлімінде пайда болды. 2006 жылдың 29 тамызында Мур өзінің алғашқы жеке альбомын – "Overnight Sensational" шығарды, оны Рэнди Джексон продюсерлік етті және онда Стинг, Мэрайя Кэри, Брюс Спрингстин, Джон Бон Джови, Фантазия және тағы 20 қонақ жұлдыз қатысты (Rhino Records арқылы өндірілді және қол жетімді). Альбом оң пікірлер алды, әсіресе Мур, Билли Престон және Эрик Клэптон қатысқан "You Are So Beautiful" әні Grammy сыйлығына ұсынылды. 2008 жылы Мур Барак Обаманың сайлау штабына өзінің материалдарын Обаманың президенттік науқанындағы митингтерде пайдалануды тоқтату туралы талап хат жіберді. 2009 жылдың қаңтарында Мур Стинг пен Элвис Костелломен бірге Барак Обаманың Президенттік инаугурациялық кешінде өнер көрсетті. 2008 жылдың желтоқсанында АҚШ-та Sam & Dave: The Original Soul Men DVD шықты, онда Sam & Dave-тің 1966 жылдан 1980 жылға дейінгі бейнелері бар. 2009 жылдың ақпанында Мур "Soul Men" фильмінің продюсерлері Боб пен Харви Вайнштейнге қарсы сотқа шағым түсірді, фильмнің сюжеті Сэм мен Дейвтің өміріне негіделгенін мәлімдеді. 2009 жылдың 29 және 30 қазанында Мэдисон Сквер Гарденде өткен Рок-н-ролл Даңқы залының 25 жылдығына арналған концертте (1992 жылы Даңқ залына енген) Сэм Мур Брюс Спрингстин мен E Street Band тобымен бірге Sam & Dave-тің "Soul Man" және "Hold On, I'm Comin'" хиттерін орындады.

In 2002 Moore's solo album, recorded in 1971 but never released, finally hit the record stores. Plenty Good Lovin′, produced by King Curtis and featuring Aretha Franklin on piano, garnered a four star review from USA Today. In 2002, Moore starred in the D. A. Pennebaker directed documentary Only the Strong Survive (Miramax). The film was a selection of both the Cannes and Sundance Film Festivals in 2002. In the film Moore chronicles his previous drug use. In 2003, the Stax Museum opened in Memphis and Sam & Dave are featured prominently in the film made for the museum, Soulsville, and are honored with a permanent wall display and video display. In December 2004, Rolling Stone magazine named "Soul Man" as one of the 500 greatest songs of all time, and Moore was a featured guest performer at Bruce Springsteen's 2003 Asbury Park Christmas shows. In the same year, Moore was featured in an episode of the Legends Rock TV Show which was produced by Megabien Entertainment. On August 29, 2006, Moore released his first solo album, Overnight Sensational which was produced by Randy Jackson and featuring Sting, Mariah Carey, Bruce Springsteen, Jon Bon Jovi, Fantasia, and 20 other guest stars (produced with and available on Rhino Records). The album received some positive critical reviews, most notably for the song "You Are So Beautiful", which featured Moore, Billy Preston and Eric Clapton that received a Grammy Award nomination. In 2008, Moore sent a cease and desist letter to the Barack Obama campaign to stop the use of his material at rallies for Obama's presidential campaign. In January 2009, Moore performed with Sting and Elvis Costello at the Creative Coalition's Presidential Inaugural Ball for Barack Obama. In December 2008, Sam & Dave: The Original Soul Men DVD was released in the US, featuring video performances of Sam & Dave from 1966 to 1980. In February 2009, Moore filed suit against Bob and Harvey Weinstein, the producers of Soul Men, a comedy starring Bernie Mac claiming the film was based on the careers of Sam & Dave. At the Rock & Roll Hall of Fame's 25th anniversary concert held at Madison Square Garden on October 29 and 30, 2009, Hall of Fame inductee (1992) Sam Moore performed the Sam & Dave hits "Soul Man" and "Hold On, I'm Comin'" with Bruce Springsteen & the E Street Band.

2010-2020 жылдар

2013 жылдың 22 қарашасында Мур Джордж Джонсқа арналған құрмет концертте Нэшвиллдегі Бриджстоун Аренасында өнер көрсетті. 2014 жылдың 4 сәуірінде Сэм Мур доктор Мартин Лютер Кинг (1929-1968) еске арнап "They Killed a King" әнін шығарды. Мур әнді 2014 жылдың 17-18 қаңтарында Мемфис қаласындағы Корольдік студияда Майкл Толес, Чарльз Ходжес, Лерой Ходжес, Стив Поттс, Марк Плати және Лоуренс "Бу" Митчелл қатысуымен қайта жазды. Әнді Лестер Снелл аранжировкалады, ал Марк Плати мен Фирмин Микилс продюсерлік жасады. Әннің сөзі мен музыкасы 1968 жылдың мамыр айында әнші-күйші Боббеджаан Шопен (Бельгия) және Джимми Джеймс Росс (Тринидад-Тобэгода туған Мел Тернер) есімді авторларға тиесілі. Төрт онжылдықтан кейін ән қайта жаңғырды. 2017 жылдың 19 қаңтарында Мур Вашингтонда президент Дональд Трамптың инаугурациялық концертінде "America the Beautiful" әнін орындады. Өнер көрсетуінен бұрын Мур салтанатқа қатысуға "құрметті" екенін және солшыл жақтағы белсенділердің өнер көрсетуін тоқтату туралы талаптарына басып бермейтінін мәлімдеді. 2017 жылдың 1 қыркүйегінде 81 жасқа толған Мур Джоулс Холланд пен оның Ритм және блюз оркестрімен бірге Stax Records компаниясының 50 жылдығына арналған концертте Royal Albert Hall BBC Proms-те тікелей эфирде өнер көрсетті. 2018 жылдың 26 қаңтарында Мур Майкл Макдональдпен бірге Калифорнияның Анахайм қаласындағы NAMM көрмесінде "Yamaha Grand Stage" сахнасында "Soul Man" әнін орындады.

2021 қазіргі

2022 жылы Мур Брюс Спрингстинмен бірге оның жан әндерін қайта орындаған альбомында "Soul Days" және "I Forgot to Be Your Lover" атты екі әнге қатысты. 2023 жылдың 25 сәуірінде Мур Алабама штатының Хантсвилл қаласындағы фон Браун орталығында өткен Still Playin' Possum концертінде Джордж Джонсты құрметтеу үшін көптеген кантри әншілерімен бірге сахнаға шықты және "The Blues Man" әнін орындады.