Кіріспе

Адамның бетін қауіптен қорғауға арналған құрылғы. Бет қалқаны – жеке қорғаныш құралы (ЖҚҚ) болып табылады және оның мақсаты – пайдаланушының бетінің (немесе оның бір бөлігінің) ұшатын заттар мен жол қалдықтары, химиялық шашыраулар (зертханаларда немесе өнеркәсіпте) немесе қауіпті биологиялық материалдардан (медициналық және зертханалық жағдайларда) қорғалуын қамтамасыз ету. Қолданылатын түріне қарай, бет қалқаны киген адамды физикалық қауіптен, химиялық шашыраудан немесе биологиялық қауіптен сақтай алады.

Өнеркәсіп

Бетқалқан киюшінің бетінің бір бөлігін немесе толық бетін, сондай-ақ көздерін қауіптен қорғауға арналған. Бетқалқандарды әлемдік көзілдіріктермен және/немесе қорғау көзілдіріктерімен бірге қолдану қажет.

Өңдеу

Бет қалқандарын өндіру үшін екі әдіс қолданылады: экструзия және инъекциялық қалыптау. Экструзиядан жасалған қабаттардан кесілген бет қалқандары, инъекциялық қалыптау арқылы жасалған бет қалқандарына қарағанда соққыға жақсы төзімді келеді, себебі экструзия қабаттары жоғары молекулалық салмақты пластик гранулаларынан жасалады, ал инъекциялық қалыптау үшін төмен молекулалық салмақты пластик гранулаларын қолдану қажет, олар инъекциялық қалыптауға қажетті жақсы балқыма ағын қасиеттерін қамтамасыз етеді. Мысалы, тіпті экструзиялық поликарбонат қабаттарынан жасалған қалың бет қалқандары да, белгілі бір диаметрлі болат шардың жылдамдықпен ұшып келуінен туындайтын соққыға төтеп бере алады (Еуропалық стандарт, жоғары жылдамдықты бөлшектерден қорғау – орташа энергиялық соққы), ал инъекциялық қалыптау арқылы жасалған бет қалқандары осы соққыға төтеп беру үшін кемінде қалыңдығы болуы керек. Бірақ инъекциялық қалыптау экструзияға қарағанда күрделірек пішіндер жасауға мүмкіндік береді. COVID-19 пандемиясы кезінде 86 елден адамдар дәстүрлі жабдықтау тізбектерін толықтыру мақсатында, өз еркімен жеке қорғаныс құралдарын өндіруге қатысты, олардың көптеген бөліктері бұзылған болатын. Олар 3D-басып шығару, лазерлік кесу және инъекциялық қалыптау сияқты техникаларды қолданып, барлығы 25 миллион бет қалқанын өндірді.

Медициналық

Медициналық қолдануда "бет қалқаны" – медициналық қызметкерді процедура кезінде қанға немесе басқа да жұқпалы сұйықтықтарға ұшырату мүмкіндігі болғанда қорғауға арналған түрлі құрылғыларды білдіреді. Мысалы, жасанды тыныс беру немесе жүрек-өкпе реанимациясы (ЖӨР) жасағанда КЖҚ маскасын қолдану. Тағы бір мысал – бетті жұқпалы материалдардан қорғау үшін жеке қорғаныш құралдарын пайдалану.

Полиция және әскери қызмет

Әскери немесе құқық қорғау орталарында бет қалқаны баллистикалық немесе баллистикалық емес қорғанысқа арналған болуы мүмкін. Баллистикалық емес қалқан оқтан атылған снарядтардан қорғамайды, бірақ көбінесе соққыларға немесе лақтырылған заттардың әсерінен туындайтын төмен жылдамдықтығы бар соққыларға төтеп беруге арналған. Баллистикалық бет қалқаны жарылыс пен сынықтарды тоқтатуға немесе бұрып жіберуге арналған, оны бомбадан қорғаныш костюмі киген операторлар киеді. АҚШ Қорғаныс министрлігінің PEO Soldier бағдарламасында, жауынгерлік жағдайда киюшінің көздерін және бетін баллистикалық қауіптерден қорғау көзделген.

Құрылыста пайдалану

Көптеген құрылыс алаңдарында көптеген жұмысшылар сынықтардан немесе ұшқындардан қорғану үшін бет қалқаны қолданады. Металл кесу және өңдеу құралдарының көптеген түрлері бет қалқанының қолданылуын ұсынады. Мысалы, дәнекерлеу жабдықтары немесе металл кескіш машиналар.