Кіріспе

1950 жылы Солтүстік Каролина мемлекеттік университеті АҚШ-та алғашқы университеттік реактор бағдарламасын және ядролық инженерия оқу жоспарын құрды. Бұл бағдарлама 21-ші ғасырдың басында да жалғасуда. Сол жылы NC State College әкімшілігі реактор құрылысын және ядролық инженерия бағдарламасын ашуға келісім берді. Алғашқы зерттеу реакторы 1953 жылы аяқталды; ол 1957 және 1960 жылдары жаңартылды (R 1, R 2 және R 3 деп аталды). 1973 жылы ол PULSTAR реакторы үшін тоқтатылды. Ескі реактор пайдаланудан алынды. PULSTAR түрлі мақсаттарда қолданылады, оның ішінде оқыту және зерттеу. Реактор NCSU-дың бас кампусындағы Бёрлингтон инженерлік зертханаларында орналасқан. Бұл ғимарат алғашқы реакторды орналастыру үшін салынған, содан кейін PULSTAR салынғанда кеңейтіліп, аты өзгертілді. Қазіргі реактор салынған екі PULSTAR реакторының бірі және жұмыс істеп тұрған жалғыз реактор. Екінші реактор Буффалодағы Нью-Йорк штаты университетіндегі 2 МВт реактор болды. Ол 1964 жылы іске қосылды және 1994 жылы пайдаланудан алынды.

Реактордың қазіргі жұмысы

PULSTAR реакторы негізгі кампустағы Инженерлік қатар бойында орналасқан, оны Манн Холл, Дэниелс, Полк Холл және парк қоршап тұр. Реактордың арнайы ғимараты және бір салқындату мұнарасы бар; реактордың қуаты жоғары болғанда су буы шығады. Бұл ғимарат Контеймент ғимараты емес, бірақ радиоактивті материалдың сыртқа шығуына жол бермеу үшін теріс қысымды ұстап тұрады. Реактор табиғи айналымда 100 кВт дейін, ал сорғыларды пайдалану арқылы 1 мегаваттқа (МВт) дейін жұмыс істей алады. Барлық пайдаланушылар реакторды қолданады. Сонымен қатар, Ядролық инженериядан тыс 34 зерттеуші реакторды және оған қосымша жабдықтарды пайдаланады. Реактордың басты ғылыми мақсаты – нейтрондық белсендіру талдауы сияқты жұмыстар үшін нейтрон көзін қамтамасыз ету. Мысалы, кобальт-60 сәулелендіргіштері бірнеше бөлімдерде биологиялық үлгілерді зарарсыздандыру үшін қолданылады. Бұған қоса, ядролық станция операторлары мен инженерлеріне, DOE стажерлеріне және мемлекеттік және жергілікті радиациялық қауіпсіздік қызметкерлеріне кәсіби оқыту жүргізіледі. Реактордың активтік аймағына жақын бес сәуле шығару порты бар. Бұл реактор үлкен нейтрондық ағын қажетті эксперименттер үшін өте қолайлы, себебі активтік аймақтың шетінде нейтрон ағыны артады. 2007 жылдың қыркүйегінде студенттер, оқытушылар және қызметкерлер әлемдегі ең жоғары интенсивтілікті позитрон сәулесін жасады. PULSTAR реакторы – жалпыға қолжетімді нысан және алдын ала хабарлап, рұқсат алған жағдайда экскурсиялар ұйымдастырылады. 2010 жылдың қарашасында PULSTAR реакторы Иордания Ғылым және Технология университетінің (JUST) ядролық инженерия факультетімен байланыстырылды.

Оқиғалар

Судың ағып кетуі бассейнде анықталды, содан кейін реактор 2011 жылдың 2 шілдесінде тоқтатылды. Ағып кету мөлшері (а) құрады, бұл реттеуші органда ресми түрде есеп беруге міндетті көрсеткіштен әлдеқайда төмен. Ағып кетудің "ұсқынсыз" екендігі айтылды және оны анықтау үшін арнайы жабдықтар қажет болды. Ағып кету орынды анықтап, жөндеуден кейін техникалық мамандар реакторды қалыпты режимде жұмыс істеуге келтірді.

Ерте тарих

Бірінші реактор сол кезде Берлингтон ядролық зертханалары деп аталған, бір қабатты ғимараттың бір бөлігі болды және қазір Берлингтон инженерлік зертханаларының ескі ғимараты ретінде танылады, оның реакторлық бөлігін сыныптар қоршайды. Ескі ғимарат әлі де пайдаланылуда, реакторлық бөлік әртүрлі жаңа жобаларға орналасқан. Реактордың өзі толығымен тоқтатылып, алынып тасталған.

R-1

1949 жылы доктор Клиффорд К. Бек Оук Ридж Ұлттық зертханасынан профессорлық-оқытушылық құрамына қабылданып, NCSU-ды ядролық реакторды пайдаланатын алғашқы академиялық мекеме ету мақсатымен жұмыс істеуге келді. Академиялық мекемедегі алғашқы реактор құрылысы басталғаннан кейін шамамен төрт жыл өткен соң, 1953 жылдың 5 қыркүйегінде реакция басталды. Бұл реактор алғашқы университеттік зерттеу реакторы болғандықтан R 1 деп аталды. Ол 10 кВт қуатты, жоғары тотыққан уран сульфатын отын ретінде пайдаланатын гомогенді реактор болды. Ол қысқа ғана уақыт жұмыс істеді, бірақ отынның ағып кетуіне себеп болған коррозия мәселелеріне байланысты тоқтатылды. Associated Press ақпарат агенттігінің ғылыми редакторы Говард Блейксли бұл реактордың ашық болуын ескере отырып, оны «Атомның алғашқы ғибадатханасы» деп атады. 1954 жылы AEC және Burlington Mills қаржысымен Burlington ядролық зертханасының құрылысы басталды. Бұл ғимараттың мақсаты R 1 реакторының ізбасарына орын дайындау болды. Сондай-ақ 1954 жылы ядролық инженерия саласындағы алғашқы екі докторлық диссертация қорғалды. 1955 жылы доктор Реймонд Л. Мюррей, тағы бір Оук Ридж Ұлттық зертханасынан келген маман, профессорлық-оқытушылық құрамға қосылды және кейіннен ең ұзақ қызмет еткен кафедра меңгерушісі атанды.

PULSTAR-тың құрылысынан кейінгі тарихы

Ядролық инженерия саласындағы ішкі талқылаулар R3 реакторын оқыту және зерттеу үшін жаңарту, немесе оны толығымен жаңа реактормен алмастыру үшін жабу мүмкіндіктерін қарастырды. Доктор Мартин Велт соңғы ұсынысты қолдады, және бұл позиция бөлімшеде қабылданды. Бёрлингтон зертханасына жаңа 3 қабатты қосымша салынды (жаңа ғимарат деп аталды). Оның және ескі ғимараттың арасында реакторлық ғимарат, жүк тиеу платформасы және ескі және жаңа ғимараттарды байланыстыратын өтпе салынды. Реакторлық ғимаратта AMF компаниясы жасаған 1 МВт қуатты ядролық реактор орналасқан, ол "Пулстар" реакторы деп белгіленді. Ол импульстік қабілетімен аталды, оның арқасында реактор қауіпсіз түрде өте жылдам критикалық күйге өтіп, өте қысқа сәулелену импульстарын тудыра алады. Реактор 1972 жылғы 25 тамызда жұмыс істей бастады, бұрынғы серияны алмастырды. Бастапқы шығындар 1,5 млн АҚШ долларына бағаланды. 1980 жылдары Жедел Гамма қондырғысы және Нейтрондық Радиография қондырғысы қосылды. Жедел гамма қондырғысы нейтрондарды ұстаған кезде сипаттамалық сигналдарды дереу шығаратын элементтерді талдауды жүзеге асырады. Нейтрондық радиография қондырғысы, рентген сәулелері мен электрондардың әрекеттесуімен салыстырғанда, нейтрондардың ядролармен әрекеттесуіндегі негізгі айырмашылықтарды бейнелеуге мүмкіндік береді. 1997 жылы Ядролық реттеу комиссиясы 20 жылға лицензияны ұзартуға келісім берді. "Пулстар" реакторы қазіргі уақытта 1 МВт қуатпен жұмыс істеп тұр, бұл оның заңмен рұқсат етілген ең жоғары қуаты. Болашақта 2 МВт-қа дейін қуатын арттыру жоспарлануда. Дайындық жұмыстары аяқталды, қазір тек мақұлдау күтілуде. 2 МВт-қа өту, көбірек сәулелену және қуатты пайдалана отырып, зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді.

Нейтронды бейнелеу қондырғысы

Нейтрондық радиография – материалдар мен компоненттердің ішкі құрылымын бағалауға арналған қуатты бұзбас бейнелеу әдісі. Ол радиографияға түсірілетін нысан арқылы нейтрондық сәуленің әлсіреуін және осы әлсіреу процесін (бейне түрінде) цифрлық немесе пленкаға тіркеуді қамтиды. Нейтрондық радиография принципі бойынша рентгендік радиографияға ұқсас, бірақ берілетін ақпараттың сипаты жағынан толықтырады. Рентген сәулелері мен нейтрондардың материямен өзара әрекеттесуі түбірінен өзгеше, соның нәтижесінде нейтрондарды қолданатын көптеген ерекше қолданыстар пайда болады. Рентген сәулелері атом ядросын айнала қоршайтын электрондық бұлтпен, ал нейтрондар ядроның өзімен әрекеттеседі. Толық ақпарат алу үшін нейтрондық радиологияға жүгініңіз.

Өте суық нейтрон көзі

Ультра суық нейтрондық көз (УСНС) реакторда пайда болатын нейтрондарды метан және басқа материалдардан тұратын камера арқылы баяулатып, оларды D2O резервуарында сақтайды. Бұл қосымша, негізінен, реакторға жақын орналасқан сәуле шығару портынан нейтрондарды алып, осы зерттеулерді жүргізуге мүмкіндік береді.