Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дунмор жеріне алғаш аяқ басқан еуропалық 1742 жылы Саксония графы Зинзендорф болды, ол жергілікті Мунси тілінде сөйлейтін Делавэр тайпасына миссионер болып келген. Қазіргі уақытта Дунморды қамтитын аумақты 1754 жылы Коннектикут штатының Сускехана компаниясы жергілікті тұрғындардан сатып алды және Провиденс қалашығына айналды. Дунмор аймағының алғашқы қоныс салушылары 1771 жылы келді және бастапқыда Коннектикуттан шыққан (Пеннамит-Янки соғысын қараңыз). Уильям Оллсворт 1783 жылы мұнда қонақүй ашты. 1795 жылдың жазында Чарльз Долф, Джон Кэри және Джон Уэст «Бактаун» немесе «Корнерс» деп аталатын аймақтағы жерлерді тазалап, жырту жұмыстарын бастады. Эдвард Ланнон, Исаак Долф, Джеймс Браун, Филипп Шварц және Леви Де Пьюи 1799–1805 жылдар аралығында мұнда жер сатып алды. Төрт үйден тұратын бұл ауыл, 1847–1848 жылдары Пенсильвания көмір компаниясы оны дамып, көптеген тұрғындарға ие қалаға айналдырғанға дейін өркендемеді. 1875 жылы Провиденс қалашығы таратылды және жер әртүрлі кішігірім қалалар мен кенттерге бөлінді, соның ішінде Дунмор да болды. Бүгінде Дунмор Скрантон қаласымен шектесетін кент. Дунмор атауы Шотландияның Фолкирк аймағындағы Дунмор паркінен (Дунмор ананасының туған жері) алынған. Golo Footwear компаниясының алғашқы өндіріс және дизайн орталықтары 1957 жылға дейін Дунморда орналасқан.
The first European to set foot on Dunmore soil was Count Zinzendorf of Saxony, in 1742, as a missionary to the native people who were Munsee speaking Delawares. The territory now encompassing Dunmore was purchased from the natives in 1754 by the Susquehanna Company of Connecticut and became the township of Providence. The first settlers of the Dunmore area arrived in 1771 and were originally from Connecticut (see Pennamite–Yankee War). William Allsworth established an inn here in 1783. In the summer of 1795, Charles Dolph, John Carey, and John West began the labor of clearing and plowing lands in the neighborhood of "Bucktown" or "Corners", as this area was called. Edward Lunnon, Isaac Dolph, James Brown, Philip Swartz and Levi De Puy, purchased land here between 1799–1805. The village, consisting of but four houses, had a negative existence until the Pennsylvania Coal Company, in 1847–1848, turned it into a growing and diverse town. By 1875, the township of Providence was dissolved and the land split up into various smaller boroughs and towns with Dunmore being one of them. Today, Dunmore is a borough bordering the city of Scranton. The name Dunmore comes from Dunmore Park, in the Falkirk area of Scotland (home of the Dunmore Pineapple). Golo Footwear had its original manufacturing and design facilities in Dunmore until 1957.
География
Дунмор (41.417530, −75.624432) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 9 шаршы миль (23 км²), оның ішінде 8,9 шаршы миль (23 км²) құрлық және 0,1 шаршы миль (0 км²) (1,11%) су құрайды. Роринг Брук өзені оңтүстік-шығыстан ағып, Дунмордағы Най-Ог шатқалы арқылы батысқа бұрылып, Скрантондағы Лаккаванна өзеніне құяды. Қаланың көп бөлігі Роринг Брук арқылы суға толады, тек батыстағы Медоу Брук өзенінің Лаккаванна өзеніне құятын аймағы басқа. Қаланың оңтүстік-шығыс жағы Моосик тауларының етегінде орналасқан, және осы шатқал осы тауларды кесіп өтеді. Лакаванна темір жолы Поконос және Солтүстік Нью-Джерсиден Ней-Ог шатқалы арқылы Скрантонға қатынайтын.
Dunmore is located at (41.417530, −75.624432). According to the United States Census Bureau, the borough has a total area of 9 square miles (23 km2), of which 8.9 square miles (23 km2) is land and 0.1 square miles (0 km2) (1.11%) is water. Roaring Brook flows from the southeast and turns west through the Nay Aug Gorge in Dunmore to the Lackawanna River in Scranton. Most of the borough is drained by Roaring Brook, except for an area in the west drained by Meadow Brook into the Lackawanna River. The southeastern side of the borough is on the slopes of the Moosic Mountains, which the gorge cuts through. The Lackawanna Railroad operated through the Nay Aug Gorge into Scranton from the Poconos and Northern New Jersey.
Демография
2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, ауданда 14 057 адам, 5 999 үй шаруашылығы және 3 388 отбасы тұрады. Халық тығыздығы 6 530 тұрғын үй бірлігін құрайды, орташа тығыздық – шамалы. Аудан халқының этникалық құрамы: 95,2% ақ нәсілді, 1,1% афроамерикалық, 0,05% американдық индейлер, 1,8% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,8% басқа нәсілдер және 1% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын халықтың 2,3% латын американдықтары немесе испандықтар. 5 999 үй шаруашылығының 22%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 40,6%-ы бірге тұратын жұбайлар, 11,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 43,5%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,9%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 16%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,18 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрайды. Халықтың жас құрамы: 17,9%-ы 18 жасқа дейінгілер, 62,1%-ы 18-64 жас аралығындағылар және 20%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас – 42,1 жас. Аудан бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 33 280 доллар, ал отбасының орташа табысы 43 354 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 32 855 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24 167 доллар. Аудан бойынша жан басына шаққандағы орташа табыс 19 851 доллар. Отбасылардың 6,7%-ы және халықтың 10,5%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,1%-ы және 65 жастан асқандардың 11,8%-ы.
As of the 2010 United States Census, there were 14,057 people, 5,999 households, and 3,388 families residing in the borough. The population density was There were 6,530 housing units at an average density of The racial makeup of the borough was 95.2% White, 1.1% African American, 0.05% Native American, 1.8% Asian, 0.05% Pacific Islander, 0.8% from other races, and 1% from two or more races. Hispanic or Latino of any race were 2.3% of the population. There were 5,999 households, out of which 22% had children under the age of 18 living with them, 40.6% were married couples living together, 11.5% had a female householder with no husband present, and 43.5% were non families. 37.9% of all households were made up of individuals, and 16% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 2.18 and the average family size was 2.93. The ages of the population were 17.9% under the age of 18, 62.1% from 18 to 64, and 20% 65 years or older. The median age was 42.1 years. The median income for a household in the borough was $33,280, and the median income for a family was $43,354. Males had a median income of $32,855 versus $24,167 for females. The per capita income for the borough was $19,851. About 6.7% of families and 10.5% of the population were below the poverty line, including 11.1% of those under age 18 and 11.8% of those age 65 or over.
Экономика
Гертруд Хок шоколадтары, 1936 жылы құрылған, Дунмор қаласында орналасқан. Дунморда Кистоун индустриалды паркі де орналасқан. Дунмор су қоймасының №1 резервуарынан шамамен 450 фут қашықтықта, қосалқы сумен жабдықтау көзі ретінде. 1987 жылы ол Пенсильвания штатының Труп қаласына дейін кеңейтілді. Полигон жер астындағы шахталардың үстінде салынған, олар жердің шөгуімен белгілі. 2015 жылғы мәліметтер бойынша полигон күніне 7200 тоннадан астам қоқыс қабылдайды. 2009 жылдан бері штаттың қалдықтарының үштен бірінен астамы фрекинг бұрғылау қалдықтары, бұрғылау балшығы және сұйықтықтардан тұрады. Бұл қалдықтарда табиғи радиоактивті элементтердің, әсіресе радий-226-ның шағын мөлшері бар. Полигон 3-кезеңдік рұқсат алу өтінішіне сәйкес жер асты суларына ағып жатыр. Ағынды сулар Эдди өзені мен Лакаванна өзеніне құйылады. 2014 жылдың қараша айында Дунмор қалалық кеңесі Кистоун үшін 15,63 миллион долларлық келісімді мақұлдады, бұл полигонды кеңейтуге және Кистоунға қалалық аймақтарға бөлу ережелеріне қатысты қоғамдық пікірге қарамастан, оңтайлы түсіндіруді қамтамасыз ету үшін полигонды «бар болған полигон» деп анықтауға негіз болды. 2018 жылдың 20 қыркүйегінде Пенсильванияның Қоршаған ортаны қорғау департаменті (DEP) 2016 жылдың қазан айынан бері тұрақты түрде ликвидті суды сақтаудың жалпы сыйымдылығының 25%-дан астамын сақтағаны үшін Keystone компаниясына бұзушылық туралы хабарлама жолдады.
Gertrude Hawk Chocolates, founded in 1936, is based in Dunmore. The Keystone Industrial Park is also located in Dunmore. about 450 feet from the Dunmore Reservoir #1, a backup drinking water supply. In 1987, it extended to Throop, Pennsylvania. The landfill was built over mines known for ground subsidence. As of 2015 the landfill accepts over 7,200 tons of trash per day. More than a third of its in state waste since 2009 is from fracking drill cuttings, drilling mud and fluids. Cuttings are mixed with small amounts of naturally occurring radioactive elements, particularly radium 226. The landfill has been leaking into ground water per its Phase 3 permit application. Run off is discharged into Eddy's Creek and the Lackawanna River. In November 2014, the Dunmore borough council approved a $15.63 million agreement for Keystone as a basis for an extension, and a definition of the landfill as a “pre existing landfill” to ensure Keystone a more favorable interpretation of the borough's zoning ordinance against public opinion. On September 20, 2018, Pennsylvania DEP issued a Notice of Violation to Keystone for storing leachate in excess of 25% of its total leachate storage capacity on a regular basis since October 2016.
Мемлекеттік мектептер
Данморда бір мемлекеттік мектеп округі бар, ол жас шамасына қарай үш бөлімге бөлінеді: Данмор бастауыш орталығы, Данмор орта мектебі және Данмор жоғары мектебі. Бастауыш орталықтың директоры Мэтью Куинн, жоғары мектептің директоры Тимоти Хопкинс, ал мектеп округінің басшысы Джон Маричак.
Dunmore has one public school district with three sections that are based on age: Dunmore Elementary Center, Dunmore Middle School and Dunmore High School. The principal of the Elementary Center is Matthew Quinn, the principal of the High School is Timothy Hopkins, and the Superintendent of Schools is John Marichak.
Қауымдық мектептер
Дунморда Скрантон епархиясының басқаруымен екі Рим католик мектебі бар: Кәрмел тауындағы Сент-Мария бастауыш мектебі (PK-8), оны директор Кэти Сосновски басқарады, және Киелі Крест жоғары мектебі. Қазіргі уақытта Киелі Крест жоғары мектебінің директоры Бенджамин Толерико, директордың орынбасары Кэти Чиументо, ал студенттер деканы Кенди Тейлор. Сондай-ақ, оларда мектеп капелланы, әке Сирил Эдвардс та бар.
Dunmore has two Roman Catholic schools, under the administration of the Diocese of Scranton: Saint Mary's of Mount Carmel Elementary School (PK 8), led by principal Cathy Sosnowski, and Holy Cross High School. The current principal of Holy Cross High School is Benjamin Tolerico, their vice principal is Cathy Chiumento and their dean of students is Kandy Taylor. They also have a school chaplain, Rev. Cyril Edwards.
Орта білімнен кейінгі мектептер
Мэривуд университеті Данмор қаласында орналасқан. Пенн штатының Скрантон кампусы Данмор қаласында орналасқан.
Marywood University is located in Dunmore. Penn State Scranton is located in Dunmore.
Көлік
84-ші тас жолының батыс соңы Данмор қаласында. I 84/I 380 Nay Aug шатқалын батысқа қарай 81-ші тас жолымен және АҚШ 6-тас жолымен қиылысатын "спагетти" түйініне дейін жалғастырады. I 81 де Данморда 347-ші тас жолымен қосылысқа ие.
The western terminus of Interstate 84 is in Dunmore. I 84/I 380 follows the Nay Aug Gorge westward towards the spaghetti junction interchange with Interstate 81 and U. S. Route 6. I 81 also has an interchange with 347 in Dunmore.