Кіріспе

Чемберсбург – АҚШ-тың Пенсильвания штатының Оңтүстік-Орталық аймағында орналасқан Франклин округінің орталығы және округтік орталық қаласы. Грин, Гамильтон және Гилфорд елді мекендерімен бірге есептегенде, Үлкен Чемберсбургтің халқы 52 273 адамды құрайды. Чемберсбург, ПА метрополиялық статистикалық аймағына айналасындағы Франклин округі кіреді, және 2010 жылы 149 618 адамды қамтыды. Пенсильвания штатының Қоғамдық және экономикалық даму департаменті мәліметінше, Чемберсбург қаласы Пенсильваниядағы он үшінші ірі муниципалитет және 2016 жылғы мәліметтер бойынша қаржылық өлшемдері бойынша ең ірі округ болып табылады. Чемберсбург округі Пенсильвания округі кодексіне сәйкес ұйымдастырылған және өздік басқару құқығына ие емес. Чемберсбургке алғашқы қоныс салу 1730 жылы Конокочейг және Фоллинг Спринг өзендерінде су диірмендері салынған кезде басталды. Қала осы өзендердің екі жағасында да дамыды. Оның тарихы Француз және Үнді соғысы, Виски көтерілісі, Джон Браунның Харперс-Ферриге шабуылы және Азамат соғысымен байланысты эпизодтарды қамтиды. Соғыс кезінде Конфедерация әскері өртеп жіберген жалғыз ірі солтүстік қаласы осы округ болды. Тұрғындары Конфедерация әскерін соғыс қылмыстары жасады деп айыптады. Чемберсбург Макконнеллсбург пен Геттисбург арасындағы Линкольн тас жолы (АҚШ 30) арқылы қызмет көрсетеді. АҚШ 11 (Молли Питчер тас жолы) Шиппенсбург, Пенсильвания және Мэриленд штатының Хагерстаун қалалары арасында өтеді. 81-ші тас жол округтің шығысынан өтеді. Қала Питтсбург пен Филадельфия арасындағы 30-шы АҚШ тас жолының шамамен ортасында орналасқан. Жергілікті жер бедері Филадельфия сияқты жазық және Питтсбург сияқты таулы аймақтарды көрсетеді. Чемберсбургтің орталық бөлігінде Food Truck Festival және Apple Fest сияқты мерекелік шаралар жиі өткізіледі.

Еуропалық қоныстану

18-ші ғасырда осы аймақта тұрған немесе аң аулаған американдықтардың ішінде Ирокез лигасы немесе Гауденосауне, Ленапе және Шоуни тайпаларынан құралған конфедерацияның алты ирокез тайпасы болды. Ленапелер көбінесе шығыста, ирокездер солтүстікте, ал шоунилер оңтүстікте қоныстанды. Олардың саудагерлері, аңшылары және жауынгерлері «Вирджиния жолы» деп аталатын солтүстік-оңтүстік бағыттағы жолмен Камберленд аңғары арқылы Нью-Йорктан Карлайл мен Шиппенсбургке, содан кейін Мэриленд штатының Хагерстаун қаласына дейін саяхат жасады. Одан Потомак өзенін кесіп Шенандоа аңғарына жетті. 1730 жылы шотланд-ирландиялық иммигрант Бенджамин Чемберс «Құлау көктемін» (Falling Spring) негіздеді. Ол сол кездегі 8 метрлік сарқыраманың жанында, Фоллинг Спринг өзенінің Конокочейг өзеніне құйылатын жерінде, жарма тегірмені мен диірмен салды. Өзен тегірмендерге қуат берді, көп ұзамай қоныс өсіп, «Құлау көктемі» деп аталды. 1734 жылдың 30 наурызында Чемберс Пенн отбасының өкілінен «Блунстон лицензиясын» алды. Еуропалықтардың қоныстануының заңдылығы 1763 жылы Француз және Үнді соғысын аяқтаған келісімге дейін күмәнді болып келді, себебі жерге талап етуші барлық үнді тайпалары британдық отаршылдық үкіметпен келісімдерге қол қоймаған еді. Пенн отбасы Мэриленд колониясымен шекаралық дауды күшейте отырып, аймақта қоныстануды ынталандырды, бұл Кресэп соғысы деп аталатын қақтығыстарға әкелді. Бұл дау 1767 жылға дейін шешілмеді, нәтижесінде Мейсон-Диксон сызығы пайда болды. Чемберс Пенннің талаптарын растау үшін Англияға сапар шекті. Үндістермен бейбітшілікті сақтау үшін Пенн кейде еуропалық қоныс салушыларды жақын маңдағы аймақтардан көшіруге шара қолданды. 1750 жылдың мамырында Бенджамин Чемберс жақын маңдағы Өртенген кабиналардан (Burnt Cabins) қоныс салушыларды көшіруге көмектесті. Алғашқыда бұл аймақ Честер округінің бөлігі болды, содан кейін Ланкастер округі құрылды (Честер округінің батыс бөлігінен). Кейін Ланкастер округі бөлінді, оның батыс бөлігі Камберленд округі деп аталды; соңында тағы бір бөліну (осы жолы Камберленд округінен) 1784 жылы Франклин округін құрды. (Адамс округі шығысында орналасқан). Филадельфияны Шенандоа аңғарымен байланыстыратын Ұлы Вагон жолы (және шығыс-батыс тармағы Хэгерстаун мен Камберленд, Мэриленд арқылы Огайо аңғарына дейін, Немаколин жолы деп белгілі) жақыннан өтті. 1744 жылы Харрис Ферри, Карлайл, Шиппенсбург және Чемберсбург арқылы Потомак өзеніне дейінгі жол аяқталды. Соғыс басталғанда 1755 жылы бұл аймақтағы халық саны шамамен 3000 болса, соғыс кезінде 300-ге дейін азайды. Көптеген қоныс салушылар 1764 жылдан кейін ғана оралды (Ұлыбритания мен Франция арасындағы бейбітшілік шарты қол қойылғаннан кейін). Форбс жолы және Форт-Питке баратын басқа да жолдар жақыннан өтті. Форбс жолы Питтсбург пен Филадельфияны байланыстыратын негізгі жолдың бір бөлігіне айналды, ал кейіннен АҚШ-тың 30-шы тас жолына айналды. Чемберсбург Форбс жолы мен Ұлы Вагон жолының тоғысында сауда және көлік орталығы ретінде дамыды. Соғыстан кейін де аймақта ұрыс-керіс жалғасты. Енох Браун мектебіндегі қырғын Понтиак соғысы кезінде болды, осы кезде үндістер еуропалық американдықтарды аймақтан қуғысы келді. «Қара жігіттер» Форт-Лодондағы британдық әскерлерге қарсы көтерілді. Чемберсбург қаласы 1764 жылы жоспарланды. 19 шілдеде Бенджамин Франклиннің «Пенсильвания газеті» газетінде жер учаскелері сатылымға шығарылды. Осымен жұртшылыққа хабар беріледі, Конегогиг сағасында, Ұлы құлаудың екі жағында қала салынғаны, ол аталған сағаға құлайды, Чемберленд округінен Бенджамин Чемберс салды. Лоттарды қолайлы шарттармен алуға болады және аталған Чемберс олар үшін берік актілер береді: лоттарды тарту күні 28 маусым, яғни бейсенбі. Бұл қаланың орны су мен тасқа өте қолайлы, соның ішінде ақ және мәрмәр, және барлық қажетті құм, сондай-ақ жақын маңдағы орманды аймақ. Аталған қалада жақсы жарма тегірмені, диірмен және сумен жұмыс істейтін тас тілдер бар. Қаланың ережелері лоттарды тарту күні оқылады, ал сату шарттары мен жариялайды Бенджамин Чемберс. Алғашқы қоныс салушылар шотланд-ирландиялық пресвитериандар болды, олардан кейін неміс протестанттары келді. Чемберсбургке дейін салыстырмалы түрде аз квакерлер мен ағылшын протестанттары (Пенсильванияның алғашқы қоныс салушыларының көп бөлігін құраған) қоныстанды. Алайда, қара нәсілділер Чемберсбургтің құрылысынан бастап тұрды. Бенджамин Чемберс Француз және Үнді соғысынан бұрын қара нәсілді әйел құлын сатып алған, ал 1786 жылы 20 құл салық салынатын мүлік ретінде тіркелген. Алғашқы шіркеу 1734 жылы шотланд-ирландиялық пресвитериандар құрды. Чемберс 1768 жылы шіркеуге жылдық жалғақы ретінде бір гүл беріп, жер берді. Кейін, Бірінші Лютеран шіркеуі мен Цион реформат шіркеуі де 1780 жылы ұқсас шарттармен құрылды, сондықтан бұл үш шіркеу «Гүл жалғақы шіркеулері» деп белгілі болды. Католик қауымдастығы 1785 жылы құрылды. Әулие Джеймс афроамерикандық методист шіркеуі 1811 жылы кеңейіп келе жатқан католик қауымдастығынан бұрынғы қабырғалы үйді сатып алудан бастау алды, ал қауымдастық 1830 жылға дейін өсіп, кеңейді. Мт. Мориа Бірінші афроамерикандық баптист шіркеуі 1887 жылға дейін салынбады. Еврей зираты 1840 жылға дейін салынды. Бұл әскерлер Бостонды қоршауға алған алғашқы Жаңа Англия емес адамдардың арасында болды, 1775 жылдың 7 тамызында келді. Джеймс Чемберс төңкеріс кезінде жеті жыл шайқасты, 1776 жылдың 26 қыркүйегінде Континенталдық армия әскерлерінің полковнигі шеніне жетті. Оның екі бауыры, Уильям және Бенджамин кіші, соғыстың көп бөлігінде қызмет етті және капитан шеніне жетті. Джеймс Чемберс Лонг-Айленд шайқасында және Уайт-Плейнс, Трентон, Принстон, Брендивайн, Жермантаун және Монмут шайқастарында жергілікті әскерлерге қолбасшылық етті. Ол Бруклиннен шегініс кезінде арттық күштің бір бөлігі болды және Брендивайн шайқасында генерал Кнупхаузен басқаратын гессен әскерлерімен шайқасқанда жараланды. Виски бүлігі кезінде жергілікті тұрғындар бүлікшілерді қолдау үшін және бүлікке қарсы әскерлерді жұмылдыруға наразылық білдіру үшін бостандық жотасын тіктеді. Дегенмен, бұл азаматтар қалалық жиналыста сөкіді және келесі күні жотасын алып тастады. Президент Джордж Вашингтон, бүлікшілерге қарсы күштерге басшылық ету кезінде, Карлайлдан Бедфордқа бара жолында қалада түндеді, 1794 жылдың 12 қазанында. Дәстүр бойынша Вашингтон Революция кезінде Пенсильвания желісіндегі хирург болған доктор Роберт Джонсонмен бірге тұрды. Бұл науқан президенттің әскерге жеке басшылық еткен жалғыз екі ретінің бірі болды. (Екіншісі президент Джеймс Мэдисон Вашингтон, округ Колумбияның британдық оккупациясынан кейін болды). Вашингтон Бедфордтан генерал Генри «Жеңіл атты Гарри» Ли басқаратын әскерлерді Питтсбургке жібергеннен кейін, 1794 жылдың 21 және 26 қазан аралығында Чемберсбург арқылы қайта оралды. Джеймс Чемберс Виски бүлігі кезінде милицияның бригадалық генералы болып тағайындалды. Чемберсбург 1803 жылдың 21 наурызында қала ретінде тіркелді және штат ассамблеясы ресми үкімет құрғанда округ орталығы болып жарияланды. Алғашқы сот үйі 1784 жылы қалалық алаңда (town square) Джон Жэкстің тавернасы болды, ал 1793 жылы тұрақты сот үйі салынды, ал алғашқы округтік түрме 1795 жылы салынды. «Ескі түрме» 1818 жылы салынды, 1864 жылғы өрттен құтылды және Пенсильваниядағы ең көне түрме ғимараты болып табылады. Бұл бастапқыда шерифтің резиденциясы ретінде пайдаланылды және штаттағы кез келген түрмелердің арасында ең ұзақ қолданылған түрме болды, 1971 жылға дейін жұмыс істеді. Бүгінде Ескі түрме музей және Франклин округі – Киттохтинни тарихи қоғамының үйі. Түрме ауласында округтің дарға асу тірегі әлі де тұр. 1786 жылдан 1879 жылға дейін Франклин округінде бес өлім жазасы орындалды, барлығы алты қылмыскер – бесеуі кісі өлтіру, біреуі зорлау. Қаланың өсуінің көп бөлігі...

Жер асты темір жолы / Джон Браун

1859 жылы Чемберсбургтің еркін және құлдыққа түскен афроамерикандықтар мен оларға көмектескен ақ нәсілділердің белсенді қауымы Жер асты теміржолының аялдамасына айналды. Бірнеше мектеп афроамерикандық балаларды оқытты, бірақ мұндай әрекет Вирджинияда және оңтүстіктегі басқа құлдар ұсталатын штаттарда заңсыз болды. Джон Браун 1859 жылдың маусымнан қазанға дейін Мэри Ритнердің пансионатындағы жоғарғы бөлмеде Харперс-Ферриге (сол кезде Вирджиния штатында) шабуылға дайындалып тұрды. Оның бірнеше серіктері де сол үйде болды, ал олардың төртеуі ұсталмай қалып, шабуылдан кейін қысқа ғана уақытқа үйге қайтып келді. Үй қазір де 225 Ист Кинг көшесінде тұр. Чемберсбургте Браун темір кенішінің дамушысы доктор Исаак Смит болып таныстырып, кеніш жабдықтарының түрінде қару сатып алып, тасымалдап, сақтады. Браун (Джон Смит деген атпен) және Джон Генри Каги 19 тамызда қала сыртындағы тастап кетілген карьерде Фредерик Дуглас пен Шилдс Гринмен кездесіп, шабуылды талқылады. Дугластың айтуынша, Браун жоспарланған шабуылды толыққанды сипаттап берді, ал Дуглас одан бас тартуға кеңес берді. Дуглас сондай-ақ бір қолдаушысынан 10 доллар алды және болашақ шабуылшы Гринге Браунды табуға көмектесті.

Конфедерацияның алғашқы екі басқыншылығы, іріктеп өртеу

Америка Азамат соғысы кезінде 1862 жылғы 10 қазанда Конфедерация генерал-майоры Дж.Э.Б. Стюарт 1800 атты әскермен Чемберсбургке шабуыл жасап, 250 000 долларлық теміржол мүлкін жойды, 500 қару, жүздеген жылқыны тартып алды және "сегіз жас түсті ер адам мен бала" құлдыққа түсірді. Бірақ, шабуылдың басты мақсаттарының бірін орындауға қол жеткізе алмады: Шотландиядағы Конокочейг ағысы үстіндегі теміржол көпірін өртеп жіберу. Бұл қаладан солтүстікке қарай 8 шақырым жерде орналасқан. 1863 жылғы Геттисбург науқанының басында Вирджиния кавалерия бригадасы, Бриг. генерал Альберт Г. Дженкинс басшылығымен, қаланы басып алып, бірнеше қоймаларды, Камберленд аңғары теміржолының құрылыстарын және Шотландиядағы көпірді өртеп жіберді. 1863 жылдың 24-28 маусымы аралығында Солтүстік Вирджиния армиясының көп бөлігі Чемберсбург арқылы Карлайл мен Геттисбургке жол тартты, ал генерал Роберт Ли өзінің штабын жақын жердегі фермада орналастырды.

1864 жылдың 30 шілдесі, апат

Келесі жылы Чемберсбургке үшінші рет шабуыл жасалды, өйткені Шенноа аңғарынан Юбал Эрли жіберген ат әскері келді. 1864 жылдың 30 шілдесінде қаланың үлкен бөлігі Конфедерация бригадасының генералы Джон Маккоулендтің 500 000 АҚШ доллары немесе 100 000 АҚШ доллары алтынмен төлемақы бермегендігі үшін өртенді. Жергілікті банк өз резервтерін қаладан тыс жерге сақтау үшін жіберді. Көптеген ғимараттардың арасында масондық ғибадатхана да сақталып қалды, оны Конфедерацияның масондық мүшесі бұйрық бойынша күзетіп отырды. Республикалық саясаткер және редактор Александр МакКлюрдің Норланд үйі де өртенді, бірақ ол негізгі өрттен солтүстікке қарай орналасқан еді. Эрли бұл төлемақыны Шенноа аңғарының тұрғындарына, олардың үйлерін Одақтың бригада генералы Дэвид Хантер өрттегені үшін өтемақы ретінде талап етті. Ол сонымен қатар Вирджиния әскери институтын да өрттеді. Маккоулендтің мәліметінше, бір ғана өлім оқиғасы болды – оның әскерлері кеткеннен кейін қала маңында бір сарбазы қаза тапты, ал азаматтардың арасында қаза болған жоқ. Бір қара нәсілді Чемберсбург тұрғыны Конфедерация оның үйін өртке салғанда, оны қалып қоюға рұқсат бермей, өртте қаза тапты. Тағы бір адамнан Конфедерациялықтар «сен еңдеше көрдің бе?» деп сұрады; ол «иә» деп жауап бергеннен кейін, олар оның үйін өртеді. Кейіннен «Чемберсбургті есіңде сақта» деген ұран Одақтың шайқас айқайына айналды. Мүліктік зиян $713,294.34, жеке мүліктік зиян $915,137.24, барлығы $1,628,431.58 құрады, оның 50% мемлекеттік бекіту арқылы төленді, алғашқысы 1866 жылдың 15 ақпанындағы заң шығару актісі бойынша $500,000.00, екіншісі 1871 жылдың 27 мамырындағы заң шығару актісі бойынша. Соңғы акт бойынша талапкерлердің [650 адам] әрқайсысының жоғалған сомасы туралы сертификаты болды, бірақ бұл талаптар АҚШ Үкіметі төлеген кезде ғана төленуге жататын еді.

Соғыс қылмыстары туралы айыптаулар

Конфедерация генерал-лейтенанты Джубал Эрли Чемберсбургты өртеп жіберуге бұйрық бергені үшін соғыс қылмысына айыпталды. Өрттің өзі оның екі кавалерия командирін екіге бөлді, себебі Мэриленд штатында туған генерал Брэдли Джонсон генерал Маккаусленд әскерінің Чемберсбургтегі мінез-құлқынан кейін, Камберленд және Хэнкок, Мэриленд қалаларындағы ұқсас өртке қатысудан бас тартты. Осылайша, екі қала да, төлем төлемегеніне қарамастан, сақталып қалды. Бригада генералы Уильям У. Аверелл басқаратын Одақ кавалериясы, бастапқыда Балтиморға қарай бағытталғандықтан, зұлымдықтарды тоқтатуға кешігіп келді, бірақ Конфедерация әскерін қуып, қараша айына дейін бірнеше жеңіліске ұшырап, Шенноа аңғарының көп бөлігін жоғалтты. Сонымен қатар, 1865 жылдың 9 сәуірінде Солтүстік Вирджиния армиясы капитуляциялағаннан кейін, Эрли Техасқа атпен қашып, онда Конфедерация күштерінің әлі де бар екеніне үміттенді. Одан кейін Мексикаға, содан соң Куба мен Канадаға жүзіп өтті. Торонтода тұрып, ол «Америка Конфедерациялық Штаттарындағы Тәуелсіздік үшін соғыстың соңғы жылы» атты мемуарын жазды, ол оның Аңғар кампаниясына арналған және 1867 жылы жарық көрді.

Чемберсбургтің қайта құрылуы

Мемлекеттік және жеке қаржыландырудың бірігіп, Чемберсбург қайта жаңғыртылды. Бірақ көптеген жаңа ғимараттар асығыс салынып, бастапқы талаптарға сай келмеді. Қаланың тұрғын үй қорын Азамат соғысынан бұрынғы жағдайға толыққанды келтіруге 30 жылдан астам уақыт кетті. Төменде талқыланғандай, Чемберсбург соғыста жетім қалған балаларды оқыту үшін Пенсильвания штаты құрған 69 мектептің бірі болды, және басқа барлық мектептер ондаған жылдар өткен соң жабылып қалғанда, осы мектеп ғана ашық қалды. 1890 жылдан бастап "Ардагерлер балаларына арналған Шотландия мектебі" деп аталған ол 2010 жылға дейін жұмыс істеді және барлық қызмет ету кезеңінде 10 000-нан астам бала бітірді.

Азамат соғысын еске алу

Чемберсбург тұрғындарының соғыста екі жақта да туыстары болғандықтан, және соғыс қаланы қиратқандықтан, осы оқиға да қаланың тарихының бір бөлігіне айналды. 1878 жылдың 17 шілдесінде 15 000 адам қала орталығында Азамат соғысының қаһармандарына, содан кейін Чемберсбургтің басқа соғыстардағы жауынгерлеріне арналған Еске алу фонтанының ашылуына қатысты. Фонтанның жанында Одақ әскерінің мүсіні орнатылған, ол оңтүстіктен келетін шабуылдардан қорғау үшін оңтүстікке қарай қарап тұр. Бүгінгі күнге дейін Чемберсбургтің Азамат соғысындағы өртелуі қаланың тарихи естелігінің маңызды бөлігі болып табылады және жыл сайын, әсіресе 30 шілдеге жақын еске алу шаралары өткізіледі. Соңғы кезде Чемберсбургте адамдар соғыс трагедияларын қалай қабылдап, оларға қалай жауап бергені зерттелді.

Тарихи суреттер

1921 жылы поштамен жіберілген 22 түрлі көріністен алынған түсті фотосуреттер.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Чемберсбургтің жалпы ауданы 6,8 шаршы миль (18 км²) және толығымен құрлықтан тұрады. Теңіз деңгейінен биіктігі 617 фут (188 м). Чемберсбург Аппалачи тауларының жанындағы Камберленд аңғарында орналасқан. Ол сонымен қатар Каледония мемлекеттік паркінің іргесінде, балық аулау және аң аулау аймақтарымен, соның ішінде Аппалачи жолының бір бөлігімен жабдықталған жаяу серуендеу жолдары бар. Чемберсбургтен тыс жерде Мишо мемлекеттік орман орналасқан. Бұл екі орын да тұрғындарға демалыс ұсынады. Қаланың ортасынан Конокочейг өзені ағып өтеді, ол атақты форель өзені және Потомак өзенінің саласы болып табылады. Потомак су алабының ең солтүстік бөлігі қаладан бірнеше шақырым солтүстікке қарай жатыр.

Климат

АҚШ Энергетика министрлігінің мәліметінше, Чемберсбургтің климаты суық. Аймаққа жылына белгілі бір мөлшерде жауын-шашын жауады. Чемберсбург ылғалды континенттік климаттың ең жылы бөлігіне жатады, жаз айларында ылғалды субтропикалық климаттың кейбір белгілері байқалады, бірақ көбінесе бұрынғы климаттың ерекшеліктерін сақтайды. Қаңтар айының орташа ең төменгі температурасы шамамен және орташа ең жоғары температурасы шамамен . Шілде айының орташа ең жоғары температурасы шамамен және орташа ең төменгі температурасы шамамен .

Демография

2000 жылғы санақ бойынша, ауданда 17 862 адам, 7 722 үй шаруашылығы және 4 386 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 8305 тұрғын үй бірлігін құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 86,43% ақ нәсілді, 7,56% афроамерикалық, 0,18% американдық үндістер, 0,87% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан, 3,08% басқа нәсілдер және 1,83% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 6,38% құрады. 7 722 үй шаруашылығының 24,1% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 41,2% - бірге тұратын жұбайлар, 11,7% - күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 43,2% - отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,5% жеке адамдардан тұрды, ал 16,8% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,16 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,83 адамды құрады. Аудан халқы жас бойынша таралып, 20,8% - 18 жасқа дейінгілер, 9,1% - 18-24 жас аралығындағылар, 26,8% - 25-44 жас аралығындағылар, 20,6% - 45-64 жас аралығындағылар және 22,7% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді қамтыды. Орташа жас 40 жас болды. Әр 100 әйелге 81,7 еркек сай келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 77,1 еркек сай келді. Аудан бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 32 336 доллар, ал отбасының орташа табысы 40 352 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 803 доллар, ал әйелдердің 21 548 доллар болды. Аудан бойынша жан басына шаққандағы орташа табыс 19 278 долларға тең. Отбасылардың 9,8% және халықтың 12,9% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 18,3% және 65 жастан асқандардың 9,1% кірді.

Экономика

Айналасында көптеген шаруалар тұрады, олардың арасында амиш және меннонит отбасылары да бар. Франклин округінің ең ірі өнімі – жүгері (мазар), оны 579 шаруашылық өндіреді. Франклинде сондай-ақ 344 бидай шаруашылығы және 299 арпа шаруашылығы бар, олардың жалпы ауданы өндірісті қамтиды. 1997 жылғы Франклин округінің экономикалық санағына сәйкес, Чемберсбургте машина жасау, металл өңдеу және азық-түлік өңдеу өндірісі дамыған. Жалақы бойынша ең ірі секторлар – ТБ Вудс Инк., Манитовок крандары, бөлшек сауда, денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек сияқты өндіріс компаниялары. Қала маңындағы қалалық кеңістіктің өсуіне қарамастан, аймақтың экономикасының көп бөлігі әлі де ауыл шаруашылығына негізделген. Қаланың Interstate 81 тас жолында орналасқандығы және Вашингтон мен Балтимор қалаларынан 100 миль (161 км) қашықтықта болуы жүк тасымалдау және тарату бизнесін дамытуға мүмкіндік береді. Қаланың солтүстігінде 8 шақырым жерде орналасқан Леттеркенни әскери базасы – ірі жұмыс беруші. Кемп-Дэвидте де Чемберсбург тұрғындары жұмыс істейді. 2004 жылы Чемберсбургте жан басына шаққандағы жеке табыс (PCPI) 28 208 долларды құрады, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (33 050 доллар) төмен.

Мәдениет

Чемберсбург – Американың шағын қалаларының бірі. Бос уақытты өткізуге аң аулау, спорттық шаралар, мысалы, Хеннингер алаңындағы бейсбол ойындары мен жоғары мектептердегі футбол ойындары жатады. Қалада сонымен қатар «Чемберсбург Кардиналс» кәсіби футбол командасы бар, ол «Gridiron Developmental Football League» лигасында ойнайды. Аймақтағы адамдар Питтсбург акцентімен немесе Орталық Пенсильвания акцентімен сөйлейді, «O» және «I» әріптерін артық айтады. «Caledonia State Park» мемлекеттік паркі ашық ауада демалуға мүмкіндік береді, ал 4 шілде күні паркте ең көп адам болады. «Capitol Theatre» театры 1927 жылы Мейн-стритте кино сарайы ретінде ашылды. 2003 жылы ол «Capitol Theatre Center» орталығы ретінде қайта ашылды және «Capitol Theatre Main Stage» бас сахнасы мен аудиториясы, «Chambersburg Council for the Arts» өнер кеңесі, «Caledonia Theatre Company» театр компаниясы, «Chambersburg Ballet Theatre School» балет мектебі және «Chambersburg Community Theatre» қоғамдық театры орналасқан. «Wilson College» колледжінде «Cumberland Valley School of Music» музыка мектебі орналасқан, бұл жергілікті мектеп әртүрлі музыкалық аспаптарды оқытуды ұсынады. Ол көптеген сабақтарды, сыныптарды, семинарларды және жазғы лагерьлерді ұсынады, сондай-ақ «Thomson Hall» залында көптеген концерттер мен қойылымдар ұйымдастырады. «CVSM» 50 және одан үлкен жастағы ересектерге арналған балалар хорын («Cumberbunds»), қауымдық оркестрді, концерттік джаз оркестрін және «New Horizons Band» оркестрін демеушілік етеді. 2001 жылы журналист Дэвид Брукс «Чемберсбург» пен «Franklin County» округін республикалық «Қызыл Американы» сипаттау үшін пайдаланды. Брукс пікірінше, мұнда табысқа байланысты айқын теңсіздік жоқ және адамдар өз әлеуметтік статусын табыс деңгейімен анықтамайды. Олар еңбек этикасын бағалайды және кәсіподақтарға, әлеуметтік жәрдемге қарсы, еркін нарықты қолдайды, сондай-ақ діни консерваторлар. Пенсильваниялықтар өз штаттары туралы әзілде, оның бір шетінде Филадельфия, екінші шетінде Питтсбург, ал ортасында Алабама орналасқан дейді. «Franklin County» округі Алабаманың бөлігі болып табылады. Жергілікті мәдениет Вашингтонға, Филадельфияға немесе Нью-Йоркке қарағанда Нешвилл, Хьюстон және Дейтона қалаларына көбірек қарыздар. «Franklin County» округіндегі консерватизм идеологиялық немесе реакциялық емес, ол мінездік консерватизм. Адамдар мейірімділік пен әдептілікке үлкен мән береді. Олар сабақтастықты бағалайды және өткенді құрметтейді.

Уилсон колледжі

Уилсон колледжі – 1869 жылы әйелдер колледжі ретінде құрылған, алғашқы маңызды демеушісі, Чемберсбург қаласының Сара Уилсон атымен аталатын жеке, пресвитериандық байланысты, гуманитарлық-өнер колледжі. Колледжде шамамен 800 студент оқиды және ол "Баласы бар әйелдер", "Ветеринариялық медицина техникасы" және "Ат спорты" бағдарламаларымен танымал. Бұрын тек әйелдерге арналған мектеп, 2013 жылдан бастап ерлерді де қабылдай бастады. 2009 жылы мектеп алғашқы "эко-досты" кампус ғимаратын ашты, онда ғылым және технология факультеті орналасқан, сонымен қатар үшінші қабаттан басталып, ғимараттың жертөлесінде аяқталатын толыққанды сарқырама бар.

Мемлекеттік мектептер

Chambersburg Area Senior High School (CASHS) – CASHS ерлер теннис командасының үйі, 9–12 сыныптардағы шамамен 2400 оқушыға арналған мемлекеттік мектеп. CASHS Орта штаттар қауымдастығымен аккредиттелген және 1955 жылдан бері қазіргі ғимараттарында орналасқан. Мектеп директоры доктор Барри Пурвис Пенсильвания бастауыш және орта мектеп директорлары қауымдастығы тарапынан 2006 жылғы «Жыл мектеп директоры» ретінде танылды. 2011 жылдың тамызына дейін J. Frank Faust Junior High School – Chambersburg Area School District-тің 8- және 9-сынып оқушылары үшін жалғыз мемлекеттік орта мектеп болды. Онда шамамен 1400 оқушы оқыды. J. Frank Faust қазір солтүстік аймақтағы Chambersburg оқушылары үшін орта мектеп. CAMS NORTH. (Камс Норт.) Мұнда 6-дан 8-ге дейінгі сыныптар бар. Chambersburg Area Middle School SOUTH – жалғыз орта мектеп болған, бірақ 2011 жылдың тамызынан бастап CAMS SOUTH болып өзгерді, 6-дан 8-сыныпқа дейін оқушылар білім алады. 2001–02 оқу жылында CAMS АҚШ Білім министрлігінің «Көк лента» сыйлығымен марапатталды, бұл американдық мектеп алатын ең жоғары награда. Франклин округінің кәсіби және технологиялық орталығы да Чемберсбургте орналасқан. FCCTC – оқушылар мен ересектерге кәсіби мамандықтарды үйренуге, сонымен бірге мектепте негізгі пәндерді оқуға мүмкіндік беретін мектеп. Мектеп шамамен 20–30 түрлі мамандық бойынша оқытуды ұсынады. Қазіргі уақытта FCCTC-ге алты мектеп округінен оқушылар қатысады: Чемберсбург, Fannett Metal, Greencastle Antrim, Shippensburg, Tuscarora және Waynesboro. Чемберсбург мектеп округінде он жеті бастауыш мектеп бар. Көптеген мектептер ескірген ғимараттар мен орынның жетіспеуіне байланысты жаңартылуда, қайта салынуда немесе жабылуда. 2008 жылдың шілдесінен бастап мектеп кеңесінің төрағасы Стэнли Хелман. Басқа мүшелері: Энн Бориан, Рене Шарп, Норман Блауерс, Лори Лиди, Фред Райс, Дейв Шиаманна және Джо Тостен. Бұрынғы кеңес төрағасы доктор Томас Орндорфтың отставкасынан кейін бір орын бос және қазір толтырылуда.

Шотландияда ардагерлердің балалары үшін мектеп

Шотландия ардагерлер балалары мектебі (SSVC) – Пенсильвания штатының ардагерлерінің немесе АҚШ қарулы күштерінде қазіргі кезде қызмет ететін балаларына тегін жатақпен білім беруді ұсынатын мемлекеттік мектеп болды. Шотландия мектебі 1863 жылы Чемберсбургтен солтүстікке қарай орналасқан Центр округының губернаторы Эндрю Грегг Кертиннің есігін қағып, тамақ сұраған екі жетім баладан кейін құрылды. Губернатор Кертин мен оның әйелі Пенсильванияның көптеген сарбаздарының жетім қалған балалары ұмытылғанын түсінді. Ол штат бойынша 70 «Сарбаздың жетімдер мектебін» құрды. Уақыт өте келе, білікті оқушылардың саны азайды және 1895 жылы Чемберсбургтен солтүстікке қарай шамамен 6 шақырым жерде орналасқан Шотландияның қарастырылмаған ауылындағы мектептен басқа барлық мектептер жабылды. Мектеп атауы «Ардагерлер балалары үшін Шотландия мектебі», содан кейін «Пенсильвания сарбаздарының жетімдерінің өнеркәсіптік мектебі» деп өзгертілді, ал біліктілік критерийлері ардагер тірі немесе қайтыс болғандығына қарамастан, кез келген ардагердің баласына білім беру үшін өзгертілді (сондықтан мектептің құрылған күні кейде 1895 жыл деп есептеледі). Мектепте жыл сайын 3-12 сыныптарда 300-ге жуық оқушы оқыды. 2009 жылы жабылуға дейін мектепте 10 000-нан астам оқушы білім алды, осы кезде Пенсильвания заң шығарушылары губернатор Эд Ренделдің қаржыландыруды тоқтату туралы шешімін мақұлдады. Кампуста 70-ке жуық ғимарат бар, оның ішінде жатақ үйлер де бар.

Жеке мектептер

Жеке мектептерге 310 оқушысы және 20-дан астам мұғалімі бар католик мектебі – Корпус Кристи, сондай-ақ Чемберсбург қаласында орналасқан, балабақшадан 12-сыныпқа дейінгі білім беретін Камберленд аңғарының христиан мектебі кіреді. Камберленд аңғарының христиан мектебі Ашық есік шіркеуімен байланысты және шамамен 400 оқушысы бар. Басқа жеке мектептерге Чемберсбургтің Монтессори академиясы (22 айдан 12-сыныпқа дейін, діни емес) және Шаллом христиан академиясы (K 12, меннониттік байланыс) кіреді, ол балабақшадан 12-сыныпқа дейінгі академия болып табылады және шамамен 500 оқушысы бар. Сонымен қатар, меннониттік, баптисттік, бауырластық, христиан ғылымы және басқа да діни бағыттары бар бірнеше бастауыш мектептер де бар.

Кітапхана

Койл тегін кітапханасының тамыры 1891 жылға дейін жетеді, сол кезде жергілікті Түстен кейінгі клуб 166 кітаптан тұратын кітапхананы ұйымдастырған. Клуб мүшесі Бланш Койл 1915 жылы кітапхана ғимаратын салу үшін 30 435 доллар мұра қалдырды. Ғимарат 1924 жылы аяқталды және Екінші және Королева көшелерінің қиылысында орналасқан. Кейіннен кітапхана Франклин округі кітапханасының құрамына кірді және округ пен штаттан қаржы ала бастады, алайда Түстен кейінгі клуб 1979 жылға дейін қаржылай көмек көрсетуін тоқтатпады. Қазіргі таңда ол бұрынғы почта ғимараты.

Газеттер

Chambersburg Public Opinion қалада жарияланатын жалғыз күнделікті газет, апта ішіндегі тиражы шамамен 17 000 дана. Ол 1869 жылы негізі қаланды және қазір Gannett компаниясына тиесілі.

Теледидар және радио

Франклин округі Харрисбург-Ланкастер-Йорк теледидар нарығында орналасқан. Телевизия қабылдауы айналасындағы таулардың әсерінен нашар болуы мүмкін. Харрисбург PBS станциясы WITF TV төмен қуатты қайта таратушы W34FM D арқылы қайта таратылады. Барлық Харрисбург телеарналарын эфир арқылы және кабель арқылы көруге болады. WHTM Чемберсбургте бюро ашқан алғашқы желілік телеарна. WDVM TV және WWPB телеарналары жақын орналасқан Мэриленд штатының Хагерстаун қаласынан хабар таратады. Чемберсбург Уэйнсборо, Пенсильвания және Хагерстаун, Мэриленд қалаларымен бірге радио нарығын бөліседі, ол АҚШ-та 165-ші орында тұр.