Кіріспе

Уайт-Хейвен – АҚШ, Пенсильвания штатының Лузерн округіндегі борон. Ол Лехай өзенінің жағасында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 1163 адамды құрады.

Құру

Уайт-Хейвен 1824 жылы өнеркәсіпші Джозиа Уайт құрған. 1842 жылы ол қала мәртебесін алды.

Көмір өндіру және темір жолдар

Вайоминг аңғарындағы алғашқы еуропалық зерттеушілер Көмір аймағында көптеп таралған антрацит деп аталатын көмірдің жаңа түрін кездестірді. Антрацит құнды болғанымен, тиімді қолданылуы жоқ тауар еді. 1808 жылдың 11 ақпанында Уилкс-Барре судьясы Джесси Фелл антрацитті сәтті жағу үшін аңғарда алғашқы темір торды жасады. Бұл өнертабыс антрацитті отын ретінде танымал етуге ықпал жасады. Осының нәтижесінде Солтүстік-Шығыс Пенсильванияда көмір өнеркәсібі кеңейді. 1800 жылдар бойы көмір өндіру мен тасымалдауға көмектесу үшін арналар мен теміржолдар салынды. Лузерн округі көмір өндіру өнеркәсібінің өсуімен байланысты халық санының өсімін бастан кешірді. Lehigh Coal and Navigation Company 1837 жылдың 31 наурызында Уилкс-Баррені Уайт-Хейвенмен байланыстыру мақсатында Lehigh және Сусквеханна теміржолын құрды. Теміржол құрылысы 1839 жылы басталды және 1840 жылдары аяқталды. 32 шақырымдық қиын маршрутқа туннель салу және үш көлбеу жазықтық, оның ішінде Эшли жазықтықтары қажет болды. Lehigh және Сусквеханна теміржолының салынысымен бір буынға жетпеген канал индустриясы тез жойыла бастады. Lehigh және Сусквеханна теміржолы Вайоминг аңғарының антрацитін оның әртүрлі көмір кен орындарынан Аппалачи таулары арқылы Уайт-Хейвенге тасыды, бұл таулар бұл теміржол желілерінің дамуына дейін 150 жыл бойы қоныс аударушылар үшін үлкен қиындықтар тудырған еді. Lehigh және Сусквеханна теміржолы Уайт-Хейвенге жеткеннен кейін, кең көлік желісі Вайоминг аңғарының антрацитін күтіп тұрған нарыққа жылдам және үнемді түрде жеткізді. 1867 жылға қарай, алғаш рет Hazleton аймағындағы көмір кен орындарында құрылған Lehigh Valley Railroad, Вилкс-Барреге қосылды, ал 1869 жылы Lehigh Valley Railroad Нью-Йорк штатының басқа теміржол жүйелерімен байланысты.

География

White Haven (41.059532, 75.776123) координаталарында орналасқан. Бұл қалашық Уилкс-Барре қаласынан оңтүстікке қарай 27 шақырым, ал I-476 және I-80 тас жолдарының торабынан батысқа қарай 6 шақырым жерде жатыр. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қалашықтың жалпы ауданы – , оның ішінде құрлық және , немесе 2,12% су құрайды. White Haven теңіз деңгейінен 372 метр (1221 фут) биіктікте орналасқан.

Демалыс

Лехай шатқалы мемлекеттік паркі, Лехай өзенін қамти отырып, Уайт-Хейвенді және айналасындағы елді мекендерге көптеген ойын-сауық мүмкіндіктерін ұсынады. Франсис Э. Уолтер бөгетінен босатылған су өзенді қайықпен жүруге қолайлы тереңдікке дейін көтереді. Паркте тау өзенінде салмен жүзу өте танымал ойын түрі. Балық аулау, жаяу серуендеу, велосипед тебу, көрікті жерлерді тамашалау, қар көлігімен жүру және тағы да көптеген мүмкіндіктер бар.

Демография

2000 жылғы санақ бойынша, ауданда 1182 адам, 468 шаруашылық және 329 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 515 тұрғынжай бірлігін құрады. Ауданның этникалық құрамы: 98,39% ақ нәсілді, 0,08% американдық индейлер, 1,27% азиялықтар және 0,25% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,76% құрады. 2000 жылғы санақ бойынша Уайт-Хейвен тұрғындарының ата-тегі бойынша ең көп кездесетіндері: поляктар – халықтың 17%-ы, итальяндықтар – 13%-ы, ирландтар – 10%-ы, словактар – 8%-ы, немістер – 6%-ы. Алайда, чехословакиялықтар, карпато-русиндер, Шығыс Еуропа және славян ұлтынан таралғандар халықтың шамамен бір пайызын құрады. Сондықтан, санақ екі ата-тектен артығын көрсетуге мүмкіндік бергенде, словактар поляктардан кейін екінші орынға шығуы мүмкін еді. 468 шаруашылықтың 34,0%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 52,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 29,5%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 26,5%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 14,1%-ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,53, ал отбасының орташа мүше саны 3,06 болды. Аудан бойынша халық жас бойынша келесідей таралып кеткен: 18 жасқа дейінгілер – 27,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 28,0%, 45-64 жас аралығындағылар – 20,9%, 65 жастан асқандар – 16,5%. Орташа жас 37 жасқа тең. Әр 100 әйелге 87,3 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 88,8 еркек шақ келді. Ауданның бір шаруашылығының орташа табысы 37 438 доллар, ал отбасының орташа табысы 43 846 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 32 159 доллар, ал әйелдердің 27 386 доллар болды. Ауданның жан басына шаққандағы орташа табысы 18 768 долларға тең. Халықтың 4,5%-ы мен 6,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 8,3%-ы және 65 жастан асқандардың 8,8%-ы.