Кіріспе

Marine Heavy Helicopter Squadron 361 (HMH 361) – АҚШ Теңіз әскерінің ауыр тікұшақ эскадрильясы. «Ұшқан жолбарыстар» деп белгілі эскадрилья Калифорния штатындағы Мирамар теңіз әскері әуе станциясында дислокацияланып, 16-шы теңіз авиациялық тобының (MAG 16) және 3-ші теңіз авиациялық қанатының (3rd MAW) құрамында болады.

Алғашқы жылдар

HMH 361 бастапқыда 1952 жылғы 25 ақпанда Калифорния штатының Санта-Ана қаласындағы Теңіз корпусының әуе станциясында 361-ші Теңіз көлігі эскадрильясы ретінде құрылды. Эскадрилья Теңіз жаяу әскерлерінің жалғыз тікұшақ тобы – Теңіз авиация тобына (HR) 16 қосылды. Сол кезде эскадрильяда тек үш OY 2 және бір HRS 2 тікұшағы болды. Эскадрильяның бастапқы міндеті – жағаға десант түсіру тактикасын жаттығу арқылы жетілдіру болды. Сонымен қатар, Корея соғысына жұмысқа жіберілген ұшқыштарды даярлау міндеті де болды. Ұзақ өтпей эскадрилья өзінің алғашқы ірі операциясын жүзеге асырды – Невада штатындағы Desert Rock қаласындағы атомдық сынақтарға қолдау көрсету. Бұл операция тарихындағы ең ірі тікұшақ операциясы болып табылады. Оралғаннан кейін, HMR 361 1953 жылы MCAF Санта-Анада жаңадан құрылған MAG (HR) 36-ға ауыстырылды. 1956 жылғы 31 желтоқсанда эскадрилья HMR(l) 361 болып қайта аталды және енді HRS 3 тікұшағында ұшуға көшті. Эскадрилья 1957 жылғы маусымда және 1958 жылғы ақпанда басталған тағы екі атом бомбасын сынақтан өткізуге қатысты. 1958 жылғы қыркүйекте эскадрилья H 34 тікұшағын ұша бастады және 1960 жылы H 34 тікұшағынан Теңізшілердің жолбаздары үшін Батыс жағалаудағы алғашқы парашюттік десантты орындады. 1962 жылғы 1 ақпанда эскадрилья барлық H 34 эскадрильялары үшін Теңіз корпусы бойынша жүргізілген қайта құрылым аясында HMM 361 болып қайта аталды. HMM 361 1962 жылғы 27 қазанда Куба зымырандық дағдарысына қатысты, «Иво Джима» кемесіндегі 5-ші Теңіз экспедициялық күшіне қолдау көрсетті.

Вьетнам соғысы

1963 жылғы маусымда эскадрилья Окинаваға жөнелтілді. Бір жылдық міндеттемесі қысқартылды, алайда 2 қазанда эскадрилья Оңтүстік Вьетнамның Дананг әуе базасына ауыстырылды, бұл "Shufly" операциясының ең соңғы тікұшақ эскадрильясы болды. Сол жерде эскадрильяның командирі, лейтенант-полковник Том Росс есімімен "Росстің күріш тасушылары" деген лақап атқа ие болды. 8 қазанда эскадрильяның екі UH-34D тікұшағы Данангтан оңтүстік-батысқа қарай 38 миль (61 км) жерде іздеу-құтқару миссиясы кезінде дерлік бір уақытта апатқа ұшырады. Екі тікұшақ та өртеніп, 10 адам қаза тапты: ұшқыштар, олардың көмекшілері, эскадрильяның ұшу хирургі және бес экипаж мүшесі. Тікұшақтардың атып түсірілгені ме, әлде әуеде соқтығысқандығы белгісіз. Тамыз айында эскадрилья "Жұлдызды жарық" операциясына көмектесті. Тамыз айында эскадрилья "Колорадо" операциясына көмектесті. Мамыр айының соңында эскадрилья "Union II" операциясына көмектесті. 10 ақпанда эскадрилья MAG 16-ға бекітілді. 18 мамырда эскадрилья АҚШ-қа аттанды. 26 қыркүйекте эскадрилья MAG 16-ға қайтадан ауыстырылды.

Соғыстан кейінгі кезең және 1980-жылдар

HMH 361 алғашқы CH 53D Sea Stallion тікұшағын 1977 жылы алды, ал 1 маусым 1979 жылы жаңа бірліктерді орналастыру бағдарламасының аясында алғашқы эскадрильясын MCAS(H) Футема, Окинава, Жапонияға жіберді. 1983 жылғы желтоқсан мен 1984 жылғы маусымдағы UDP-ге дайындық кезінде Flying Tigers Camp Pendleton-нен HMLA эскадрильяларымен жылдам жерде жанармай құю (RGR) процедураларын жаттықтырды және Hughes Helicopter Night Vision System (HNVS) түнгі жүйесімен далалық сынақтар жүргізді. Сондай-ақ, эскадрилья Night Vision Goggle (NVG) жаттығуларын өткізді. Мақсаты – Оңтүстік Кореядағы Team Spirit ’84 жаттығуында алғашқы NVG көмегімен әскер тасымалын жүзеге асыру кезінде түнгі әскер тасымалын растау болды. Эскадрилья қазан айында Camp Pendleton-да “The Killing Fields” фильмінің түсіріліміне де қолдау көрсетті. Бұл сұраныс Flying Tigers эскадрильясындағы MCAS(H) Tustin базасындағы Eagle Pull операциясына қатысқан сирек қалған CH 53A тікұшақтарының бірі болғандықтан туындады. Flying Tigers Team Spirit жаттығуында, АҚШ және Оңтүстік Корея күштерінің қатысуымен өткен кезеңде, 1984 жылғы наурызда CH 53D апаты салдарынан 18 американдық және 11 оңтүстік кореялық теңізшінің қаза болуына байланысты қиын жағдайға тап болды. Апатқа ұшыраған тікұшақ Team Spirit аясындағы “түнгі инсертация” жаттығуы үшін Pohang әуежайынан ұшырған алты тікұшақтың бірі болды. 1984 жылғы қазан айында эскадрилья 3-ші MAW тікұшақ эскадрильясының арасында алғашқы болып эскадрильялық жаттығу және қолдану жоспары бойынша оқудан өтті. 1985 жылғы мамырда оқуды аяқтаған HMH 361 теңізшілер корпусының жауынгерлік дайындық бағалау жүйесінде (MCCRES) роторлық эскадрилья үшін ең жоғары баллды алды. UDP аясындағы эскадрильяның алты WestPac орналасуы кезінде эскадрилья Филиппин Республикасындағы NAS Cubi Point-ке алғашқы су үсті ұшуын орындады. 1985 жылғы UDP-ге дайындық барысында Flying Tigers 11 MEU (SOC) орналасуын қолдау үшін Camp Pendleton, Калифорниядан алғашқы төрт тікұшақты CH 53D жасағын ұсынды. Тағы да трагедия эскадрильяны Окинаваға келгеннен кейін қамтыды, шілде айында оның CH 53D тікұшағы күндізгі жаттығу рейсі кезінде ағаш кесу кабельіне соғылып, жерге құлап, жарылып, төрт экипаж мүшесінің барлығы қаза тапты. Апаттан кейін эскадрилья 1-ші MAW талаптарын қамтамасыз етуге, соның ішінде MAG 90 Det “A” тобына Bear Hunt, Camp Humphreys, Оңтүстік Кореяда, USS Dubuque (LPD 8) кемесіндегі Филиппин жасағына және NAF Atsugi, Жапониядағы USS Midway кемесін түсіруге қолдау көрсетуге бағытталды. Flying Tigers USS Midway CTF 70, NAF Atsugi және CG 1st MAW-тан екі күннен кем уақыт ішінде 845 жолаушы мен 265 жүк палитрасын сәтті түсіргені үшін “Bravo Zulu” (жақсы істеді) мақтауын алды.

1990 жылдар

1990 жылғы 23 тамызда эскадрилья CH 53E Super Stallion тікұшақтарына ауысты. 1992 жылғы 5 қарашада эскадрилья 31-ші теңіз экспедициялық бөлімінің (31st MEU) авиациялық ұрыс элементі (ACE) ретінде Окинаваға орналасты. Бұл жерде оларға HMM 262-ден CH 46E, AH 1W, HMLA 267-ден UH 1N және VMA 311-ден AV 8B тікұшақтарымен бірге отрядтар қосылды. 1994 жылғы қарашада эскадрилья Окинаваға он рет жіберілген кезде төрт рет орналастырылды. Базалық құрам Окинавада қалғанда, бөлімшелер 13-ші және 31-ші МЭУ-ға, "Біріккен қалқан" операциясын қолдау үшін арнайы мақсаттағы теңіз әуе-жер күштеріне жіберілді. 1995 жылғы тамызда эскадрилья Теңіз әскерлері авиация қауымдастығының Кит Б. МакКатчон сыйлығымен "Жылдың ауыр тікұшақ эскадрильясы" атанды, ал 1996 жылғы маусымда 1995 жылғы CNO Aviation Association Safety Award сыйлығын алды. 1997 жылғы мамырда Окинавадан оралғаннан кейін және МЭУ жасақтарын қайта біріктіргеннен кейін эскадрилья Alert Contingency Marine air ground task force (ACM) мәртебесін иеленді. Олар тағы да "Жылдың ауыр тікұшақ эскадрильясы" марапатына ие болды. Эскадрилья сонымен қатар HMX 1 және АҚШ Президентіне қолдау көрсетті, үш CH 53E тікұшағын Әуе күштерінің C 5 Galaxy ұшағымен Аргентинаның Сан-Карлос-де-Барилоше қаласына тасымалдады. Эскадрилья 1999 жылы MCAS Tustin-нен соңғы рет орналасты және 1993 жылғы базаны қайта құру және жабу комиссиясы MCAS El Toro-ны жабуға және Tustin-ді Marine Corps Air Station Miramar-ға ауыстыруға бұйрық бергеннен кейін MCAS Miramar-дағы жаңа үй базасына қайта оралды. 1999 жылғы UDP кезінде Flying Tigers эскадрильясының төрт мүшесі Окинавадан түнгі көру көздерін жаттықтыру кезінде CH 53E Super Stallion тікұшағы теңізге құлаған кезде қаза тапты. 1999 жылдың ортасында MCAS Miramar-ға оралған Flying Tigers келесі іске қосуға дайындала бастады. Эскадрилья АҚШ-тың оңтүстік-батысында жаттығулар өткізді, эскадрильяның негізгі құрамын Окинаваға, Жапонияға және 11-ші және 31-ші МЭУ-ға арналған CH 53E жасақтарын орналастыруға дайындады. 2000 жылғы тамызда Flying Tigers командасы 2001 жылғы бірліктерді орналастыру бағдарламасы (UDP) үшін үлкен оқу сынағына тап болды. Бұл әскери-теңіз флотының CH 53E тікұшақтарының барлық флотының әуеге ұша алмай қалуымен байланысты болды, себебі Navy MH 53E тікұшағының апатынан кейін негізгі ротордың ақаулығы анықталды, ол тікұшақты жойып, оның бортындағы алты экипаждың төртеуін өлтірді. "Ұшқан жолбарыстар" жаңа технологияны ерте қабылдаған және жаңа негізгі роторлы подшипниктерді бақылау жүйесін MCAS Miramar-да жинақ болғаннан кейін орнатуға өз еркімен келіскен. Бұл Flying Tigers-ке алты жиынтықты орнатуға және 2000 жылғы қыркүйек айының соңында ұшу мәртебесіне оралған алғашқы CH 53E эскадрильясы болуға мүмкіндік берді. Осылайша эскадрилья 11 МЭУ-ға (SOC) төрт CH 53E-ді және MCAS Yuma, AZ-дегі 1 теңіз қару-жарағы мен тактика эскадрильясына (MAWTS) екі CH 53E-ді орналастыруға бағытталды. Әскердің қалған тікұшақтары ұшуға қайта оралған кезде, Flying Tigers ұшу симуляторында жаттығулар, логистикалық жаттығулар және үстел үстіндегі жоспарлау жаттығуларын өткізу арқылы нақты әлемдегі миссияларға дайындық ретінде, мысалы, гуманитарлық / апаттан зардап шеккендерге көмек көрсету және жауынгер еместерді эвакуациялау операцияларына дайындық жасады. Бұл жаттығу кезінде Flying Tigers үшін тағы бір біріншілік - эскадрильяда екі теңізшілер корпусының алғашқы әйел авиаторы болды; Капитан С. Димс Дил (#1) және М. Тинк Райзер (#6) екеуі де тікұшақ ұшағының командирлері (HAC) ретінде ұшқан. 2001 жылдың қаңтарында эскадрилья Окинаваға оралды және дереу алдағы тапсырмаларды жоспарлау жұмысына кірісті. WESTPAC-те болған кезде Flying Tigers Оңтүстік Кореяның Поханг қаласында 01 2 корейлік қосымша оқу бағдарламасы (KITP) кезінде теңіздік әуе-жерлік жұмыс тобының (MAGTF) 17 авиациялық ұрыс элементі (ACE) ретінде жұмыс істеді. KITP-дан қайтып келе жатқанда эскадрильядан KC 130 әуедегі жанармай құю арқылы қолдау көрсетілетін алыс қашықтыққа арналған өңірлік роторлы қанатты іске қосу операцияларының мүмкіндігін сұрады. Flying Tigers командасы VMGR 152 Sumos командасымен бірге CH 53E-ді Окинавадан Таиландқа өздігінен орналастыру үшін Оңтүстік-Шығыс Азия әуе көпірі (SAAB) тұжырымдамасын әзірлеуде жұмыс істеді. SAAB-ті Оңтүстік-Шығыс Азия арқылы өтетін бағыты үшін "Балық ілгегі" деп атаған. 2001 жылдың сәуірінен маусым айына дейін Flying Tigers Fish Hook 2001 ұзын қашықтықтан III MEF / 1st MAW театрлық операциясын бастады, ол CH 53E-ді Филиппинге BALIKATAN 2001 үшін Филиппин теңіз жаяу әскерлерімен авиациялық және тактикалық кросс-жаттығулар өткізу үшін орналастырды. "Баликатан" жаттығулары сәтті аяқталғаннан кейін "Ұшқан жолбарыстар" Малайзия мен Сингапур арқылы оңтүстікке қарай, Окинаваға қайтудан бұрын Таиландтың Хат Яй қаласына ұшты. Бұл миссияны орындау кезінде оларға "Sumos" және VMFA 242 "Bats" ұшақтарынан F/A 18 ұшақтары қолдау көрсетті. Fish Hook 2001 кезінде эскадрилья сонымен қатар Сингкеп, Индонезиядағы Landing Force Cooperation Afloat Readiness and Training (LF CARAT) 2001-ге қолдау көрсетті. Fish Hook жаттығуы мен LF CARAT-тың сәтті аяқталуынан кейін эскадрилья Окинавадан Гуамға Exercise KOA THUNDER үшін CH 53E тікұшақтарының алғашқы рейсін жасады, содан кейін эскадрильяны Мирамар, Калифорнияға қайта орналастырды. Flying Tigers АҚШ Тынық мұхиты әскери-теңіз күштерінің командирінің театрлық қатысу жоспарында маңызды рөл атқарды, сонымен қатар 1st MAW-дың өздігінен орналасу қабілеттерін көрсетті. Олардың орналасуы кезінде Flying Tigers Окинавадан Филиппин арқылы Таиландқа 9000 теңіздік мильден астам ұшты, содан кейін Окинаваға оралды, содан кейін Гуамға алғашқы өздігінен орналасуға жалғастырды. Эскадрилья 2000 – 2001 жылдардағы жұмысы мен UDP үшін Ең лайықты бөлімше марапатын алды.

Дүниежүзілік террорлық соғыс

2005 жылғы 26 қаңтарда бөлімшедегі CH 53E Super Stallion Ирактағы Ар Рутба маңында апатқа ұшырап, борттағы 31 әскери қызметкердің барлығы қаза тапты. 2008 жылғы қазан айында эскадрилья Ирактың Әл-Анбар провинциясына «Ирактың Азаттығы» операциясын қолдау үшін жөнелтілді. Әл-Асад әуе базасында орналасқан эскадрилья көптеген шабуылдық қолдау миссияларын және ұшуларын, сондай-ақ әскерлерді, жабдықтарды, қару-жарақтарды жеткізуді және тіпті әскерлік поштаны тасымалдауды жүзеге асырды. Эскадрилья «Періштелер ұшуы» және «Жедел әрекет күштері» (QRF) миссияларын да орындады. Эскадрилья операция кезінде 95%-дан жоғары жауынгерлік дайындық деңгейін сақтап, кейіннен театрдагы ерекше еңбегі үшін «Еңбегі сіңген бөлімше» атағымен марапатталды. Бөлімше 2008 жылғы мамырдың соңында (алдын ала топ) және маусымның басында (негізгі топ) Калифорниядағы Мирамар теңіз әскери-әуе базасына оралды. 2009 жылғы ақпан айында эскадрилья «Ирактың Азаттығы» операциясын қолдау үшін Ирактың Әл-Анбар провинциясына қайта жөнелтілді. Әл-Асад әуе базасынан жұмыс істейтін эскадрилья көптеген шабуылдық қолдау миссияларын және ұшуларын, сондай-ақ әскерлерді, жабдықтарды, қару-жарақтарды жеткізуді және тіпті әскерлік поштаны тасымалдауды жүзеге асырды. Эскадрилья сонымен қатар Angel Flight миссиясын, MAGTF қолдау/шабуыл миссияларын және QRF-ты орындады. Эскадрилья операция кезінде 93%-дан жоғары жауынгерлік дайындық деңгейін сақтап, кейіннен театрдагы ерекше еңбегі үшін тағы бір «Еңбегі сіңген бөлімше» атағымен марапатталды. Бөлімше 2009 жылғы шілде айының соңында (алдын ала топ) және қыркүйек айының басында (негізгі құрам) Мирамар теңіз әскери-әуе базасына оралды. 2010 жылғы тамызда HMH 361 «Тұрақты Азаттық» операциясын қолдау үшін Ауғанстанға жөнелтілді. Олар Летернек лагерінде орналасып, 2011 жылдың басында АҚШ-қа оралды. 2012 жылғы тамызда HMH 361 қайтадан «Тұрақты Азаттық» операциясын қолдау үшін Ауғанстанға жөнелтілді, онда олар 2012 жылғы 14 қыркүйекте британдық Camp Bastion әуежайына жасалған Талибан шабуылын тойтаруға қатысты. 2013 жылғы ақпан айында эскадрилья АҚШ-қа оралды. 2013 жылғы сәуірде Ауғанстанға жасаған сапасынан оралғаннан кейін HMH 361 Кейт Б. Маккачон атындағы теңіз ауыр тікұшақ эскадрильясының жыл иегері деп жарияланды.

2024 апат

2024 жылдың 7 ақпанында HMH 361 тобына қарасты CH 53E тікұшағы Сан-Диегодан шығысқа қарай 44 миль қашықтықтағы Калифорния штатының Пайн-Вэлли аймағында құлады. Тікұшақ Крич әуе базасынан МКАС Мирамарға оқу сапарында ұшып бара жатқан. Тікұшақ "уақтылы келмеді" деп хабарланды. Іздеу-құтқару жасағының тергеуінен кейін, борттағы бес морской пехотинец қаза болды деп хабарланды.